Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Z którą strukturą łączy się stawowo głowa kości udowej?

  1. AZ krętarzem większym
  2. BZ otworem zasłonionym
  3. CZ panewką stawu biodrowego (acetabulum)
  4. DZ wydrążeniem stawowym łopatki
2.Anatomia człowiekaTrudny

Która tętnica wieńcowa najczęściej zaopatruje węzeł zatokowo-przedsionkowy?

  1. AGałąź okalająca
  2. BPrawa tętnica wieńcowa
  3. CPień lewej tętnicy wieńcowej
  4. DGałąź międzykomorowa przednia
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Który receptor jest pobudzany przy uderzeniu w więzadło rzepki w odruchu kolanowym?

  1. ANocyceptor
  2. BNarząd ścięgnisty Golgiego
  3. CCiałko Paciniego
  4. DWrzeciono mięśniowe
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Pacjent z drobnokomórkowym rakiem płuca ma niskie stężenie sodu i niską osmolalność osocza, ale nieadekwatnie zagęszczony mocz. Jakie jest najbardziej prawdopodobne wyjaśnienie?

  1. AZespół nieadekwatnego wydzielania ADH
  2. BMoczówka prosta ośrodkowa
  3. CHiperaldosteronizm pierwotny
  4. DChoroba Addisona z wysokim aldosteronem
5.MikrobiologiaŚredni

Czym jest „rezerwuar” w łańcuchu zakażenia?

  1. AOsobą najbardziej narażoną na zakażenie
  2. BSposobem wnikania patogenu do nowego gospodarza
  3. CDrogą, którą patogen opuszcza organizm zakażonego gospodarza
  4. DMiejscem, w którym patogen normalnie żyje i się namnaża
6.MikrobiologiaTrudny

Dziecko ma krwistą biegunkę po zjedzeniu niedosmażonego burgera, a tydzień później niewydolność nerek, niedokrwistość i małopłytkowość. Który organizm jest najbardziej prawdopodobny?

  1. AStaphylococcus aureus
  2. BClostridium perfringens
  3. CRotawirus
  4. DE. coli wytwarzająca toksynę Shiga, np. O157:H7
7.FarmakologiaŚredni

Pacjent odmawia przyjęcia zleconego leku doustnego. Co powinna zrobić pielęgniarka?

  1. AZostawić tabletkę na szafce przy łóżku na później
  2. BUkryć tabletkę w jedzeniu pacjenta
  3. CZapisać lek jako podany, by karta była kompletna dla następnej zmiany
  4. DPoznać powód, uszanować decyzję, udokumentować ją i poinformować lekarza zlecającego
8.FarmakologiaTrudny

Jak działa głównie antykoncepcja awaryjna lewonorgestrelem?

  1. AWywołuje natychmiastową miesiączkę
  2. BZabija plemniki w pochwie
  3. CKończy ciążę, która już się rozwija
  4. DOpóźnia lub zapobiega owulacji
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną z HCO₃⁻ 16 mmol/L. Użyj wzoru Wintersa, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂ (środek zakresu) w mmHg.

HCO₃⁻ 16 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
pH7,357,457,32PaCO₂mmHg354528HCO₃⁻mmol/L222614dodatkowa kwasica z prawidłową lukączysta kwasica z dużą lukądodatkowa zasadowica metaboliczna

Gazometria do ćwiczeń pokazuje pH 7,32, PaCO₂ 28 mmHg (3,7 kPa) oraz HCO₃⁻ 14 mmol/L, przy Na⁺ 146 i Cl⁻ 95 mmol/L. Użyj luki anionowej i wskaźnika delta, aby kliknąć najlepszą interpretację.

pH 7,32PaCO₂ 28 mmHg (3,7 kPa)HCO₃⁻ 14 mmol/LNa⁺ 146 mmol/LCl⁻ 95 mmol/L
  1. 1dodatkowa kwasica z prawidłową luką
  2. 2czysta kwasica z dużą luką
  3. 3dodatkowa zasadowica metaboliczna
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mV

Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje trzepotanie przedsionków. Zmierz odstęp między falami trzepotania i znajdź częstość przedsionków w uderzeniach na minutę.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
częstość przedsionków = bpm
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVrytm stymulowany dwujamowo (AV)rytm idiowentrykularnyblok AV III stopnia (całkowity)rytm stymulowany, brak przechwycenia

Ten pacjent ma stymulator serca. Zinterpretuj zapis w odprowadzeniu II. Kliknij swoją odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1rytm stymulowany dwujamowo (AV)
  2. 2rytm idiowentrykularny
  3. 3blok AV III stopnia (całkowity)
  4. 4rytm stymulowany, brak przechwycenia
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Se83%Sp74%LR− = ?

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Test ma czułość 83% i swoistość 74%. Oblicz ujemny iloraz wiarygodności LR−. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.

Se = 83%Sp = 74%
LR− =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
testchoroba obecnachoroba nieobecnarazemdodatnia?ujemnarazem10 000

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Przebadano 10 000 osób testem o czułości 72% i swoistości 89%. Chorobowość wynosi 14%. Ile wyników fałszywie dodatnich FP można oczekiwać?

N = 10 000p = 14%Se = 72%Sp = 89%
FP =

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: C · Z panewką stawu biodrowego (acetabulum)

Dlaczego to jest odpowiedź

Panewka stawu biodrowego to miseczkowate zagłębienie kości miednicznej, utworzone przez kość biodrową, kulszową i łonową. Wydrążenie stawowe łopatki to panewka stawu ramiennego.

Odpowiedź

C · Z panewką stawu biodrowego (acetabulum)
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: B · Prawa tętnica wieńcowa

Dlaczego to jest odpowiedź

Tętnica węzła zatokowego odchodzi od prawej tętnicy wieńcowej u ok. 60% ludzi, a u pozostałych od gałęzi okalającej.

Odpowiedź

B · Prawa tętnica wieńcowa
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: D · Wrzeciono mięśniowe

Dlaczego to jest odpowiedź

Uderzenie w ścięgno rozciąga wrzeciona mięśniowe mięśnia czworogłowego. Ich włókna aferentne tworzą synapsy bezpośrednio z neuronami ruchowymi w odruchu monosynaptycznym, który kurczy mięsień.

Odpowiedź

D · Wrzeciono mięśniowe
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: A · Zespół nieadekwatnego wydzielania ADH

Dlaczego to jest odpowiedź

W SIADH nadmiar ADH sprawia, że nerki zatrzymują wodę, rozcieńczając osocze, podczas gdy mocz pozostaje zagęszczony. Drobnokomórkowy rak płuca może wydzielać ADH.

Odpowiedź

A · Zespół nieadekwatnego wydzielania ADH
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: D · Miejscem, w którym patogen normalnie żyje i się namnaża

Dlaczego to jest odpowiedź

Łańcuch zakażenia łączy czynnik zakaźny, rezerwuar, wrota wyjścia, drogę przenoszenia, wrota wejścia i wrażliwego gospodarza. Przerwanie któregokolwiek ogniwa zatrzymuje transmisję.

Odpowiedź

D · Miejscem, w którym patogen normalnie żyje i się namnaża
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: D · E. coli wytwarzająca toksynę Shiga, np. O157:H7

Dlaczego to jest odpowiedź

E. coli wytwarzająca toksynę Shiga uszkadza jelito i drobne naczynia krwionośne nerek, wywołując zespół hemolityczno-mocznicowy. Rezerwuarem jest bydło, więc niedosmażona mielona wołowina to klasyczne źródło.

Odpowiedź

D · E. coli wytwarzająca toksynę Shiga, np. O157:H7
7.Farmakologia

Odpowiedź: D · Poznać powód, uszanować decyzję, udokumentować ją i poinformować lekarza zlecającego

Dlaczego to jest odpowiedź

Pacjenci zdolni do podejmowania decyzji mogą odmówić leczenia. Pielęgniarka poznaje obawy pacjenta, wyjaśnia cel i ryzyko, dokumentuje odmowę i informuje lekarza zlecającego; podawanie leku w ukryciu wymaga formalnych procedur prawnych i klinicznych.

Odpowiedź

D · Poznać powód, uszanować decyzję, udokumentować ją i poinformować lekarza zlecającego
8.Farmakologia

Odpowiedź: D · Opóźnia lub zapobiega owulacji

Dlaczego to jest odpowiedź

Antykoncepcja awaryjna lewonorgestrelem głównie zapobiega owulacji lub ją opóźnia i nie zaburza zagnieżdżonej ciąży. Jej skuteczność maleje wraz z opóźnieniem po stosunku bez zabezpieczenia.

Odpowiedź

D · Opóźnia lub zapobiega owulacji
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: PaCO₂ = 32 mmHg

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Wzór Wintersa

PaCO₂ = 1,5·16 + 8 = 32 mmHg
zasięg: 30–34 mmHg

Odpowiedź

PaCO₂ = 32 mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: dodatkowa zasadowica metaboliczna

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Luka anionowa

AG = 146 − (95 + 14) = 37

Wskaźnik delta

(37 − 12)/(24 − 14) = 2,5
dodatkowa zasadowica metaboliczna

Odpowiedź

dodatkowa zasadowica metaboliczna
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: częstość przedsionków = 300 bpm

Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.

Fale trzepotania

F–F = 5 małych kratek = 0,20 s → 1500 ÷ 5 = 300 na minutę

Zespoły QRS

R–R = 20 małych kratek = 0,80 s → 1500 ÷ 20 = 75 na minutę
stosunek przewodzenia = 300 ÷ 75 = 4:1

Odpowiedź

częstość przedsionków = 300 bpm
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: rytm stymulowany, brak przechwycenia

Rytmy stymulowane: impuls stymulatora widać jako wąski pionowy szpilkowy artefakt. Po impulsie komorowym QRS jest szeroki (0,12 s lub więcej), bo pobudzenie rozchodzi się od elektrody przez mięsień, a nie przez układ przewodzący; przy stymulacji prawej komory jest często głównie ujemny w odprowadzeniu II. Impuls przed każdym załamkiem P oznacza stymulację przedsionka, a stymulator dwujamowy (AV) pokazuje impuls przedsionkowy i załamek P, a następnie, po zaprogramowanym opóźnieniu AV, impuls komorowy i szeroki QRS. Przechwycenie oznacza, że po każdym impulsie następuje depolaryzacja. Brak przechwycenia to impuls bez następującego po nim załamka P lub QRS; brak wykrywania (impulsy ignorujące własne pobudzenia pacjenta) i brak stymulacji (brak impulsu, gdy powinien być) to inne klasyczne awarie.

Pięć kroków

1. Częstość: 5 zespołów QRS w 6 s, × 10 = 50 na minutę.
2. Rytm: impulsy stymulatora są regularne (co 1,00 s), ale R–R nie jest, bo po niektórych impulsach brakuje QRS.
3. Załamki P: niewidoczne.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: 0,14 s i szeroki po impulsach z przechwyceniem; po jednym impulsie nie następuje QRS (brak przechwycenia).

Interpretacja

rytm stymulowany, brak przechwycenia

Odpowiedź

rytm stymulowany, brak przechwycenia

Brak przechwycenia: stymulator wysyła impuls, ale serce nie odpowiada. Podręczniki traktują to jako pilne do zgłoszenia, bo pacjent może zależeć od stymulatora.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: LR− = 0,23

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Ujemny iloraz wiarygodności

LR− = (1 − 0,83)/0,74 = 0,2297 ≈ 0,23

Odpowiedź

LR− = 0,23
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: FP = 946

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Z chorobą i bez choroby

10 000·0,14 = 1400
10 000 − 1400 = 8600

Wyniki fałszywie dodatnie

FP = 8600·0,11 = 946

Odpowiedź

FP = 946

Spośród 1954 wyników dodatnich tylko 1008 dotyczy osób z chorobą (PPV 51,6%).

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences