Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

W której części nefronu zachodzi większość wchłaniania zwrotnego wody i sodu?

  1. AKanalik kręty bliższy
  2. BKanalik kręty dalszy
  3. CKanalik zbiorczy
  4. DPętla Henlego
2.Anatomia człowiekaTrudny

Które więzadło kolana chroni przed przesunięciem piszczeli do przodu względem kości udowej?

  1. AWięzadło poboczne piszczelowe
  2. BWięzadło rzepki
  3. CWięzadło krzyżowe tylne
  4. DWięzadło krzyżowe przednie
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Dlaczego w niekontrolowanej cukrzycy w moczu pojawia się glukoza?

  1. AŁadunek przesączony przekracza maksymalny transport kanalikowy
  2. BKanalik zbiorczy aktywnie wydziela glukozę
  3. CInsulina jest potrzebna do resorpcji zwrotnej glukozy w kanaliku
  4. DKłębuszek przestaje przesączać glukozę
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Spirometria wykazuje zmniejszone FEV1 i zmniejszone FVC przy prawidłowym lub wysokim wskaźniku FEV1/FVC. Jaki to wzorzec?

  1. AObturacyjny, jak w rozedmie lub przewlekłym zapaleniu oskrzeli
  2. BWynik prawidłowy u starszego dorosłego
  3. CRestrykcyjny, jak we włóknieniu płuc
  4. DObturacyjny, jak w astmie
5.MikrobiologiaŚredni

W której fazie krzywej wzrostu bakterii komórki dzielą się z największą stałą szybkością?

  1. AW fazie adaptacji (lag)
  2. BW fazie stacjonarnej (plateau)
  3. CW fazie logarytmicznej (wykładniczej)
  4. DW fazie zamierania
6.MikrobiologiaTrudny

Joseph Lister w latach 60. XIX wieku ograniczył zakażenia pooperacyjne. Jaka była jego główna innowacja?

  1. ASzczepienie chirurgów przeciw gronkowcom
  2. BSterylizowanie wszystkich narzędzi chirurgicznych w autoklawach parowych przed każdą operacją
  3. CStosowanie kwasu karbolowego (fenolu) jako środka antyseptycznego na rany i narzędzia
  4. DPodawanie sulfonamidów po każdej operacji
7.FarmakologiaŚredni

A patient refuses a prescribed oral medicine. What should the nurse do?

  1. ARecord the medicine as given, so that the chart stays complete for the next shift
  2. BHide the tablet in the patient's food
  3. CLeave the tablet on the bedside table for later
  4. DExplore the reason, respect the decision, document and inform the prescriber
8.FarmakologiaTrudny

A patient on lisinopril for hypertension starts taking ibuprofen every day for knee pain. What is the main concern?

  1. AFaster liver metabolism of lisinopril, so it stops working
  2. BWeaker blood pressure control, kidney injury and high potassium
  3. CA higher risk of a dry cough than with lisinopril alone
  4. DA large fall in blood pressure, with fainting and falls on standing up
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną z HCO₃⁻ 10 mmol/L. Użyj wzoru Wintersa, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂ (środek zakresu) w mmHg.

HCO₃⁻ 10 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny

Wartości do ćwiczeń: Na⁺ 134, Cl⁻ 109, HCO₃⁻ 16 mmol/L i albumina 32 g/L. Znajdź lukę anionową skorygowaną o albuminy AGc = AG + 0,25·(40 − albumina).

Na⁺ 134 mmol/LCl⁻ 109 mmol/LHCO₃⁻ 16 mmol/Lalbumina 32 g/L
AGc = mmol/L
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mVtachykardia zatokowaprawidłowy rytm zatokowyblok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopniabradykardia zatokowa

Zinterpretuj ten zapis rytmu w odprowadzeniu II. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1tachykardia zatokowa
  2. 2prawidłowy rytm zatokowy
  3. 3blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia
  4. 4bradykardia zatokowa
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVblok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopniablok AV III stopnia (całkowity)blok AV 2:1 (typ nieokreślony)bradykardia zatokowa

Zinterpretuj ten zapis w odprowadzeniu II. Którą interpretację możesz obronić na podstawie tego jednego zapisu? Kliknij swoją odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia
  2. 2blok AV III stopnia (całkowity)
  3. 3blok AV 2:1 (typ nieokreślony)
  4. 4bradykardia zatokowa
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
przypadkiosobolatnarażeni3234300nienarażeni1686700

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W badaniu kohortowym osoby narażone wniosły 4300 osobolat z 323 nowymi przypadkami, a osoby nienarażone 6700 osobolat z 168 nowymi przypadkami. Oblicz iloraz współczynników zapadalności IRR (narażeni w porównaniu z nienarażonymi). Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.

narażeni: 323/4300 PYnienarażeni: 168/6700 PY
IRR =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
testchoroba obecnachoroba nieobecnarazemdodatniaujemna?razem10 000

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Przebadano 10 000 osób testem o czułości 86% i swoistości 87%. Chorobowość wynosi 28%. Ilu osób z chorobą test nie wykrywa (wyniki fałszywie ujemne, FN)?

N = 10 000p = 28%Se = 86%Sp = 87%
FN =

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: A · Kanalik kręty bliższy

Dlaczego to jest odpowiedź

Kanalik kręty bliższy wchłania zwrotnie ok. dwóch trzecich przefiltrowanego sodu i wody oraz prawie całą glukozę i aminokwasy.

Odpowiedź

A · Kanalik kręty bliższy
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: D · Więzadło krzyżowe przednie

Dlaczego to jest odpowiedź

Więzadło krzyżowe przednie ogranicza przesuw piszczeli do przodu; dodatni test szuflady przedniej lub Lachmana sugeruje zerwanie ACL.

Odpowiedź

D · Więzadło krzyżowe przednie
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: A · Ładunek przesączony przekracza maksymalny transport kanalikowy

Dlaczego to jest odpowiedź

Przenośniki SGLT kanalika proksymalnego mogą resorbować tylko określoną ilość glukozy. Gdy glikemia jest wysoka, ładunek przesączony przekracza to maksimum, a nadmiar jest wydalany.

Odpowiedź

A · Ładunek przesączony przekracza maksymalny transport kanalikowy
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: C · Restrykcyjny, jak we włóknieniu płuc

Dlaczego to jest odpowiedź

W chorobie restrykcyjnej płuca są małe lub sztywne, więc spadają i FEV1, i FVC, ale wskaźnik pozostaje zachowany. Obturacja obniża FEV1 bardziej niż FVC.

Odpowiedź

C · Restrykcyjny, jak we włóknieniu płuc
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: C · W fazie logarytmicznej (wykładniczej)

Dlaczego to jest odpowiedź

Po fazie zastoju, w której komórki się przystosowują, wchodzą one w fazę logarytmiczną i rosną wykładniczo. W fazie stacjonarnej wzrost ustaje, bo wyczerpują się składniki odżywcze i gromadzą produkty przemiany materii.

Odpowiedź

C · W fazie logarytmicznej (wykładniczej)
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: C · Stosowanie kwasu karbolowego (fenolu) jako środka antyseptycznego na rany i narzędzia

Dlaczego to jest odpowiedź

Lister stosował kwas karbolowy na rany, opatrunki i narzędzia, co znacznie zmniejszyło liczbę zakażeń pooperacyjnych. Dało to początek chirurgii antyseptycznej.

Odpowiedź

C · Stosowanie kwasu karbolowego (fenolu) jako środka antyseptycznego na rany i narzędzia
7.Farmakologia

Odpowiedź: D · Explore the reason, respect the decision, document and inform the prescriber

Dlaczego to jest odpowiedź

Competent patients may refuse treatment. The nurse explores concerns, explains the purpose and risks, documents the refusal and informs the prescriber; covert administration needs formal legal and clinical procedures.

Odpowiedź

D · Explore the reason, respect the decision, document and inform the prescriber
8.Farmakologia

Odpowiedź: B · Weaker blood pressure control, kidney injury and high potassium

Dlaczego to jest odpowiedź

NSAIDs block prostaglandins that dilate the afferent arteriole and promote sodium loss. With an ACE inhibitor this can reduce blood pressure control and cause kidney injury and hyperkalaemia, especially if a diuretic is also used.

Odpowiedź

B · Weaker blood pressure control, kidney injury and high potassium
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: PaCO₂ = 23 mmHg

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Wzór Wintersa

PaCO₂ = 1,5·10 + 8 = 23 mmHg
zasięg: 21–25 mmHg

Odpowiedź

PaCO₂ = 23 mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: AGc = 11 mmol/L

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Luka anionowa

AG = 134 − (109 + 16) = 9

Korekta na albuminy

9 + 0,25·(40 − 32) = 11 mmol/L

Odpowiedź

AGc = 11 mmol/L

Po korekcie nadal w zakresie około 8–12.

11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia

Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 22 małych kratek, 1500 ÷ 22 ≈ 68 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,88 s.
3. Załamki P: dodatnie, po jednym przed każdym zespołem QRS, wszystkie takie same.
4. Odstęp PR: 0,34 s, stały, dłuższy niż 0,20 s.
5. QRS: 0,08 s, wąski (poniżej 0,12 s).

Interpretacja

blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia

Odpowiedź

blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: blok AV 2:1 (typ nieokreślony)

Blok AV 2:1: przy dwóch załamkach P na jeden QRS żadne dwa przewiedzione załamki P nie następują po sobie, więc nie widać, czy PR wydłużałby się (typ I), czy pozostawałby stały (typ II) przed nieprzewiedzionym załamkiem P. Z jednego zapisu nazywa się to blokiem AV 2:1; o typie decyduje dłuższy zapis lub zmiana stosunku przewodzenia. Wąski QRS czyni bardziej prawdopodobnym typ I, a szeroki typ II, ale żaden nie jest dowodem.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 44 małych kratek, 1500 ÷ 44 ≈ 34 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 1,76 s.
3. Załamki P: dodatnie i regularne (P–P 0,88 s, 68 na minutę), dwa na każdy zespół QRS.
4. Odstęp PR: stały i wynosi 0,20 s w pobudzeniach przewiedzionych.
5. QRS: 0,08 s, wąski (poniżej 0,12 s).

Dlaczego typ pozostaje otwarty

Co drugi załamek P nie jest przewiedziony, więc żadne dwa przewiedzione pobudzenia nie następują po sobie i wydłużenie PR nigdy nie mogłoby być widoczne.
blok AV 2:1 (typ nieokreślony)

Odpowiedź

blok AV 2:1 (typ nieokreślony)

Wąski QRS czyni bardziej prawdopodobnym typ I, a szeroki typ II, ale rozstrzygnąć może tylko dłuższy zapis lub zmiana stosunku przewodzenia.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: IRR = 3

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Współczynniki zapadalności

narażeni: 323/4300 = 75,12 na 1000 osobolat
nienarażeni: 168/6700 = 25,07 na 1000 osobolat

Iloraz współczynników

IRR = 75,12/25,07 = 2,996 ≈ 3

Odpowiedź

IRR = 3
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: FN = 392

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Z chorobą i bez choroby

10 000·0,28 = 2800
10 000 − 2800 = 7200

Wyniki fałszywie ujemne

FN = 2800·0,14 = 392

Odpowiedź

FN = 392

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences