Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Interpretacja zapisu rytmu EKG
Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.
Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.
2Zadania do ćwiczenia
1.Anatomia człowiekaŚredni
Który nerw czaszkowy odpowiada za ruchy języka?
ANerw językowo-gardłowy (IX)
BNerw podjęzykowy (XII)
CNerw błędny (X)
DNerw twarzowy (VII)
2.Anatomia człowiekaTrudny
Typowa tylno-boczna przepuklina krążka między L4 a L5 najczęściej uciska który korzeń nerwowy?
AS1
BL5
CL3
DL4
3.Fizjologia człowiekaŚredni
Co przedstawia zespół QRS w EKG?
ADepolaryzację przedsionków
BRepolaryzację komór
CRepolaryzację przedsionków
DDepolaryzację komór
4.Fizjologia człowiekaTrudny
Jak lewa komora przystosowuje się do długotrwałego zwężenia zastawki aortalnej?
AŚcieńczeniem ściany z poszerzeniem
BPrzerostem koncentrycznym z pogrubieniem ściany
CNie zmienia się, bo zastawka nie jest częścią komory
DZanikiem mięśnia z powodu mniejszej pracy
5.MikrobiologiaŚredni
W jaki sposób ludzie zwykle zakażają się Legionella pneumophila?
APrzez przeniesienie z człowieka na człowieka podczas pocałunku
BPrzez ukłucie zakażonego kleszcza
CPrzez jedzenie niedogotowanego kurczaka lub niepasteryzowanych przetworów mlecznych
DPrzez wdychanie aerozoli ze skażonych instalacji wodnych
6.MikrobiologiaTrudny
Na podłożu MacConkeya z próbki moczu wyrastają różowe kolonie. Co to oznacza?
AOrganizm jest Gram-dodatnim ziarniakiem
BOrganizm nie fermentuje laktozy, więc prawdopodobnie jest to Salmonella
COrganizm jest grzybem
DOrganizm jest prawdopodobnie Gram-ujemną pałeczką fermentującą laktozę
7.FarmakologiaŚredni
Jaka zasada dotyczy dożylnego podawania fenytoiny?
APodać tym samym wkłuciem co inne leki bez przepłukania
BPodać w szybkim wstrzyknięciu, by szybciej przerwać napad
CMieszać z 5% glukozą, by zapobiec niskiej glikemii
DMieszać lub płukać tylko 0,9% roztworem soli i podawać powoli
8.FarmakologiaTrudny
U pacjenta przyjmującego kotrimoksazol pojawia się gorączka, szerząca się wysypka pęcherzowa i bolesne owrzodzenia w jamie ustnej. Jakie jest najbardziej prawdopodobne rozpoznanie?
AZespół Stevensa-Johnsona; odstawić lek i pilnie zapewnić pomoc lekarską
BPleśniawki jamy ustnej; włączyć lek przeciwgrzybiczy i kontynuować antybiotyk
CŁagodna wysypka, która ustąpi; kontynuować lek i stosować środek nawilżający
DOparzenie słoneczne wywołane lekiem; zalecić wyłącznie ochronę przeciwsłoneczną
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Gazometria krwi tętniczej do ćwiczeń pokazuje pH 7,30, PaCO₂ 63 mmHg (8,4 kPa) oraz HCO₃⁻ 30 mmol/L. Zaburzeniem pierwotnym jest kwasica oddechowa. W jakim stopniu jest wyrównane? Kliknij odpowiedź.
pH 7,30PaCO₂ 63 mmHg (8,4 kPa)HCO₃⁻ 30 mmol/L
1niewyrównane
2częściowo wyrównane
3całkowicie wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną: pH 7,15, PaCO₂ 47 mmHg (6,3 kPa), HCO₃⁻ 16 mmol/L. Porównaj zmierzone PaCO₂ ze wzorem Wintersa. Kliknij swoją interpretację.
pH 7,15PaCO₂ 47 mmHg (6,3 kPa)HCO₃⁻ 16 mmol/L
1prawidłowe wyrównanie
2dodatkowa kwasica oddechowa
3dodatkowa zasadowica oddechowa
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
Zinterpretuj ten zapis rytmu w odprowadzeniu II. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
1migotanie przedsionków
2arytmia zatokowa
3prawidłowy rytm zatokowy
4bigeminia komorowa
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje zaburzenie przewodzenia między przedsionkami a komorami. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
1blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia
2blok AV III stopnia (całkowity)
3blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)
4blok AV II stopnia typu II
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Badanie kliniczno-kontrolne porównuje 310 pacjentów z chorobą (przypadki) i 60 osób bez niej (kontrole). Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie było narażonych na czynnik ryzyka. Oblicz iloraz szans OR dla narażenia. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.
a = 89b = 12c = 221d = 48
OR =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Leczenie zmniejsza ryzyko zdarzenia o 35% w ujęciu względnym (RRR = 35%). W grupie pacjentów ryzyko bez leczenia (CER) wynosi 35% w ciągu pięciu lat. Oblicz liczbę pacjentów, których trzeba leczyć NNT przez pięć lat, aby zapobiec jednemu zdarzeniu. Zaokrąglij w górę do pełnej liczby pacjentów.
RRR = 35%CER = 35%
NNT =
3Roztwory
1.Anatomia człowieka
Odpowiedź: B · Nerw podjęzykowy (XII)
Dlaczego to jest odpowiedź
Nerw podjęzykowy unerwia mięśnie własne języka i większość mięśni zewnętrznych. Przy jego uszkodzeniu wysunięty język zbacza w stronę uszkodzenia.
Odpowiedź
B · Nerw podjęzykowy (XII)
2.Anatomia człowieka
Odpowiedź: B · L5
Dlaczego to jest odpowiedź
Tylno-boczna przepuklina L4–L5 zwykle uciska przechodzący korzeń L5, powodując osłabienie prostowania palucha i drętwienie grzbietu stopy.
Odpowiedź
B · L5
3.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: D · Depolaryzację komór
Dlaczego to jest odpowiedź
Załamek P to depolaryzacja przedsionków, zespół QRS depolaryzacja komór, a załamek T repolaryzacja komór. Repolaryzacja przedsionków ginie w QRS.
Odpowiedź
D · Depolaryzację komór
4.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: B · Przerostem koncentrycznym z pogrubieniem ściany
Dlaczego to jest odpowiedź
Przeciążenie ciśnieniowe powoduje pogrubienie ściany komory (przerost koncentryczny), by utrzymać prawidłowe naprężenie ściany. Przeciążenie objętościowe, np. przy niedomykalności, powoduje natomiast poszerzenie.
Odpowiedź
B · Przerostem koncentrycznym z pogrubieniem ściany
5.Mikrobiologia
Odpowiedź: D · Przez wdychanie aerozoli ze skażonych instalacji wodnych
Dlaczego to jest odpowiedź
Legionella namnaża się w instalacjach z ciepłą wodą. Ludzie wdychają skażone aerozole i mogą zachorować na chorobę legionistów, czyli ciężkie zapalenie płuc. Zwykle nie przenosi się ona z człowieka na człowieka.
Odpowiedź
D · Przez wdychanie aerozoli ze skażonych instalacji wodnych
6.Mikrobiologia
Odpowiedź: D · Organizm jest prawdopodobnie Gram-ujemną pałeczką fermentującą laktozę
Dlaczego to jest odpowiedź
Podłoże MacConkeya zawiera sole żółciowe i fiolet krystaliczny hamujące bakterie Gram-dodatnie (wybiórczość) oraz laktozę ze wskaźnikiem pH (różnicowanie). Bakterie fermentujące laktozę, takie jak E. coli, wytwarzają kwas i barwią się na różowo.
Odpowiedź
D · Organizm jest prawdopodobnie Gram-ujemną pałeczką fermentującą laktozę
7.Farmakologia
Odpowiedź: D · Mieszać lub płukać tylko 0,9% roztworem soli i podawać powoli
Dlaczego to jest odpowiedź
Fenytoina wytrąca się w roztworach glukozy, dlatego używa się tylko 0,9% roztworu soli. Szybki wlew może wywołać hipotensję i arytmie, więc ogranicza się jego szybkość, a pacjenta monitoruje.
Odpowiedź
D · Mieszać lub płukać tylko 0,9% roztworem soli i podawać powoli
8.Farmakologia
Odpowiedź: A · Zespół Stevensa-Johnsona; odstawić lek i pilnie zapewnić pomoc lekarską
Dlaczego to jest odpowiedź
Zespół Stevensa-Johnsona to ciężka reakcja polekowa z pęcherzami na skórze i zajęciem błon śluzowych. Częstą przyczyną są sulfonamidy, a lek należy natychmiast odstawić.
Odpowiedź
A · Zespół Stevensa-Johnsona; odstawić lek i pilnie zapewnić pomoc lekarską
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: częściowo wyrównane
Czytanie gazometrii (ROME): najpierw pH: poniżej 7,35 to kwasica krwi, powyżej 7,45 zasadowica krwi. Potem znajdź wartość, która to tłumaczy. PaCO₂ (norma 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) to część oddechowa i w zaburzeniu oddechowym zmienia się odwrotnie do pH; HCO₃⁻ (norma 22–26 mmol/L) to część metaboliczna i zmienia się w tym samym kierunku co pH (ROME: Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Druga wartość pokazuje wyrównanie: prawidłowa oznacza brak wyrównania; nieprawidłowa w kierunku, który przywraca pH, gdy pH jest nadal nieprawidłowe, oznacza wyrównanie częściowe; prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite. Zakresy różnią się nieco między laboratoriami; to wartości do ćwiczeń.
ROME, wartość po wartości
pH 7,30: kwasica krwi (poniżej 7,35)
PaCO₂ 63 mmHg: wysoki (35–45)
HCO₃⁻ 30 mmol/L: wysoki (22–26)
Wyrównanie
częściowo wyrównane
Odpowiedź
częściowo wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: dodatkowa kwasica oddechowa
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Oczekiwane PaCO₂
1,5·16 + 8 = 32 → 30–34 mmHg
Porównaj
zmierzone: 47 mmHg → dodatkowa kwasica oddechowa
Odpowiedź
dodatkowa kwasica oddechowa
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: bigeminia komorowa
Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.
Pięć kroków
1. Częstość: 8 zespołów QRS w 6 s, × 10 = 80 na minutę.
2. Rytm: regularnie nieregularny, krótki i długi odstęp R–R występują naprzemiennie (0,44 s i 1,16 s).
3. Załamki P: dodatnie przed każdym wąskim zespołem QRS; brak przed przedwczesnymi szerokimi pobudzeniami.
4. Odstęp PR: 0,18 s, stały, w granicach 0,12–0,20 s.
5. QRS: 0,10 s w pobudzeniach zatokowych; pobudzenia przedwczesne są szerokie (0,16 s) i dziwaczne, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę.
Interpretacja
bigeminia komorowa
Odpowiedź
bigeminia komorowa
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: blok AV III stopnia (całkowity)
Bloki AV: wyznacz kolejne załamki P i sprawdź, po których następuje zespół QRS. Blok I stopnia: każdy załamek P przewiedziony, PR stały i powyżej 0,20 s. Blok II stopnia typu I (Mobitz I, Wenckebacha): odstęp PR wydłuża się z pobudzenia na pobudzenie, aż jeden załamek P nie zostanie przewiedziony, po czym cykl zaczyna się od nowa (grupowanie pobudzeń). Blok II stopnia typu II (Mobitz II): odstęp PR pobudzeń przewiedzionych pozostaje stały, a załamki P nagle nie są przewodzone; zespół QRS jest często szeroki. Blok III stopnia (całkowity): załamki P i zespoły QRS są każde regularne, ale niezależne, odstęp PR zmienia się przypadkowo, a częstość przedsionków jest większa niż częstość rytmu zastępczego (węzłowy 40–60/min z wąskim zespołem QRS, komorowy 20–40/min z szerokim zespołem QRS). Bloku 2:1 nie można na podstawie jednego zapisu określić jako typ I lub typ II.
Pięć kroków
1. Częstość: R–R = 50 małych kratek, 1500 ÷ 50 ≈ 30 na minutę.
2. Rytm: R–R regularny (2,00 s) i P–P regularny (0,80 s), ale oba są od siebie niezależne.
3. Załamki P: dodatnie i regularne z częstością 75 na minutę, ale niezwiązane z zespołami QRS; niektóre są ukryte w zespole QRS lub w załamku T.
4. Odstęp PR: zmienia się z pobudzenia na pobudzenie; nie ma stałej zależności.
5. QRS: 0,14 s, szeroki (0,12 s lub więcej).
Interpretacja
blok AV III stopnia (całkowity)
Odpowiedź
blok AV III stopnia (całkowity)
Bloki typu II i III stopnia mogą nagle się pogłębić, dlatego podręczniki uznają je za poważniejsze niż typ I.
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: OR = 1,61
Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.
Szanse narażenia
przypadki: 89/221 = 0,4027
kontrole: 12/48 = 0,25
Iloraz szans
OR = (89·48)/(12·221) = 1,611 ≈ 1,61
Odpowiedź
OR = 1,61
OR powyżej 1: narażenie jest częstsze wśród przypadków.
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: NNT = 9
Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.
Zmniejszenie ryzyka bezwzględnego
ARR = 0,35·0,35 = 0,1225
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/0,1225 = 8,163 → 9
Odpowiedź
NNT = 9
Ten sam efekt względny daje mniejsze NNT, gdy ryzyko wyjściowe jest wyższe.