Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Która opona mózgowo-rdzeniowa jest najbardziej zewnętrzna?

  1. ASplot naczyniówkowy
  2. BOpona miękka
  3. COpona twarda
  4. DPajęczynówka
2.Anatomia człowiekaTrudny

Która struktura przechodzi u mężczyzn przez kanał pachwinowy?

  1. ANerw zasłonowy
  2. BTętnica udowa
  3. CŻyła odpiszczelowa
  4. DPowrózek nasienny
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Które zdarzenie hormonalne wyzwala owulację?

  1. AWzrost progesteronu z ciałka żółtego
  2. BSpadek estrogenu
  3. CWyrzut prolaktyny
  4. DWyrzut hormonu luteinizującego (LH)
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Pacjent z drobnokomórkowym rakiem płuca ma niskie stężenie sodu i niską osmolalność osocza, ale nieadekwatnie zagęszczony mocz. Jakie jest najbardziej prawdopodobne wyjaśnienie?

  1. AChoroba Addisona z wysokim aldosteronem
  2. BMoczówka prosta ośrodkowa
  3. CZespół nieadekwatnego wydzielania ADH
  4. DHiperaldosteronizm pierwotny
5.MikrobiologiaŚredni

Czym jest „rezerwuar” w łańcuchu zakażenia?

  1. AMiejscem, w którym patogen normalnie żyje i się namnaża
  2. BDrogą, którą patogen opuszcza organizm zakażonego gospodarza
  3. COsobą najbardziej narażoną na zakażenie
  4. DSposobem wnikania patogenu do nowego gospodarza
6.MikrobiologiaTrudny

W 1854 roku John Snow powiązał ognisko cholery w Londynie z pompą wodną przy Broad Street. Dlaczego to badanie jest ważne?

  1. ADowiodło, że cholerę wywołuje wirus
  2. BDoprowadziło bezpośrednio do pierwszej szczepionki przeciw cholerze
  3. CWykazało, że cholera szerzy się przez „złe powietrze” (miazmaty)
  4. DWykazało, że cholera szerzy się przez skażoną wodę, dając początek nowoczesnej epidemiologii
7.FarmakologiaŚredni

Which adverse effect of doxorubicin requires monitoring of heart function?

  1. ASevere hypertension during the infusion itself
  2. BPericarditis caused by infection
  3. CCumulative heart muscle damage leading to heart failure
  4. DRapid rise in cholesterol
8.FarmakologiaTrudny

A teenager took a large overdose of diphenhydramine. He is agitated, hot, flushed and confused, with dry skin, dilated pupils and a full bladder. What is this pattern?

  1. AAnticholinergic toxidrome
  2. BOpioid toxidrome
  3. CCholinergic toxidrome
  4. DSerotonin syndrome
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną z HCO₃⁻ 16 mmol/L. Użyj wzoru Wintersa, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂ (środek zakresu) w mmHg.

HCO₃⁻ 16 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny

Wartości do ćwiczeń: Na⁺ 141, Cl⁻ 91 oraz HCO₃⁻ 17 mmol/L. Oblicz wskaźnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻), używając AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻). Podaj dwa miejsca po przecinku.

Na⁺ 141 mmol/LCl⁻ 91 mmol/LHCO₃⁻ 17 mmol/L
wskaźnik delta =
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mV

Zmierz odstęp QT i odstęp R–R na tym regularnym zapisie w odprowadzeniu II, a następnie oblicz QTc (skorygowany o częstość) według wzoru Bazetta QTc = QT/√RR (oba w sekundach). Podaj odpowiedź w sekundach z trzema miejscami po przecinku.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
QTc = s
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVrytm stymulowany, brak przechwyceniarytm idiowentrykularnyrytm stymulowany dwujamowo (AV)blok AV III stopnia (całkowity)

Ten pacjent ma stymulator serca. Zinterpretuj zapis w odprowadzeniu II. Kliknij swoją odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1rytm stymulowany, brak przechwycenia
  2. 2rytm idiowentrykularny
  3. 3rytm stymulowany dwujamowo (AV)
  4. 4blok AV III stopnia (całkowity)
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
zdarzeniebrak zdarzeniarazemleczenie397100abkontrola32608640cd

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W randomizowanym badaniu klinicznym 100 pacjentów otrzymało nowe leczenie, a 640 leczenie kontrolne. Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie miało: wynik (niepożądane zdarzenie, np. udar). Oblicz liczbę pacjentów, których trzeba leczyć NNT, aby zapobiec jednemu zdarzeniu. Zaokrąglij w górę do pełnej liczby pacjentów.

leczenie: 3/100kontrola: 32/640
NNT =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
przedtestowe5%potestowe?p′LR+

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent ma przedtestowe prawdopodobieństwo choroby 5%. Test o czułości 83% i swoistości 63% daje wynik: dodatnia. Oblicz potestowe prawdopodobieństwo choroby p′ w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

przedtestowe 5%Se = 83%Sp = 63%dodatnia
p′ = %

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: C · Opona twarda

Dlaczego to jest odpowiedź

Od zewnątrz do wewnątrz leżą: opona twarda, pajęczynówka i opona miękka. Płyn mózgowo-rdzeniowy krąży w przestrzeni podpajęczynówkowej między pajęczynówką a oponą miękką.

Odpowiedź

C · Opona twarda
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: D · Powrózek nasienny

Dlaczego to jest odpowiedź

Kanał pachwinowy zawiera u mężczyzn powrózek nasienny, a u kobiet więzadło obłe. Naczynia udowe przechodzą natomiast pod więzadłem pachwinowym.

Odpowiedź

D · Powrózek nasienny
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: D · Wyrzut hormonu luteinizującego (LH)

Dlaczego to jest odpowiedź

Rosnący estrogen z pęcherzyka dominującego wyzwala wyrzut LH z przedniego płata przysadki, który powoduje owulację mniej więcej dobę później.

Odpowiedź

D · Wyrzut hormonu luteinizującego (LH)
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: C · Zespół nieadekwatnego wydzielania ADH

Dlaczego to jest odpowiedź

W SIADH nadmiar ADH sprawia, że nerki zatrzymują wodę, rozcieńczając osocze, podczas gdy mocz pozostaje zagęszczony. Drobnokomórkowy rak płuca może wydzielać ADH.

Odpowiedź

C · Zespół nieadekwatnego wydzielania ADH
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: A · Miejscem, w którym patogen normalnie żyje i się namnaża

Dlaczego to jest odpowiedź

Łańcuch zakażenia łączy czynnik zakaźny, rezerwuar, wrota wyjścia, drogę przenoszenia, wrota wejścia i wrażliwego gospodarza. Przerwanie któregokolwiek ogniwa zatrzymuje transmisję.

Odpowiedź

A · Miejscem, w którym patogen normalnie żyje i się namnaża
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: D · Wykazało, że cholera szerzy się przez skażoną wodę, dając początek nowoczesnej epidemiologii

Dlaczego to jest odpowiedź

Snow naniósł przypadki wokół pompy na mapę i powiązał je z jej wodą. Zdjęcie rączki pompy to klasyczny przykład wykorzystania epidemiologii do znalezienia i wyeliminowania źródła, zanim zidentyfikowano bakterię.

Odpowiedź

D · Wykazało, że cholera szerzy się przez skażoną wodę, dając początek nowoczesnej epidemiologii
7.Farmakologia

Odpowiedź: C · Cumulative heart muscle damage leading to heart failure

Dlaczego to jest odpowiedź

Anthracyclines such as doxorubicin can damage heart muscle, and the risk increases with cumulative dose. Heart function is assessed before and during treatment; the drug can also turn urine red.

Odpowiedź

C · Cumulative heart muscle damage leading to heart failure
8.Farmakologia

Odpowiedź: A · Anticholinergic toxidrome

Dlaczego to jest odpowiedź

Anticholinergic toxicity causes hyperthermia, dry flushed skin, mydriasis, urinary retention, tachycardia and delirium. Dry skin helps distinguish it from serotonin syndrome and sympathomimetic poisoning, which cause sweating.

Odpowiedź

A · Anticholinergic toxidrome
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: PaCO₂ = 32 mmHg

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Wzór Wintersa

PaCO₂ = 1,5·16 + 8 = 32 mmHg
zasięg: 30–34 mmHg

Odpowiedź

PaCO₂ = 32 mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: wskaźnik delta = 3

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Luka anionowa

AG = 141 − (91 + 17) = 33

Wskaźnik delta

(33 − 12)/(24 − 17) = 21/7 = 3

Odpowiedź

wskaźnik delta = 3

Powyżej 2: dodatkowa zasadowica metaboliczna.

11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: QTc = 0,401 s

QT i QTc: odstęp QT biegnie od początku zespołu QRS do końca załamka T. Skraca się wraz ze wzrostem częstości akcji serca, dlatego koryguje się go o częstość za pomocą odstępu R–R w sekundach: QTc według Bazetta = QT/√RR, a QTc według Fridericii = QT/∛RR. Wzór Bazetta jest używany w większości podręczników; nadmiernie koryguje przy szybkiej częstości, gdzie preferuje się wzór Fridericii. Granice różnią się w zależności od źródła: QTc powyżej około 0,45 s u mężczyzn lub 0,46 s u kobiet zwykle uznaje się za wydłużony, a powyżej 0,50 s za znacznie wydłużony.

Pomiar

QT = 8,5 × 0,04 = 0,34 s
RR = 18 × 0,04 = 0,72 s

Wzór Bazetta

QTc = 0,34/√0,72 = 0,34/0,8485 = 0,401 s

Odpowiedź

QTc = 0,401 s

W zwykłych granicach (około 0,45 s dla mężczyzn, 0,46 s dla kobiet). (401 ms)

12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: rytm stymulowany dwujamowo (AV)

Rytmy stymulowane: impuls stymulatora widać jako wąski pionowy szpilkowy artefakt. Po impulsie komorowym QRS jest szeroki (0,12 s lub więcej), bo pobudzenie rozchodzi się od elektrody przez mięsień, a nie przez układ przewodzący; przy stymulacji prawej komory jest często głównie ujemny w odprowadzeniu II. Impuls przed każdym załamkiem P oznacza stymulację przedsionka, a stymulator dwujamowy (AV) pokazuje impuls przedsionkowy i załamek P, a następnie, po zaprogramowanym opóźnieniu AV, impuls komorowy i szeroki QRS. Przechwycenie oznacza, że po każdym impulsie następuje depolaryzacja. Brak przechwycenia to impuls bez następującego po nim załamka P lub QRS; brak wykrywania (impulsy ignorujące własne pobudzenia pacjenta) i brak stymulacji (brak impulsu, gdy powinien być) to inne klasyczne awarie.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 21 małych kratek, 1500 ÷ 21 ≈ 71 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,84 s.
3. Załamki P: każdy załamek P następuje po własnym impulsie stymulatora (stymulacja przedsionka).
4. Odstęp AV: drugi impuls pojawia się 0,16 s po pierwszym (zaprogramowane opóźnienie AV).
5. QRS: 0,16 s, szeroki, tuż po drugim impulsie (stymulacja komory).

Interpretacja

rytm stymulowany dwujamowo (AV)

Odpowiedź

rytm stymulowany dwujamowo (AV)

Stymulowany QRS jest z natury szeroki; nie nazywaj go blokiem odnogi pęczka Hisa ani rytmem komorowym.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: NNT = 50

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Częstość zdarzeń

EER = 3/100 = 0,03
CER = 32/640 = 0,05

Liczba pacjentów, których trzeba leczyć

ARR = 0,05 − 0,03 = 0,02
NNT = 1/0,02 = 50 → 50

Odpowiedź

NNT = 50

Leczenie 50 pacjentów zapobiega mniej więcej jednemu zdarzeniu.

14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: p′ = 10,6 %

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Iloraz wiarygodności

LR+ = 0,83/(1 − 0,63) = 2,243

Szanse przedtestowe

0,05/(1 − 0,05) = 0,05263

Szanse potestowe

0,05263·2,243 = 0,1181

Prawdopodobieństwo potestowe

p′ = 0,1181/(1 + 0,1181) = 0,1056 ≈ 10,6%

Odpowiedź

p′ = 10,6%

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences