Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Która struktura jest głównym pęczkiem włókien nerwowych łączącym lewą i prawą półkulę mózgu?

  1. ATorebka wewnętrzna
  2. BSklepienie
  3. CCiało modzelowate
  4. DKonar mózgu
2.Anatomia człowiekaTrudny

Gdy pacjent stoi tylko na prawej nodze, lewa strona miednicy opada (dodatni objaw Trendelenburga). Który nerw jest najprawdopodobniej uszkodzony?

  1. APrawy nerw udowy
  2. BLewy nerw pośladkowy górny
  3. CPrawy nerw pośladkowy dolny
  4. DPrawy nerw pośladkowy górny
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Co przedstawia zespół QRS w EKG?

  1. ARepolaryzację przedsionków
  2. BRepolaryzację komór
  3. CDepolaryzację przedsionków
  4. DDepolaryzację komór
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Dlaczego hemoglobina płodowa ma większe powinowactwo do tlenu niż hemoglobina dorosłych?

  1. AKrew płodu ma wyższe pH
  2. BSłabiej wiąże 2,3-BPG
  3. CMa pięć podjednostek zamiast czterech
  4. DZawiera więcej żelaza w każdym hemie
5.MikrobiologiaŚredni

Do czego służy PCR w laboratorium diagnostycznym?

  1. AMierzy poziom swoistych przeciwciał w próbce surowicy pacjenta
  2. BBarwi bakterie, aby były widoczne
  3. CWytwarza wiele kopii określonej sekwencji DNA, aby można ją było wykryć
  4. DPrzyspiesza wzrost bakterii na płytkach z agarem
6.MikrobiologiaTrudny

Kiła pierwotna objawia się zwykle:

  1. AUszkodzeniem serca i mózgu
  2. BNiebolesnym owrzodzeniem (objawem pierwotnym) w miejscu zakażenia
  3. CRozległą wysypką na dłoniach i podeszwach
  4. DBolesnym skupiskiem drobnych pęcherzyków na narządach płciowych lub w jamie ustnej
7.FarmakologiaŚredni

A person who has never been vaccinated against tetanus has a deep, dirty wound. What is usually given?

  1. AOral antibiotics only
  2. BTetanus vaccine only, after the wound heals
  3. CTetanus vaccine and tetanus immunoglobulin
  4. DNo treatment unless symptoms appear
8.FarmakologiaTrudny

A patient with severe chronic hyponatraemia receives hypertonic saline. Why is the rate of correction strictly limited?

  1. AFast correction causes immediate kidney failure
  2. BRaising sodium too fast can cause osmotic demyelination in the brain
  3. CRaising sodium too fast causes severe hypokalaemia and cardiac arrest
  4. DHypertonic saline is toxic to the liver at high rates
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Gazometria do ćwiczeń pokazuje PaCO₂ 28 mmHg (3,7 kPa). Użyj reguły, że w przewlekłej zasadowicy oddechowej HCO₃⁻ maleje o 5 mmol/L na każde 10 mmHg, o które PaCO₂ jest poniżej 40. Zacznij od: HCO₃⁻ 24 mmol/L. Znajdź oczekiwane HCO₃⁻.

PaCO₂ 28 mmHg (3,7 kPa)wartość wyjściowa: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny

Gazometria do ćwiczeń pokazuje zasadowicę metaboliczną z HCO₃⁻ 34 mmol/L. Użyj oczekiwanego PaCO₂ = 0,7·HCO₃⁻ + 21, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂.

HCO₃⁻ 34 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mVtrzepotanie przedsionków, przewodzenie 3:1trzepotanie przedsionków, przewodzenie 2:1trzepotanie przedsionków, przewodzenie 4:1migotanie przedsionków

Zinterpretuj ten zapis rytmu w odprowadzeniu II. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1trzepotanie przedsionków, przewodzenie 3:1
  2. 2trzepotanie przedsionków, przewodzenie 2:1
  3. 3trzepotanie przedsionków, przewodzenie 4:1
  4. 4migotanie przedsionków
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVstawkarytmzałamki POdstęp PRCzas trwania QRS

Zinterpretuj ten zapis w odprowadzeniu II, stosując pięć kroków po kolei: częstość, rytm, załamki P, odstęp PR, czas trwania QRS. Na którym kroku znajdujesz pierwszą nieprawidłowość? Kliknij go.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1stawka
  2. 2rytm
  3. 3załamki P
  4. 4Odstęp PR
  5. 5Czas trwania QRS
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
przypadkikontrolenarażeni164121abnienarażeni86189cd

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Badanie kliniczno-kontrolne porównuje 250 pacjentów z chorobą (przypadki) i 310 osób bez niej (kontrole). Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie było narażonych na czynnik ryzyka. Oblicz iloraz szans OR dla narażenia. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.

a = 164b = 121c = 86d = 189
OR =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
kontrola5%leczenie?

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Bez leku 5% pacjentów ma w ciągu roku pewne działanie niepożądane. Lek zwiększa to ryzyko z ryzykiem względnym RR = 2,26. Oblicz liczbę pacjentów potrzebnych do wyrządzenia szkody NNH: ilu pacjentów musi przyjmować lek przez rok, aby u jednego dodatkowego pacjenta wystąpiło działanie niepożądane? Zaokrąglij w górę do pełnej liczby pacjentów.

kontrola 5%RR = 2,26
NNH =

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: C · Ciało modzelowate

Dlaczego to jest odpowiedź

Ciało modzelowate to największe spoidło, łączące odpowiadające sobie obszary obu półkul. Torebka wewnętrzna zawiera natomiast włókna projekcyjne biegnące w górę i w dół.

Odpowiedź

C · Ciało modzelowate
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: D · Prawy nerw pośladkowy górny

Dlaczego to jest odpowiedź

Nerw pośladkowy górny unerwia mięsień pośladkowy średni i mały. Jeśli są one osłabione po stronie nogi podporowej (prawej), miednica opada po przeciwnej, niepodpartej stronie.

Odpowiedź

D · Prawy nerw pośladkowy górny
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: D · Depolaryzację komór

Dlaczego to jest odpowiedź

Załamek P to depolaryzacja przedsionków, zespół QRS depolaryzacja komór, a załamek T repolaryzacja komór. Repolaryzacja przedsionków ginie w QRS.

Odpowiedź

D · Depolaryzację komór
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: B · Słabiej wiąże 2,3-BPG

Dlaczego to jest odpowiedź

Łańcuchy gamma HbF słabo wiążą 2,3-BPG, więc krzywa jest przesunięta w lewo. Pozwala to krwi płodu pobierać tlen z krwi matki w łożysku.

Odpowiedź

B · Słabiej wiąże 2,3-BPG
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: C · Wytwarza wiele kopii określonej sekwencji DNA, aby można ją było wykryć

Dlaczego to jest odpowiedź

Łańcuchowa reakcja polimerazy powiela sekwencję docelową miliony razy. Pozwala wykrywać patogeny trudne do wyhodowania; genom wirusów RNA najpierw przepisuje się na DNA (RT-PCR).

Odpowiedź

C · Wytwarza wiele kopii określonej sekwencji DNA, aby można ją było wykryć
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: B · Niebolesnym owrzodzeniem (objawem pierwotnym) w miejscu zakażenia

Dlaczego to jest odpowiedź

Treponema pallidum wywołuje w okresie pierwotnym niebolesny wrzód twardy. Okres drugi przynosi wysypkę i objawy ogólne, a kiła trzeciorzędowa może uszkadzać serce i układ nerwowy. Bolesne pęcherzyki sugerują opryszczkę.

Odpowiedź

B · Niebolesnym owrzodzeniem (objawem pierwotnym) w miejscu zakażenia
7.Farmakologia

Odpowiedź: C · Tetanus vaccine and tetanus immunoglobulin

Dlaczego to jest odpowiedź

Tetanus immunoglobulin gives immediate passive protection, while the vaccine starts active immunity. Thorough wound cleaning is also essential.

Odpowiedź

C · Tetanus vaccine and tetanus immunoglobulin
8.Farmakologia

Odpowiedź: B · Raising sodium too fast can cause osmotic demyelination in the brain

Dlaczego to jest odpowiedź

In chronic hyponatraemia the brain adapts to low osmolality. Correcting sodium too rapidly shrinks brain cells and can cause osmotic demyelination (central pontine myelinolysis), so sodium is checked often.

Odpowiedź

B · Raising sodium too fast can cause osmotic demyelination in the brain
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: HCO₃⁻ = 18 mmol/L

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Zmiana PaCO₂

|28 − 40| = 12 mmHg → 1,2 × 10 mmHg

Oczekiwane HCO₃⁻

HCO₃⁻ = 24 − 5·1,2 = 18 mmol/L

Odpowiedź

HCO₃⁻ = 18 mmol/L
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: PaCO₂ = 44,8 mmHg

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Oczekiwane PaCO₂

0,7·34 + 21 = 44,8 mmHg

Odpowiedź

PaCO₂ = 44,8 mmHg

Wzrost ma granicę: samo wyrównanie rzadko podnosi PaCO₂ powyżej około 55 mmHg.

11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: trzepotanie przedsionków, przewodzenie 2:1

Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 10 małych kratek, 1500 ÷ 10 ≈ 150 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,40 s.
3. Załamki P: brak; regularne fale trzepotania o kształcie zębów piły co 0,20 s (300 na minutę), 2 na każdy zespół QRS.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: 0,08 s, wąski (poniżej 0,12 s).

Interpretacja

trzepotanie przedsionków, przewodzenie 2:1

Odpowiedź

trzepotanie przedsionków, przewodzenie 2:1
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: Odstęp PR

Pięć kroków dla każdego zapisu: 1. częstość (metoda 300 lub 1500, albo 6-sekundowa, jeśli rytm jest nieregularny); 2. rytm: czy odstępy R–R są jednakowe; 3. załamki P: obecne, dodatnie w odprowadzeniu II, po jednym przed każdym zespołem QRS i wszystkie takie same; 4. odstęp PR: 0,12–0,20 s i stały; 5. czas trwania QRS: poniżej 0,12 s. Dopiero po tych pięciu krokach nazwij rytm. Prawidłowy rytm zatokowy spełnia wszystkie pięć: 60–100/min, regularny, dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, PR 0,12–0,20 s, QRS poniżej 0,12 s.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 19 małych kratek, 1500 ÷ 19 ≈ 79 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,76 s.
3. Załamki P: dodatnie, po jednym przed każdym zespołem QRS, wszystkie takie same.
4. Odstęp PR: 0,36 s, stały, dłuższy niż 0,20 s.
5. QRS: 0,08 s, wąski (poniżej 0,12 s).

Pierwszy nieprawidłowy krok

Odstęp PR → blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia

Odpowiedź

Odstęp PR
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: OR = 2,98

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Szanse narażenia

przypadki: 164/86 = 1,907
kontrole: 121/189 = 0,6402

Iloraz szans

OR = (164·189)/(121·86) = 2,979 ≈ 2,98

Odpowiedź

OR = 2,98

OR powyżej 1: narażenie jest częstsze wśród przypadków.

14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: NNH = 16

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Ryzyko z lekiem

0,05·2,26 = 0,113

Zwiększenie ryzyka bezwzględnego

ARI = 0,113 − 0,05 = 0,063

Liczba pacjentów potrzebnych do wyrządzenia szkody

NNH = 1/0,063 = 15,87 → 16

Odpowiedź

NNH = 16

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences