Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Interpretacja zapisu rytmu EKG
Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.
Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.
2Zadania do ćwiczenia
1.Anatomia człowiekaŚredni
Który z tych narządów leży zaotrzewnowo?
AOkrężnica poprzeczna
BNerka
CŚledziona
DŻołądek
2.Anatomia człowiekaTrudny
Po złamaniu trzonu kości ramiennej w połowie długości pacjent nie może wyprostować nadgarstka i palców ("opadająca ręka"). Który nerw jest najprawdopodobniej uszkodzony?
ANerw pachowy
BNerw łokciowy
CNerw promieniowy
DNerw pośrodkowy
3.Fizjologia człowiekaŚredni
Która grupa krwi układu AB0 ma w osoczu zarówno przeciwciała anty-A, jak i anty-B?
AGrupa A
BGrupa AB
CGrupa 0
DGrupa B
4.Fizjologia człowiekaTrudny
Po urazie głowy pacjent oddaje duże ilości bardzo rozcieńczonego moczu, a stężenie sodu w osoczu rośnie. Jaka jest najbardziej prawdopodobna przyczyna?
ANiekontrolowana cukrzyca
BNadmiar aldosteronu
CBrak uwalniania ADH (moczówka prosta ośrodkowa)
DNadmierne uwalnianie ADH (SIADH)
5.MikrobiologiaŚredni
Dlaczego wysokie wyszczepienie chroni także niemowlęta zbyt małe, by je zaszczepić?
AZaszczepione osoby przekazują przeciwciała wszystkim, których spotykają
BNiemowlęta są naturalnie odporne na wszystkie choroby, którym zapobiegają szczepienia
CSzczepionki zabijają patogen w środowisku
DMniej osób może przekazać zakażenie, więc szerzy się ono słabiej
6.MikrobiologiaTrudny
W jaki sposób typy HPV wysokiego ryzyka przyczyniają się do raka szyjki macicy?
AWirus niszczy limfocyty T CD4 w szyjce macicy
BWirus zabija komórki tak szybko, że zastępują je komórki nowotworowe
CWirus wytwarza endotoksynę uszkadzającą DNA
DWirusowe białka E6 i E7 inaktywują supresory nowotworowe p53 i Rb
7.FarmakologiaŚredni
Pacjent chce nagle odstawić paroksetynę. Co powinna wyjaśnić pielęgniarka?
AMożna ją odstawić w dowolnym momencie, bo leki przeciwdepresyjne nie powodują objawów odstawiennych
BNagłe odstawienie sprawia, że lek przez pewien czas działa lepiej
CNagłe odstawienie powoduje groźną hipoglikemię
DMoże to wywołać zawroty głowy, uczucie „wstrząsów elektrycznych” i drażliwość
8.FarmakologiaTrudny
Pacjent przyjmujący sertralinę zaczyna stosować dziurawiec z powodu obniżonego nastroju. Jakie jest główne zagrożenie?
ACiężkie niedociśnienie z powodu zablokowanych receptorów alfa
BPrzełom nadciśnieniowy z powodu tyraminy
CZespół serotoninowy z powodu łącznego działania serotoninergicznego
DKrwawienie z powodu niedoboru witaminy K
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Gazometria do ćwiczeń pokazuje PaCO₂ 63 mmHg (8,4 kPa). Użyj reguły, że w przewlekłej kwasicy oddechowej HCO₃⁻ rośnie o 3,5 mmol/L na każde 10 mmHg, o które PaCO₂ przekracza 40. Zacznij od: HCO₃⁻ 24 mmol/L. Znajdź oczekiwane HCO₃⁻.
Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną: pH 7,29, PaCO₂ 30 mmHg (4,0 kPa), HCO₃⁻ 14 mmol/L. Porównaj zmierzone PaCO₂ ze wzorem Wintersa. Kliknij swoją interpretację.
pH 7,29PaCO₂ 30 mmHg (4,0 kPa)HCO₃⁻ 14 mmol/L
1prawidłowe wyrównanie
2dodatkowa kwasica oddechowa
3dodatkowa zasadowica oddechowa
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
Zmierz odstęp QT i odstęp R–R na tym regularnym zapisie w odprowadzeniu II, a następnie oblicz QTc (skorygowany o częstość) według wzoru Fridericii QTc = QT/∛RR (oba w sekundach). Podaj odpowiedź w sekundach z trzema miejscami po przecinku.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
QTc = s
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje blok AV, więc przedsionki i komory pracują z różną częstością. Zespoły QRS są regularne: znajdź częstość komór w uderzeniach na minutę (metoda 1500, liczba całkowita).
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
częstość komór = bpm
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Badanie kliniczno-kontrolne porównuje 70 pacjentów z chorobą (przypadki) i 650 osób bez niej (kontrole). Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie było narażonych na czynnik ryzyka. Oblicz iloraz szans OR dla narażenia. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.
a = 19b = 72c = 51d = 578
OR =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Przebadano 10 000 osób testem o czułości 90% i swoistości 75%. Chorobowość wynosi 18%. Ilu osób z chorobą test nie wykrywa (wyniki fałszywie ujemne, FN)?
N = 10 000p = 18%Se = 90%Sp = 75%
FN =
3Roztwory
1.Anatomia człowieka
Odpowiedź: B · Nerka
Dlaczego to jest odpowiedź
Nerki leżą za otrzewną ścienną. Żołądek, śledziona i okrężnica poprzeczna leżą wewnątrzotrzewnowo i mają krezkę lub więzadła.
Odpowiedź
B · Nerka
2.Anatomia człowieka
Odpowiedź: C · Nerw promieniowy
Dlaczego to jest odpowiedź
Nerw promieniowy biegnie w bruździe nerwu promieniowego na trzonie kości ramiennej. Unerwia prostowniki nadgarstka i palców, więc jego uszkodzenie powoduje opadanie ręki.
Odpowiedź
C · Nerw promieniowy
3.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: C · Grupa 0
Dlaczego to jest odpowiedź
Osoby z grupą 0 nie mają antygenów A ani B i wytwarzają zarówno anty-A, jak i anty-B. Grupa AB ma oba antygeny i żadnego z tych przeciwciał.
Odpowiedź
C · Grupa 0
4.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: C · Brak uwalniania ADH (moczówka prosta ośrodkowa)
Dlaczego to jest odpowiedź
Bez ADH kanaliki zbiorcze pozostają nieprzepuszczalne dla wody, więc powstaje rozcieńczony mocz, a pacjent traci wolną wodę, co podnosi stężenie sodu w osoczu.
Odpowiedź
C · Brak uwalniania ADH (moczówka prosta ośrodkowa)
5.Mikrobiologia
Odpowiedź: D · Mniej osób może przekazać zakażenie, więc szerzy się ono słabiej
Dlaczego to jest odpowiedź
Gdy odpornych jest wystarczająco wiele osób, łańcuchy transmisji się przerywają, a patogen rzadko dociera do osób wrażliwych, takich jak małe niemowlęta czy pacjenci z immunosupresją.
Odpowiedź
D · Mniej osób może przekazać zakażenie, więc szerzy się ono słabiej
6.Mikrobiologia
Odpowiedź: D · Wirusowe białka E6 i E7 inaktywują supresory nowotworowe p53 i Rb
Dlaczego to jest odpowiedź
E6 sprzyja rozkładowi p53, a E7 wiąże Rb, co znosi kontrolę podziałów komórkowych i naprawy DNA. Zakażone komórki mogą wtedy przez lata gromadzić mutacje i ulec transformacji nowotworowej.
Odpowiedź
D · Wirusowe białka E6 i E7 inaktywują supresory nowotworowe p53 i Rb
7.Farmakologia
Odpowiedź: D · Może to wywołać zawroty głowy, uczucie „wstrząsów elektrycznych” i drażliwość
Dlaczego to jest odpowiedź
Zespół odstawienia leków przeciwdepresyjnych jest częsty przy lekach o krótkim okresie półtrwania, takich jak paroksetyna i wenlafaksyna. Dawkę zmniejsza się stopniowo pod nadzorem.
Odpowiedź
D · Może to wywołać zawroty głowy, uczucie „wstrząsów elektrycznych” i drażliwość
8.Farmakologia
Odpowiedź: C · Zespół serotoninowy z powodu łącznego działania serotoninergicznego
Dlaczego to jest odpowiedź
Dziurawiec ma działanie serotoninergiczne, więc z lekami SSRI może wywołać zespół serotoninowy. Indukuje też enzymy wątrobowe i może zmniejszać stężenie takich leków, jak złożona tabletka antykoncepcyjna, warfaryna i cyklosporyna.
Odpowiedź
C · Zespół serotoninowy z powodu łącznego działania serotoninergicznego
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: HCO₃⁻ = 32,05 mmol/L
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Zmiana PaCO₂
|63 − 40| = 23 mmHg → 2,3 × 10 mmHg
Oczekiwane HCO₃⁻
HCO₃⁻ = 24 + 3,5·2,3 = 32,05 mmol/L
Odpowiedź
HCO₃⁻ = 32,05 mmol/L
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: prawidłowe wyrównanie
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Oczekiwane PaCO₂
1,5·14 + 8 = 29 → 27–31 mmHg
Porównaj
zmierzone: 30 mmHg → prawidłowe wyrównanie
Odpowiedź
prawidłowe wyrównanie
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: QTc = 0,418 s
QT i QTc: odstęp QT biegnie od początku zespołu QRS do końca załamka T. Skraca się wraz ze wzrostem częstości akcji serca, dlatego koryguje się go o częstość za pomocą odstępu R–R w sekundach: QTc według Bazetta = QT/√RR, a QTc według Fridericii = QT/∛RR. Wzór Bazetta jest używany w większości podręczników; nadmiernie koryguje przy szybkiej częstości, gdzie preferuje się wzór Fridericii. Granice różnią się w zależności od źródła: QTc powyżej około 0,45 s u mężczyzn lub 0,46 s u kobiet zwykle uznaje się za wydłużony, a powyżej 0,50 s za znacznie wydłużony.
Pomiar
QT = 9 × 0,04 = 0,36 s
RR = 16 × 0,04 = 0,64 s
Wzór Fridericii
QTc = 0,36/∛0,64 = 0,36/0,8618 = 0,418 s
Odpowiedź
QTc = 0,418 s
W zwykłych granicach (około 0,45 s dla mężczyzn, 0,46 s dla kobiet). (418 ms)
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: częstość komór = 50 bpm
Bloki AV: wyznacz kolejne załamki P i sprawdź, po których następuje zespół QRS. Blok I stopnia: każdy załamek P przewiedziony, PR stały i powyżej 0,20 s. Blok II stopnia typu I (Mobitz I, Wenckebacha): odstęp PR wydłuża się z pobudzenia na pobudzenie, aż jeden załamek P nie zostanie przewiedziony, po czym cykl zaczyna się od nowa (grupowanie pobudzeń). Blok II stopnia typu II (Mobitz II): odstęp PR pobudzeń przewiedzionych pozostaje stały, a załamki P nagle nie są przewodzone; zespół QRS jest często szeroki. Blok III stopnia (całkowity): załamki P i zespoły QRS są każde regularne, ale niezależne, odstęp PR zmienia się przypadkowo, a częstość przedsionków jest większa niż częstość rytmu zastępczego (węzłowy 40–60/min z wąskim zespołem QRS, komorowy 20–40/min z szerokim zespołem QRS). Bloku 2:1 nie można na podstawie jednego zapisu określić jako typ I lub typ II.
Częstość przedsionków
P–P = 20 małych kratek = 0,80 s → 1500 ÷ 20 = 75 ≈ 75 na minutę
Częstość komór
R–R = 30 małych kratek = 1,20 s → 1500 ÷ 30 = 50 ≈ 50 na minutę
Odpowiedź
częstość komór = 50 bpm
Odpowiedź
częstość komór = 50 bpm
Blok AV III stopnia z wąskozespołowym rytmem zastępczym węzłowym (zwykle 40–60 na minutę).
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: OR = 2,99
Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.
Szanse narażenia
przypadki: 19/51 = 0,3725
kontrole: 72/578 = 0,1246
Iloraz szans
OR = (19·578)/(72·51) = 2,991 ≈ 2,99
Odpowiedź
OR = 2,99
OR powyżej 1: narażenie jest częstsze wśród przypadków.
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: FN = 180
Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.