Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Interpretacja zapisu rytmu EKG
Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.
Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.
2Zadania do ćwiczenia
1.Anatomia człowiekaŚredni
Który nerw czaszkowy unerwia mięsień prosty boczny oka?
ANerw odwodzący (VI)
BNerw bloczkowy (IV)
CNerw wzrokowy (II)
DNerw okoruchowy (III)
2.Anatomia człowiekaTrudny
Duża centralna przepuklina krążka na poziomie L4–L5 powoduje znieczulenie siodłowe, zatrzymanie moczu i obustronne osłabienie nóg. Która struktura jest uciśnięta?
APiersiowy odcinek rdzenia kręgowego
BNerw kulszowy w okolicy pośladkowej
CNerw udowy
DOgon koński
3.Fizjologia człowiekaŚredni
Jaki jest prawidłowy zakres pH krwi tętniczej?
A6,80 do 7,00
B7,35 do 7,45
C7,50 do 7,65
D7,00 do 7,20
4.Fizjologia człowiekaTrudny
Gazometria tętnicza pacjenta pokazuje pH 7,30, PaCO₂ 7,8 kPa (59 mmHg) i prawidłowe wodorowęglany. Jakie zaburzenie jest najbardziej prawdopodobne?
AZasadowica oddechowa
BWyrównana zasadowica metaboliczna
COstra kwasica oddechowa
DKwasica metaboliczna
5.MikrobiologiaŚredni
Która bakteria wywołuje krztusiec?
ACorynebacterium diphtheriae
BHaemophilus influenzae
CMycoplasma pneumoniae
DBordetella pertussis
6.MikrobiologiaTrudny
Joseph Lister w latach 60. XIX wieku ograniczył zakażenia pooperacyjne. Jaka była jego główna innowacja?
APodawanie sulfonamidów po każdej operacji
BStosowanie kwasu karbolowego (fenolu) jako środka antyseptycznego na rany i narzędzia
CSterylizowanie wszystkich narzędzi chirurgicznych w autoklawach parowych przed każdą operacją
DSzczepienie chirurgów przeciw gronkowcom
7.FarmakologiaŚredni
A patient uses two different eye drops at the same time of day. What should the nurse advise?
APut both drops in at exactly the same moment
BUse only one of them each day
CWait at least 5 minutes between the two drops
DMix the drops in one bottle first
8.FarmakologiaTrudny
A malnourished patient with low serum albumin shows nystagmus and unsteady gait. Her total phenytoin level is within range. What is the most likely explanation?
ALow albumin makes phenytoin bind more tightly, so the drug is less active
BThe total level is high, but the laboratory is wrong
CLow albumin speeds up phenytoin metabolism
DMore phenytoin is unbound when albumin is low, so free levels rise
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną z HCO₃⁻ 16 mmol/L. Użyj wzoru Wintersa, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂ (środek zakresu) w mmHg.
HCO₃⁻ 16 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę oddechową: pH 7,27, PaCO₂ 68 mmHg (9,1 kPa), HCO₃⁻ 30 mmol/L. Użyj reguł „HCO₃⁻ rośnie o 1 mmol/L na 10 mmHg (ostra) lub o 3,5 mmol/L na 10 mmHg (przewlekła)”, aby ją sklasyfikować. Kliknij swoją odpowiedź.
pH 7,27PaCO₂ 68 mmHg (9,1 kPa)HCO₃⁻ 30 mmol/L
1ostry
2przewlekły
3ostra na tle przewlekłej
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
Zinterpretuj ten zapis rytmu w odprowadzeniu II. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
1blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia
2prawidłowy rytm zatokowy
3tachykardia zatokowa
4arytmia zatokowa
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
Zinterpretuj ten zapis w odprowadzeniu II, stosując pięć kroków po kolei: częstość, rytm, załamki P, odstęp PR, czas trwania QRS. Na którym kroku znajdujesz pierwszą nieprawidłowość? Kliknij go.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
1stawka
2rytm
3załamki P
4Odstęp PR
5Czas trwania QRS
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W kohorcie obserwowano grupy osób przez różny czas (zob. tabela: liczba osób i lata obserwacji dla każdej). W trakcie obserwacji wystąpiło 129 nowych przypadków. Oblicz współczynnik zapadalności IR na 1000 osobolat. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent ma przedtestowe prawdopodobieństwo choroby 50%. Test o czułości 68% i swoistości 67% daje wynik: ujemna. Oblicz potestowe prawdopodobieństwo choroby p′ w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
przedtestowe 50%Se = 68%Sp = 67%ujemna
p′ = %
3Roztwory
1.Anatomia człowieka
Odpowiedź: A · Nerw odwodzący (VI)
Dlaczego to jest odpowiedź
Nerw odwodzący (VI) unerwia mięsień prosty boczny. Jego uszkodzenie uniemożliwia ruch oka na zewnątrz i powoduje poziome podwójne widzenie.
Odpowiedź
A · Nerw odwodzący (VI)
2.Anatomia człowieka
Odpowiedź: D · Ogon koński
Dlaczego to jest odpowiedź
Poniżej L1–L2 kanał zawiera ogon koński. Centralny ucisk tych korzeni lędźwiowych i krzyżowych powoduje zespół ogona końskiego, stan wymagający pilnej operacji.
Odpowiedź
D · Ogon koński
3.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: B · 7,35 do 7,45
Dlaczego to jest odpowiedź
Prawidłowe pH tętnicze to 7,35–7,45. Poniżej 7,35 to acydemia, powyżej 7,45 alkalemia.
Odpowiedź
B · 7,35 do 7,45
4.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: C · Ostra kwasica oddechowa
Dlaczego to jest odpowiedź
Niskie pH z wysokim CO₂ wskazuje na kwasicę oddechową. Wodorowęglany jeszcze nie wzrosły, więc nerki nie wyrównały zaburzenia: jest ostre.
Odpowiedź
C · Ostra kwasica oddechowa
5.Mikrobiologia
Odpowiedź: D · Bordetella pertussis
Dlaczego to jest odpowiedź
Bordetella pertussis wywołuje długie napady kaszlu z charakterystycznym „pianiem”. Jest najgroźniejsza dla małych niemowląt, dlatego w wielu krajach oferuje się szczepienie w ciąży.
Odpowiedź
D · Bordetella pertussis
6.Mikrobiologia
Odpowiedź: B · Stosowanie kwasu karbolowego (fenolu) jako środka antyseptycznego na rany i narzędzia
Dlaczego to jest odpowiedź
Lister stosował kwas karbolowy na rany, opatrunki i narzędzia, co znacznie zmniejszyło liczbę zakażeń pooperacyjnych. Dało to początek chirurgii antyseptycznej.
Odpowiedź
B · Stosowanie kwasu karbolowego (fenolu) jako środka antyseptycznego na rany i narzędzia
7.Farmakologia
Odpowiedź: C · Wait at least 5 minutes between the two drops
Dlaczego to jest odpowiedź
Waiting several minutes allows the first drop to be absorbed before the next is applied. Eye ointments are usually applied last.
Odpowiedź
C · Wait at least 5 minutes between the two drops
8.Farmakologia
Odpowiedź: D · More phenytoin is unbound when albumin is low, so free levels rise
Dlaczego to jest odpowiedź
Phenytoin is highly protein bound. When albumin is low, the free fraction rises, so toxicity can occur with a "normal" total level; a free phenytoin level or corrected level is more useful.
Odpowiedź
D · More phenytoin is unbound when albumin is low, so free levels rise
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: PaCO₂ = 32 mmHg
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·16 + 8 = 32 mmHg
zasięg: 30–34 mmHg
Odpowiedź
PaCO₂ = 32 mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: ostra na tle przewlekłej
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Oczekiwane HCO₃⁻
ostry: 24 + 1·2,8 = 26,8 mmol/L
przewlekły: 24 + 3,5·2,8 = 33,8 mmol/L
Porównaj
zmierzone: 30 mmol/L → ostra na tle przewlekłej
Odpowiedź
ostra na tle przewlekłej
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: prawidłowy rytm zatokowy
Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.
Pięć kroków
1. Częstość: R–R = 19 małych kratek, 1500 ÷ 19 ≈ 79 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,76 s.
3. Załamki P: dodatnie, po jednym przed każdym zespołem QRS, wszystkie takie same.
4. Odstęp PR: 0,20 s, stały, w granicach 0,12–0,20 s.
5. QRS: 0,06 s, wąski (poniżej 0,12 s).
Interpretacja
prawidłowy rytm zatokowy
Odpowiedź
prawidłowy rytm zatokowy
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: załamki P
Pięć kroków dla każdego zapisu: 1. częstość (metoda 300 lub 1500, albo 6-sekundowa, jeśli rytm jest nieregularny); 2. rytm: czy odstępy R–R są jednakowe; 3. załamki P: obecne, dodatnie w odprowadzeniu II, po jednym przed każdym zespołem QRS i wszystkie takie same; 4. odstęp PR: 0,12–0,20 s i stały; 5. czas trwania QRS: poniżej 0,12 s. Dopiero po tych pięciu krokach nazwij rytm. Prawidłowy rytm zatokowy spełnia wszystkie pięć: 60–100/min, regularny, dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, PR 0,12–0,20 s, QRS poniżej 0,12 s.
Pięć kroków
1. Częstość: R–R = 17 małych kratek, 1500 ÷ 17 ≈ 88 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,68 s.
3. Załamki P: odwrócone, tuż po każdym zespole QRS.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: 0,06 s, wąski (poniżej 0,12 s).
Pierwszy nieprawidłowy krok
załamki P → przyspieszony rytm węzłowy
Odpowiedź
załamki P
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: IR = 33,8 na 1000 osobolat
Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.
Osobolata
PY = 600·3 + 590·2 + 210·4 = 3820
Współczynnik zapadalności
IR = 129/3820·1000 = 33,8 na 1000 osobolat
Odpowiedź
IR = 33,8 na 1000 osobolat
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: p′ = 32,3 %
Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.