Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Gdzie najczęściej dochodzi do zapłodnienia?

  1. AW bańce jajowodu
  2. BW trzonie macicy
  3. CW jajniku
  4. DW szyjce macicy
2.Anatomia człowiekaTrudny

Duża centralna przepuklina krążka na poziomie L4–L5 powoduje znieczulenie siodłowe, zatrzymanie moczu i obustronne osłabienie nóg. Która struktura jest uciśnięta?

  1. ANerw kulszowy w okolicy pośladkowej
  2. BNerw udowy
  3. CPiersiowy odcinek rdzenia kręgowego
  4. DOgon koński
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Pojemność minutowa serca to częstość akcji serca pomnożona przez:

  1. AOpór obwodowy
  2. BObjętość wyrzutową
  3. CFrakcję wyrzutową
  4. DCiśnienie tętnicze
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Na początku gorączki pacjent ma dreszcze i czuje zimno, choć temperatura ciała rośnie. Dlaczego?

  1. APocenie się już nadmiernie schłodziło organizm
  2. BTermoreceptory skóry zostają zniszczone
  3. CPirogeny podnoszą podwzgórzową wartość zadaną powyżej bieżącej temperatury ciała
  4. DOrganizm utracił zdolność wytwarzania ciepła
5.MikrobiologiaŚredni

Która bakteria wywołuje krztusiec?

  1. AHaemophilus influenzae
  2. BMycoplasma pneumoniae
  3. CCorynebacterium diphtheriae
  4. DBordetella pertussis
6.MikrobiologiaTrudny

Pacjent przyjmujący po przeszczepie duże dawki leków immunosupresyjnych ma zaplanowane szczepienia. Jakiego rodzaju szczepionek zwykle się unika?

  1. AInaktywowanych szczepionek zawierających cały wirus
  2. BPodjednostkowych
  3. CAnatoksyn
  4. DŻywych atenuowanych
7.FarmakologiaŚredni

Why are benzodiazepines used with great caution in older people?

  1. AThey raise the risk of confusion, falls and fractures
  2. BThey cause severe high blood pressure in older people
  3. CThey are not absorbed from the gut after age 65
  4. DThey cause permanent hearing loss in older people
8.FarmakologiaTrudny

A patient with Parkinson's disease has nausea. Why should metoclopramide be avoided?

  1. AIt inhibits the absorption of all oral drugs
  2. BIt causes severe diarrhoea in Parkinson's disease
  3. CIt blocks dopamine receptors in the brain and can worsen the parkinsonism
  4. DIt increases dopamine levels in the brain too much and causes psychosis
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Gazometria do ćwiczeń pokazuje PaCO₂ 51 mmHg (6,8 kPa). Użyj reguły, że w przewlekłej kwasicy oddechowej HCO₃⁻ rośnie o 3,5 mmol/L na każde 10 mmHg, o które PaCO₂ przekracza 40. Zacznij od: HCO₃⁻ 24 mmol/L. Znajdź oczekiwane HCO₃⁻.

PaCO₂ 51 mmHg (6,8 kPa)wartość wyjściowa: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
pH7,357,457,32PaCO₂mmHg354536HCO₃⁻mmol/L222618prawidłowe wyrównaniedodatkowa kwasica oddechowadodatkowa zasadowica oddechowa

Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną: pH 7,32, PaCO₂ 36 mmHg (4,8 kPa), HCO₃⁻ 18 mmol/L. Porównaj zmierzone PaCO₂ ze wzorem Wintersa. Kliknij swoją interpretację.

pH 7,32PaCO₂ 36 mmHg (4,8 kPa)HCO₃⁻ 18 mmol/L
  1. 1prawidłowe wyrównanie
  2. 2dodatkowa kwasica oddechowa
  3. 3dodatkowa zasadowica oddechowa
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mV

Zmierz odstęp QT i odstęp R–R na tym regularnym zapisie w odprowadzeniu II, a następnie oblicz QTc (skorygowany o częstość) według wzoru Fridericii QTc = QT/∛RR (oba w sekundach). Podaj odpowiedź w sekundach z trzema miejscami po przecinku.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
QTc = s
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVblok AV II stopnia typu IIblok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)migotanie przedsionkówblok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia

Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje zaburzenie przewodzenia między przedsionkami a komorami. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1blok AV II stopnia typu II
  2. 2blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)
  3. 3migotanie przedsionków
  4. 4blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
przypadkiosobolatnarażeni1091500nienarażeni2297900

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W badaniu kohortowym osoby narażone wniosły 1500 osobolat z 109 nowymi przypadkami, a osoby nienarażone 7900 osobolat z 229 nowymi przypadkami. Oblicz iloraz współczynników zapadalności IRR (narażeni w porównaniu z nienarażonymi). Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.

narażeni: 109/1500 PYnienarażeni: 229/7900 PY
IRR =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
CER35%EER?RRR 21%

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Leczenie zmniejsza ryzyko zdarzenia o 21% w ujęciu względnym (RRR = 21%). W grupie pacjentów ryzyko bez leczenia (CER) wynosi 35% w ciągu pięciu lat. Oblicz liczbę pacjentów, których trzeba leczyć NNT przez pięć lat, aby zapobiec jednemu zdarzeniu. Zaokrąglij w górę do pełnej liczby pacjentów.

RRR = 21%CER = 35%
NNT =

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: A · W bańce jajowodu

Dlaczego to jest odpowiedź

Do zapłodnienia zwykle dochodzi w bańce jajowodu. Zarodek wędruje potem do macicy, gdzie się zagnieżdża.

Odpowiedź

A · W bańce jajowodu
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: D · Ogon koński

Dlaczego to jest odpowiedź

Poniżej L1–L2 kanał zawiera ogon koński. Centralny ucisk tych korzeni lędźwiowych i krzyżowych powoduje zespół ogona końskiego, stan wymagający pilnej operacji.

Odpowiedź

D · Ogon koński
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: B · Objętość wyrzutową

Dlaczego to jest odpowiedź

CO = HR × SV. W spoczynku ok. 70 uderzeń/min × 70 mL ≈ 5 L/min.

Odpowiedź

B · Objętość wyrzutową
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: C · Pirogeny podnoszą podwzgórzową wartość zadaną powyżej bieżącej temperatury ciała

Dlaczego to jest odpowiedź

Pirogeny wyzwalają w podwzgórzu prostaglandynę E₂, podnosząc wartość zadaną. Dopóki temperatura ciała nie osiągnie nowej wartości zadanej, występują reakcje zwiększające ciepło, takie jak dreszcze.

Odpowiedź

C · Pirogeny podnoszą podwzgórzową wartość zadaną powyżej bieżącej temperatury ciała
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: D · Bordetella pertussis

Dlaczego to jest odpowiedź

Bordetella pertussis wywołuje długie napady kaszlu z charakterystycznym „pianiem”. Jest najgroźniejsza dla małych niemowląt, dlatego w wielu krajach oferuje się szczepienie w ciąży.

Odpowiedź

D · Bordetella pertussis
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: D · Żywych atenuowanych

Dlaczego to jest odpowiedź

Szczepionki żywe zawierają osłabione drobnoustroje, które przy ciężkiej immunosupresji mogą wywołać chorobę. Szczepionki inaktywowane, anatoksyny i szczepionki podjednostkowe są bezpieczne, choć odpowiedź może być słabsza.

Odpowiedź

D · Żywych atenuowanych
7.Farmakologia

Odpowiedź: A · They raise the risk of confusion, falls and fractures

Dlaczego to jest odpowiedź

Older people are more sensitive to benzodiazepines and often eliminate them more slowly. Sedation, unsteadiness and confusion raise the risk of falls and fractures.

Odpowiedź

A · They raise the risk of confusion, falls and fractures
8.Farmakologia

Odpowiedź: C · It blocks dopamine receptors in the brain and can worsen the parkinsonism

Dlaczego to jest odpowiedź

Metoclopramide crosses the blood–brain barrier and antagonises D2 receptors. In Parkinson's disease this worsens rigidity and bradykinesia, so antiemetics that do not block central dopamine receptors are preferred.

Odpowiedź

C · It blocks dopamine receptors in the brain and can worsen the parkinsonism
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: HCO₃⁻ = 27,85 mmol/L

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Zmiana PaCO₂

|51 − 40| = 11 mmHg → 1,1 × 10 mmHg

Oczekiwane HCO₃⁻

HCO₃⁻ = 24 + 3,5·1,1 = 27,85 mmol/L

Odpowiedź

HCO₃⁻ = 27,85 mmol/L
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: prawidłowe wyrównanie

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Oczekiwane PaCO₂

1,5·18 + 8 = 35 → 33–37 mmHg

Porównaj

zmierzone: 36 mmHg → prawidłowe wyrównanie

Odpowiedź

prawidłowe wyrównanie
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: QTc = 0,417 s

QT i QTc: odstęp QT biegnie od początku zespołu QRS do końca załamka T. Skraca się wraz ze wzrostem częstości akcji serca, dlatego koryguje się go o częstość za pomocą odstępu R–R w sekundach: QTc według Bazetta = QT/√RR, a QTc według Fridericii = QT/∛RR. Wzór Bazetta jest używany w większości podręczników; nadmiernie koryguje przy szybkiej częstości, gdzie preferuje się wzór Fridericii. Granice różnią się w zależności od źródła: QTc powyżej około 0,45 s u mężczyzn lub 0,46 s u kobiet zwykle uznaje się za wydłużony, a powyżej 0,50 s za znacznie wydłużony.

Pomiar

QT = 10 × 0,04 = 0,40 s
RR = 22 × 0,04 = 0,88 s

Wzór Fridericii

QTc = 0,40/∛0,88 = 0,40/0,9583 = 0,417 s

Odpowiedź

QTc = 0,417 s

W zwykłych granicach (około 0,45 s dla mężczyzn, 0,46 s dla kobiet). (417 ms)

12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)

Bloki AV: wyznacz kolejne załamki P i sprawdź, po których następuje zespół QRS. Blok I stopnia: każdy załamek P przewiedziony, PR stały i powyżej 0,20 s. Blok II stopnia typu I (Mobitz I, Wenckebacha): odstęp PR wydłuża się z pobudzenia na pobudzenie, aż jeden załamek P nie zostanie przewiedziony, po czym cykl zaczyna się od nowa (grupowanie pobudzeń). Blok II stopnia typu II (Mobitz II): odstęp PR pobudzeń przewiedzionych pozostaje stały, a załamki P nagle nie są przewodzone; zespół QRS jest często szeroki. Blok III stopnia (całkowity): załamki P i zespoły QRS są każde regularne, ale niezależne, odstęp PR zmienia się przypadkowo, a częstość przedsionków jest większa niż częstość rytmu zastępczego (węzłowy 40–60/min z wąskim zespołem QRS, komorowy 20–40/min z szerokim zespołem QRS). Bloku 2:1 nie można na podstawie jednego zapisu określić jako typ I lub typ II.

Pięć kroków

1. Częstość: 4 zespołów QRS w 6 s, × 10 = 40 na minutę.
2. Rytm: regularnie nieregularny, zespoły QRS występują w grupach oddzielonych przerwą (grupowanie pobudzeń).
3. Załamki P: dodatnie i regularne (P–P 0,88 s, 68 na minutę); po jednym z każdych 3 załamków P nie następuje zespół QRS.
4. Odstęp PR: wydłuża się o 0,20 → 0,32 s, po czym jeden załamek P nie zostaje przewiedziony.
5. QRS: 0,08 s, wąski (poniżej 0,12 s).

Interpretacja

blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)

Odpowiedź

blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: IRR = 2,51

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Współczynniki zapadalności

narażeni: 109/1500 = 72,67 na 1000 osobolat
nienarażeni: 229/7900 = 28,99 na 1000 osobolat

Iloraz współczynników

IRR = 72,67/28,99 = 2,507 ≈ 2,51

Odpowiedź

IRR = 2,51
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: NNT = 14

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Zmniejszenie ryzyka bezwzględnego

ARR = 0,35·0,21 = 0,0735

Liczba pacjentów, których trzeba leczyć

NNT = 1/0,0735 = 13,61 → 14

Odpowiedź

NNT = 14

Ten sam efekt względny daje mniejsze NNT, gdy ryzyko wyjściowe jest wyższe.

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences