Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Interpretacja zapisu rytmu EKG
Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.
Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.
2Zadania do ćwiczenia
1.Anatomia człowiekaŚredni
Gdzie najczęściej dochodzi do zapłodnienia?
AW bańce jajowodu
BW trzonie macicy
CW jajniku
DW szyjce macicy
2.Anatomia człowiekaTrudny
Duża centralna przepuklina krążka na poziomie L4–L5 powoduje znieczulenie siodłowe, zatrzymanie moczu i obustronne osłabienie nóg. Która struktura jest uciśnięta?
ANerw kulszowy w okolicy pośladkowej
BNerw udowy
CPiersiowy odcinek rdzenia kręgowego
DOgon koński
3.Fizjologia człowiekaŚredni
Pojemność minutowa serca to częstość akcji serca pomnożona przez:
AOpór obwodowy
BObjętość wyrzutową
CFrakcję wyrzutową
DCiśnienie tętnicze
4.Fizjologia człowiekaTrudny
Na początku gorączki pacjent ma dreszcze i czuje zimno, choć temperatura ciała rośnie. Dlaczego?
APocenie się już nadmiernie schłodziło organizm
BTermoreceptory skóry zostają zniszczone
CPirogeny podnoszą podwzgórzową wartość zadaną powyżej bieżącej temperatury ciała
DOrganizm utracił zdolność wytwarzania ciepła
5.MikrobiologiaŚredni
Która bakteria wywołuje krztusiec?
AHaemophilus influenzae
BMycoplasma pneumoniae
CCorynebacterium diphtheriae
DBordetella pertussis
6.MikrobiologiaTrudny
Pacjent przyjmujący po przeszczepie duże dawki leków immunosupresyjnych ma zaplanowane szczepienia. Jakiego rodzaju szczepionek zwykle się unika?
AInaktywowanych szczepionek zawierających cały wirus
BPodjednostkowych
CAnatoksyn
DŻywych atenuowanych
7.FarmakologiaŚredni
Why are benzodiazepines used with great caution in older people?
AThey raise the risk of confusion, falls and fractures
BThey cause severe high blood pressure in older people
CThey are not absorbed from the gut after age 65
DThey cause permanent hearing loss in older people
8.FarmakologiaTrudny
A patient with Parkinson's disease has nausea. Why should metoclopramide be avoided?
AIt inhibits the absorption of all oral drugs
BIt causes severe diarrhoea in Parkinson's disease
CIt blocks dopamine receptors in the brain and can worsen the parkinsonism
DIt increases dopamine levels in the brain too much and causes psychosis
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Gazometria do ćwiczeń pokazuje PaCO₂ 51 mmHg (6,8 kPa). Użyj reguły, że w przewlekłej kwasicy oddechowej HCO₃⁻ rośnie o 3,5 mmol/L na każde 10 mmHg, o które PaCO₂ przekracza 40. Zacznij od: HCO₃⁻ 24 mmol/L. Znajdź oczekiwane HCO₃⁻.
Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną: pH 7,32, PaCO₂ 36 mmHg (4,8 kPa), HCO₃⁻ 18 mmol/L. Porównaj zmierzone PaCO₂ ze wzorem Wintersa. Kliknij swoją interpretację.
pH 7,32PaCO₂ 36 mmHg (4,8 kPa)HCO₃⁻ 18 mmol/L
1prawidłowe wyrównanie
2dodatkowa kwasica oddechowa
3dodatkowa zasadowica oddechowa
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
Zmierz odstęp QT i odstęp R–R na tym regularnym zapisie w odprowadzeniu II, a następnie oblicz QTc (skorygowany o częstość) według wzoru Fridericii QTc = QT/∛RR (oba w sekundach). Podaj odpowiedź w sekundach z trzema miejscami po przecinku.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
QTc = s
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje zaburzenie przewodzenia między przedsionkami a komorami. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
1blok AV II stopnia typu II
2blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)
3migotanie przedsionków
4blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W badaniu kohortowym osoby narażone wniosły 1500 osobolat z 109 nowymi przypadkami, a osoby nienarażone 7900 osobolat z 229 nowymi przypadkami. Oblicz iloraz współczynników zapadalności IRR (narażeni w porównaniu z nienarażonymi). Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.
narażeni: 109/1500 PYnienarażeni: 229/7900 PY
IRR =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Leczenie zmniejsza ryzyko zdarzenia o 21% w ujęciu względnym (RRR = 21%). W grupie pacjentów ryzyko bez leczenia (CER) wynosi 35% w ciągu pięciu lat. Oblicz liczbę pacjentów, których trzeba leczyć NNT przez pięć lat, aby zapobiec jednemu zdarzeniu. Zaokrąglij w górę do pełnej liczby pacjentów.
RRR = 21%CER = 35%
NNT =
3Roztwory
1.Anatomia człowieka
Odpowiedź: A · W bańce jajowodu
Dlaczego to jest odpowiedź
Do zapłodnienia zwykle dochodzi w bańce jajowodu. Zarodek wędruje potem do macicy, gdzie się zagnieżdża.
Odpowiedź
A · W bańce jajowodu
2.Anatomia człowieka
Odpowiedź: D · Ogon koński
Dlaczego to jest odpowiedź
Poniżej L1–L2 kanał zawiera ogon koński. Centralny ucisk tych korzeni lędźwiowych i krzyżowych powoduje zespół ogona końskiego, stan wymagający pilnej operacji.
Odpowiedź
D · Ogon koński
3.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: B · Objętość wyrzutową
Dlaczego to jest odpowiedź
CO = HR × SV. W spoczynku ok. 70 uderzeń/min × 70 mL ≈ 5 L/min.
Odpowiedź
B · Objętość wyrzutową
4.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: C · Pirogeny podnoszą podwzgórzową wartość zadaną powyżej bieżącej temperatury ciała
Dlaczego to jest odpowiedź
Pirogeny wyzwalają w podwzgórzu prostaglandynę E₂, podnosząc wartość zadaną. Dopóki temperatura ciała nie osiągnie nowej wartości zadanej, występują reakcje zwiększające ciepło, takie jak dreszcze.
Odpowiedź
C · Pirogeny podnoszą podwzgórzową wartość zadaną powyżej bieżącej temperatury ciała
5.Mikrobiologia
Odpowiedź: D · Bordetella pertussis
Dlaczego to jest odpowiedź
Bordetella pertussis wywołuje długie napady kaszlu z charakterystycznym „pianiem”. Jest najgroźniejsza dla małych niemowląt, dlatego w wielu krajach oferuje się szczepienie w ciąży.
Odpowiedź
D · Bordetella pertussis
6.Mikrobiologia
Odpowiedź: D · Żywych atenuowanych
Dlaczego to jest odpowiedź
Szczepionki żywe zawierają osłabione drobnoustroje, które przy ciężkiej immunosupresji mogą wywołać chorobę. Szczepionki inaktywowane, anatoksyny i szczepionki podjednostkowe są bezpieczne, choć odpowiedź może być słabsza.
Odpowiedź
D · Żywych atenuowanych
7.Farmakologia
Odpowiedź: A · They raise the risk of confusion, falls and fractures
Dlaczego to jest odpowiedź
Older people are more sensitive to benzodiazepines and often eliminate them more slowly. Sedation, unsteadiness and confusion raise the risk of falls and fractures.
Odpowiedź
A · They raise the risk of confusion, falls and fractures
8.Farmakologia
Odpowiedź: C · It blocks dopamine receptors in the brain and can worsen the parkinsonism
Dlaczego to jest odpowiedź
Metoclopramide crosses the blood–brain barrier and antagonises D2 receptors. In Parkinson's disease this worsens rigidity and bradykinesia, so antiemetics that do not block central dopamine receptors are preferred.
Odpowiedź
C · It blocks dopamine receptors in the brain and can worsen the parkinsonism
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: HCO₃⁻ = 27,85 mmol/L
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Zmiana PaCO₂
|51 − 40| = 11 mmHg → 1,1 × 10 mmHg
Oczekiwane HCO₃⁻
HCO₃⁻ = 24 + 3,5·1,1 = 27,85 mmol/L
Odpowiedź
HCO₃⁻ = 27,85 mmol/L
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: prawidłowe wyrównanie
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Oczekiwane PaCO₂
1,5·18 + 8 = 35 → 33–37 mmHg
Porównaj
zmierzone: 36 mmHg → prawidłowe wyrównanie
Odpowiedź
prawidłowe wyrównanie
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: QTc = 0,417 s
QT i QTc: odstęp QT biegnie od początku zespołu QRS do końca załamka T. Skraca się wraz ze wzrostem częstości akcji serca, dlatego koryguje się go o częstość za pomocą odstępu R–R w sekundach: QTc według Bazetta = QT/√RR, a QTc według Fridericii = QT/∛RR. Wzór Bazetta jest używany w większości podręczników; nadmiernie koryguje przy szybkiej częstości, gdzie preferuje się wzór Fridericii. Granice różnią się w zależności od źródła: QTc powyżej około 0,45 s u mężczyzn lub 0,46 s u kobiet zwykle uznaje się za wydłużony, a powyżej 0,50 s za znacznie wydłużony.
Pomiar
QT = 10 × 0,04 = 0,40 s
RR = 22 × 0,04 = 0,88 s
Wzór Fridericii
QTc = 0,40/∛0,88 = 0,40/0,9583 = 0,417 s
Odpowiedź
QTc = 0,417 s
W zwykłych granicach (około 0,45 s dla mężczyzn, 0,46 s dla kobiet). (417 ms)
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)
Bloki AV: wyznacz kolejne załamki P i sprawdź, po których następuje zespół QRS. Blok I stopnia: każdy załamek P przewiedziony, PR stały i powyżej 0,20 s. Blok II stopnia typu I (Mobitz I, Wenckebacha): odstęp PR wydłuża się z pobudzenia na pobudzenie, aż jeden załamek P nie zostanie przewiedziony, po czym cykl zaczyna się od nowa (grupowanie pobudzeń). Blok II stopnia typu II (Mobitz II): odstęp PR pobudzeń przewiedzionych pozostaje stały, a załamki P nagle nie są przewodzone; zespół QRS jest często szeroki. Blok III stopnia (całkowity): załamki P i zespoły QRS są każde regularne, ale niezależne, odstęp PR zmienia się przypadkowo, a częstość przedsionków jest większa niż częstość rytmu zastępczego (węzłowy 40–60/min z wąskim zespołem QRS, komorowy 20–40/min z szerokim zespołem QRS). Bloku 2:1 nie można na podstawie jednego zapisu określić jako typ I lub typ II.
Pięć kroków
1. Częstość: 4 zespołów QRS w 6 s, × 10 = 40 na minutę.
2. Rytm: regularnie nieregularny, zespoły QRS występują w grupach oddzielonych przerwą (grupowanie pobudzeń).
3. Załamki P: dodatnie i regularne (P–P 0,88 s, 68 na minutę); po jednym z każdych 3 załamków P nie następuje zespół QRS.
4. Odstęp PR: wydłuża się o 0,20 → 0,32 s, po czym jeden załamek P nie zostaje przewiedziony.
5. QRS: 0,08 s, wąski (poniżej 0,12 s).
Interpretacja
blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)
Odpowiedź
blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: IRR = 2,51
Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.
Współczynniki zapadalności
narażeni: 109/1500 = 72,67 na 1000 osobolat
nienarażeni: 229/7900 = 28,99 na 1000 osobolat
Iloraz współczynników
IRR = 72,67/28,99 = 2,507 ≈ 2,51
Odpowiedź
IRR = 2,51
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: NNT = 14
Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.
Zmniejszenie ryzyka bezwzględnego
ARR = 0,35·0,21 = 0,0735
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/0,0735 = 13,61 → 14
Odpowiedź
NNT = 14
Ten sam efekt względny daje mniejsze NNT, gdy ryzyko wyjściowe jest wyższe.