Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Interpretacja zapisu rytmu EKG
Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.
Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.
2Zadania do ćwiczenia
1.Anatomia człowiekaŚredni
Która kość nadgarstka łamie się najczęściej, zwykle po upadku na wyprostowaną rękę?
AKość grochowata
BKość haczykowata
CKość księżycowata
DKość łódeczkowata
2.Anatomia człowiekaTrudny
Które więzadło kolana chroni przed przesunięciem piszczeli do przodu względem kości udowej?
AWięzadło rzepki
BWięzadło poboczne piszczelowe
CWięzadło krzyżowe przednie
DWięzadło krzyżowe tylne
3.Fizjologia człowiekaŚredni
Hormon sekretyna jest uwalniany, gdy kwas trafia do dwunastnicy. Jakie jest jego główne działanie?
AWydzielanie kwasu przez żołądek
BUwalnianie insuliny przez wewnątrzwydzielniczą część trzustki
CSkurcz pęcherzyka żółciowego
DWydzielanie wodorowęglanów przez trzustkę
4.Fizjologia człowiekaTrudny
Jakiego zestawu objawów można się spodziewać u pacjenta we wczesnym wstrząsie hipowolemicznym po dużym krwotoku?
ABradykardia, chłodna blada skóra i duże wydalanie moczu
BBradykardia, ciepła zaczerwieniona skóra i duże wydalanie moczu
CTachykardia, chłodna blada skóra i zmniejszone wydalanie moczu
DTachykardia, ciepła zaczerwieniona skóra i duże wydalanie moczu
5.MikrobiologiaŚredni
Jaki organizm wywołuje gruźlicę i co utrudnia jego barwienie metodą Grama?
AMycobacterium tuberculosis, mający woskową ścianę z kwasami mykolowymi
BLegionella pneumophila, żyjąca w amebach
CStreptococcus pneumoniae, mający otoczkę
DMycoplasma pneumoniae, nieposiadająca ściany komórkowej, która mogłaby wiązać barwnik
6.MikrobiologiaTrudny
Które wirusy zapalenia wątroby przenoszą się głównie przez skażoną żywność i wodę?
ATypu A i E
BTypu B i D
CTypu B i C
DTypu C i E
7.FarmakologiaŚredni
Why is testing for HLA-B*15:02 recommended before carbamazepine in people of some Asian ancestries?
AThis gene variant causes carbamazepine to raise blood glucose
BIt greatly raises the risk of Stevens–Johnson syndrome
CThis gene variant makes carbamazepine ineffective
DThis gene variant speeds up the kidney excretion of carbamazepine
8.FarmakologiaTrudny
A patient who takes clonidine stopped it suddenly two days ago. He is now agitated, has a headache and his blood pressure is very high. What is the most likely explanation?
AAn allergic reaction to clonidine
BClonidine toxicity due to slow excretion by the kidneys
CNormal variation unrelated to the medication
DRebound hypertension from abrupt clonidine withdrawal
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Gazometria krwi tętniczej do ćwiczeń pokazuje pH 7,56, PaCO₂ 28 mmHg (3,7 kPa) oraz HCO₃⁻ 24 mmol/L. Zaburzeniem pierwotnym jest zasadowica oddechowa. W jakim stopniu jest wyrównane? Kliknij odpowiedź.
pH 7,56PaCO₂ 28 mmHg (3,7 kPa)HCO₃⁻ 24 mmol/L
1niewyrównane
2częściowo wyrównane
3całkowicie wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
Gazometria do ćwiczeń pokazuje zasadowicę metaboliczną z HCO₃⁻ 43 mmol/L. Użyj oczekiwanego PaCO₂ = 0,7·HCO₃⁻ + 21, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂.
HCO₃⁻ 43 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje trzepotanie przedsionków o stałym stosunku przewodzenia. Znajdź częstość komór w uderzeniach na minutę.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
częstość komór = bpm
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
Rozpoznaj rytm na tym zapisie w odprowadzeniu II. Kliknij odpowiedź.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
1częstoskurcz komorowy
2migotanie przedsionków
3migotanie komór
4częstoskurcz nadkomorowy (SVT)
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W randomizowanym badaniu klinicznym 230 pacjentów otrzymało nowe leczenie, a 240 leczenie kontrolne. Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie miało: wynik (niepożądane zdarzenie, np. udar). Oblicz ryzyko względne RR zdarzenia przy leczeniu. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.
leczenie: 12/230kontrola: 31/240
RR =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent ma przedtestowe prawdopodobieństwo choroby 60%. Test o czułości 74% i swoistości 87% daje wynik: ujemna. Oblicz potestowe prawdopodobieństwo choroby p′ w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
przedtestowe 60%Se = 74%Sp = 87%ujemna
p′ = %
3Roztwory
1.Anatomia człowieka
Odpowiedź: D · Kość łódeczkowata
Dlaczego to jest odpowiedź
Kość łódeczkowata jest najczęściej łamaną kością nadgarstka. Kluczowym objawem klinicznym jest tkliwość w tabakierce anatomicznej.
Odpowiedź
D · Kość łódeczkowata
2.Anatomia człowieka
Odpowiedź: C · Więzadło krzyżowe przednie
Dlaczego to jest odpowiedź
Więzadło krzyżowe przednie ogranicza przesuw piszczeli do przodu; dodatni test szuflady przedniej lub Lachmana sugeruje zerwanie ACL.
Odpowiedź
C · Więzadło krzyżowe przednie
3.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: D · Wydzielanie wodorowęglanów przez trzustkę
Dlaczego to jest odpowiedź
Sekretyna pobudza komórki przewodów trzustkowych do wydzielania płynu bogatego w wodorowęglany, który zobojętnia kwaśną treść pokarmową, by enzymy jelitowe mogły działać.
Odpowiedź
D · Wydzielanie wodorowęglanów przez trzustkę
4.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: C · Tachykardia, chłodna blada skóra i zmniejszone wydalanie moczu
Dlaczego to jest odpowiedź
Aktywacja współczulna wyzwolona przez baroreceptory przyspiesza akcję serca i obkurcza naczynia skóry. Zmniejszona perfuzja nerek, ADH i aldosteron zmniejszają wydalanie moczu.
Odpowiedź
C · Tachykardia, chłodna blada skóra i zmniejszone wydalanie moczu
5.Mikrobiologia
Odpowiedź: A · Mycobacterium tuberculosis, mający woskową ścianę z kwasami mykolowymi
Dlaczego to jest odpowiedź
M. tuberculosis ma ścianę bogatą w kwasy mykolowe, więc opiera się barwieniu Grama i wykrywa się go barwieniami na kwasooporność.
Odpowiedź
A · Mycobacterium tuberculosis, mający woskową ścianę z kwasami mykolowymi
6.Mikrobiologia
Odpowiedź: A · Typu A i E
Dlaczego to jest odpowiedź
Wirusy typu A i E przenoszą się drogą fekalno-oralną. B, C i D przenoszą się przez krew i płyny ustrojowe i mogą powodować przewlekłe zakażenie.
Odpowiedź
A · Typu A i E
7.Farmakologia
Odpowiedź: B · It greatly raises the risk of Stevens–Johnson syndrome
Dlaczego to jest odpowiedź
The HLA-B*15:02 allele, common in parts of South-East Asia, is strongly linked to carbamazepine-induced Stevens–Johnson syndrome and toxic epidermal necrolysis. Carriers are given a different drug.
Odpowiedź
B · It greatly raises the risk of Stevens–Johnson syndrome
8.Farmakologia
Odpowiedź: D · Rebound hypertension from abrupt clonidine withdrawal
Dlaczego to jest odpowiedź
Clonidine is a central alpha-2 agonist. Stopping it suddenly lets sympathetic activity surge, causing rebound hypertension, so it is tapered gradually.
Odpowiedź
D · Rebound hypertension from abrupt clonidine withdrawal
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: niewyrównane
Czytanie gazometrii (ROME): najpierw pH: poniżej 7,35 to kwasica krwi, powyżej 7,45 zasadowica krwi. Potem znajdź wartość, która to tłumaczy. PaCO₂ (norma 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) to część oddechowa i w zaburzeniu oddechowym zmienia się odwrotnie do pH; HCO₃⁻ (norma 22–26 mmol/L) to część metaboliczna i zmienia się w tym samym kierunku co pH (ROME: Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Druga wartość pokazuje wyrównanie: prawidłowa oznacza brak wyrównania; nieprawidłowa w kierunku, który przywraca pH, gdy pH jest nadal nieprawidłowe, oznacza wyrównanie częściowe; prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite. Zakresy różnią się nieco między laboratoriami; to wartości do ćwiczeń.
ROME, wartość po wartości
pH 7,56: zasadowica krwi (powyżej 7,45)
PaCO₂ 28 mmHg: niski (35–45)
HCO₃⁻ 24 mmol/L: wartości normalne (22–26)
Wyrównanie
niewyrównane
Odpowiedź
niewyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: PaCO₂ = 51,1 mmHg
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Oczekiwane PaCO₂
0,7·43 + 21 = 51,1 mmHg
Odpowiedź
PaCO₂ = 51,1 mmHg
Wzrost ma granicę: samo wyrównanie rzadko podnosi PaCO₂ powyżej około 55 mmHg.
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: częstość komór = 100 bpm
Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.
Fale trzepotania
F–F = 5 małych kratek = 0,20 s → 1500 ÷ 5 = 300 na minutę
Zespoły QRS
R–R = 15 małych kratek = 0,60 s → 1500 ÷ 15 = 100 na minutę
stosunek przewodzenia = 300 ÷ 100 = 3:1
Odpowiedź
częstość komór = 100 bpm
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: częstoskurcz komorowy
Rytmy komorowe: częstoskurcz komorowy to seria co najmniej trzech szerokich (0,12 s lub więcej) zespołów pod rząd z częstością powyżej 100/min, zwykle 150–250/min, regularna, bez związanych załamków P. Migotanie komór to chaotyczny, nieregularny przebieg bez możliwych do zidentyfikowania załamków P, zespołów QRS ani załamków T i bez możliwej do policzenia częstości. Asystolia to prawie płaska linia bez czynności komór; płaską linię zawsze potwierdza się, sprawdzając pacjenta, elektrody, wzmocnienie oraz drugie odprowadzenie. W wytycznych resuscytacji VF i VT bez tętna to rytmy do defibrylacji, a asystolia nie.
Pięć kroków
1. Częstość: R–R = 10 małych kratek, 1500 ÷ 10 ≈ 150 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,40 s.
3. Załamki P: nie da się ich zidentyfikować.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: 0,16 s, szeroki (0,12 s lub więcej).
Interpretacja
częstoskurcz komorowy
Odpowiedź
częstoskurcz komorowy
W wytycznych resuscytacji VF i VT bez tętna to rytmy do defibrylacji. To jest wyłącznie ćwiczenie rozpoznawania.
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: RR = 0,4
Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.
Częstość zdarzeń
EER = 12/230 = 0,05217
CER = 31/240 = 0,1292
Ryzyko względne
RR = 0,05217/0,1292 = 0,4039 ≈ 0,4
Odpowiedź
RR = 0,4
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: p′ = 31 %
Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.