Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Która część nadnercza wydziela adrenalinę?

  1. AWarstwa kłębkowata
  2. BRdzeń nadnercza
  3. CWarstwa siatkowata
  4. DWarstwa pasmowata
2.Anatomia człowiekaTrudny

Rana kłuta przecina lewą połowę rdzenia kręgowego na poziomie Th10. Jakiego wzorca ubytków należy się spodziewać poniżej uszkodzenia?

  1. ALewostronnego niedowładu i utraty czucia głębokiego oraz prawostronnej utraty czucia bólu i temperatury
  2. BUtraty czucia bólu i temperatury tylko po obu stronach
  3. CPrawostronnego niedowładu i utraty czucia głębokiego oraz lewostronnej utraty czucia bólu i temperatury
  4. DUtraty całego czucia i ruchu tylko po lewej stronie
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Które komórki żołądka wydzielają kwas solny?

  1. AKomórki G
  2. BKomórki okładzinowe
  3. CKomórki główne
  4. DKomórki kubkowe
4.Fizjologia człowiekaTrudny

W niedokrwistości złośliwej autoimmunologiczne niszczenie komórek okładzinowych żołądka prowadzi do niedokrwistości, ponieważ:

  1. ABrakuje gastryny, więc szpik kostny nie jest już pobudzany
  2. BBrakuje kwasu, więc żelazo w żadnej postaci nie jest wchłaniane
  3. CBrakuje pepsyny, więc nie może powstawać hemoglobina
  4. DBrakuje czynnika wewnętrznego, więc witamina B12 nie jest wchłaniana
5.MikrobiologiaŚredni

Do czego służy PCR w laboratorium diagnostycznym?

  1. ABarwi bakterie, aby były widoczne
  2. BPrzyspiesza wzrost bakterii na płytkach z agarem
  3. CWytwarza wiele kopii określonej sekwencji DNA, aby można ją było wykryć
  4. DMierzy poziom swoistych przeciwciał w próbce surowicy pacjenta
6.MikrobiologiaTrudny

W jaki sposób typy HPV wysokiego ryzyka przyczyniają się do raka szyjki macicy?

  1. AWirusowe białka E6 i E7 inaktywują supresory nowotworowe p53 i Rb
  2. BWirus niszczy limfocyty T CD4 w szyjce macicy
  3. CWirus wytwarza endotoksynę uszkadzającą DNA
  4. DWirus zabija komórki tak szybko, że zastępują je komórki nowotworowe
7.FarmakologiaŚredni

A transplant patient takes tacrolimus. Which monitoring is most important?

  1. ABlood drug levels and kidney function
  2. BThyroid function and bone density
  3. CPeak expiratory flow
  4. DSerum amylase
8.FarmakologiaTrudny

A patient with epilepsy needs pain relief. Why is tramadol used with caution?

  1. AIt speeds up the metabolism of all antiepileptic drugs
  2. BIt causes a sharp rise in blood glucose
  3. CIt lowers the seizure threshold
  4. DIt always causes respiratory arrest in epilepsy
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Wartości do ćwiczeń: Na⁺ 131 mmol/L, glukoza 23,7 mmol/L i mocznik 9,3 mmol/L. Oblicz osmolalność surowicy Osm = 2·Na⁺ + glukoza + mocznik, zaokrąglając do liczby całkowitej.

Na⁺ 131 mmol/Lglukoza 23,7 mmol/Lmocznik 9,3 mmol/L
Osm = mOsm/kg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
pH7,357,457,34PaCO₂mmHg354562HCO₃⁻mmol/L222632ostryprzewlekłyostra na tle przewlekłej

Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę oddechową: pH 7,34, PaCO₂ 62 mmHg (8,3 kPa), HCO₃⁻ 32 mmol/L. Użyj reguł „HCO₃⁻ rośnie o 1 mmol/L na 10 mmHg (ostra) lub o 3,5 mmol/L na 10 mmHg (przewlekła)”, aby ją sklasyfikować. Kliknij swoją odpowiedź.

pH 7,34PaCO₂ 62 mmHg (8,3 kPa)HCO₃⁻ 32 mmol/L
  1. 1ostry
  2. 2przewlekły
  3. 3ostra na tle przewlekłej
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mVrytm węzłowybradykardia zatokowablok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopniaprawidłowy rytm zatokowy

Zinterpretuj ten zapis rytmu w odprowadzeniu II. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1rytm węzłowy
  2. 2bradykardia zatokowa
  3. 3blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia
  4. 4prawidłowy rytm zatokowy
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVrytm idiowentrykularnytrzepotanie przedsionków, przewodzenie 2:1torsade de pointesczęstoskurcz nadkomorowy (SVT)

Rozpoznaj rytm na tym zapisie w odprowadzeniu II. Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1rytm idiowentrykularny
  2. 2trzepotanie przedsionków, przewodzenie 2:1
  3. 3torsade de pointes
  4. 4częstoskurcz nadkomorowy (SVT)
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
osobylata1900,52800,532801nowe przypadki6

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W kohorcie obserwowano grupy osób przez różny czas (zob. tabela: liczba osób i lata obserwacji dla każdej). W trakcie obserwacji wystąpiło 6 nowych przypadków. Oblicz współczynnik zapadalności IR na 1000 osobolat. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

90 × 0,5 lata80 × 0,5 lata280 × 1 rok6 nowe przypadki
IR = na 1000 osobolat
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
p (%)PPV (%)20%PPV = ?100

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Test przesiewowy ma czułość 81% i swoistość 85%. Stosuje się go w populacji, w której chorobowość wynosi 20%. Oblicz dodatnią wartość predykcyjną PPV w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

Se = 81%Sp = 85%p = 20%
PPV = %

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: B · Rdzeń nadnercza

Dlaczego to jest odpowiedź

Rdzeń nadnercza uwalnia adrenalinę i noradrenalinę w odpowiedzi na pobudzenie współczulne. Trzy warstwy kory wytwarzają hormony steroidowe.

Odpowiedź

B · Rdzeń nadnercza
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: A · Lewostronnego niedowładu i utraty czucia głębokiego oraz prawostronnej utraty czucia bólu i temperatury

Dlaczego to jest odpowiedź

W zespole Browna-Séquarda droga korowo-rdzeniowa i sznury tylne są uszkodzone po tej samej stronie, a droga rdzeniowo-wzgórzowa, krzyżująca się blisko wejścia, powoduje utratę czucia bólu i temperatury po stronie przeciwnej.

Odpowiedź

A · Lewostronnego niedowładu i utraty czucia głębokiego oraz prawostronnej utraty czucia bólu i temperatury
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: B · Komórki okładzinowe

Dlaczego to jest odpowiedź

Komórki okładzinowe wydzielają HCl i czynnik wewnętrzny. Komórki główne wydzielają pepsynogen, a komórki G gastrynę.

Odpowiedź

B · Komórki okładzinowe
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: D · Brakuje czynnika wewnętrznego, więc witamina B12 nie jest wchłaniana

Dlaczego to jest odpowiedź

Komórki okładzinowe wydzielają czynnik wewnętrzny, niezbędny do wchłaniania B12 w końcowym odcinku jelita krętego. Niedobór B12 upośledza syntezę DNA i powoduje niedokrwistość megaloblastyczną.

Odpowiedź

D · Brakuje czynnika wewnętrznego, więc witamina B12 nie jest wchłaniana
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: C · Wytwarza wiele kopii określonej sekwencji DNA, aby można ją było wykryć

Dlaczego to jest odpowiedź

Łańcuchowa reakcja polimerazy powiela sekwencję docelową miliony razy. Pozwala wykrywać patogeny trudne do wyhodowania; genom wirusów RNA najpierw przepisuje się na DNA (RT-PCR).

Odpowiedź

C · Wytwarza wiele kopii określonej sekwencji DNA, aby można ją było wykryć
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: A · Wirusowe białka E6 i E7 inaktywują supresory nowotworowe p53 i Rb

Dlaczego to jest odpowiedź

E6 sprzyja rozkładowi p53, a E7 wiąże Rb, co znosi kontrolę podziałów komórkowych i naprawy DNA. Zakażone komórki mogą wtedy przez lata gromadzić mutacje i ulec transformacji nowotworowej.

Odpowiedź

A · Wirusowe białka E6 i E7 inaktywują supresory nowotworowe p53 i Rb
7.Farmakologia

Odpowiedź: A · Blood drug levels and kidney function

Dlaczego to jest odpowiedź

Tacrolimus levels are kept in a target range to prevent rejection and toxicity. Kidney damage, hyperkalaemia, high glucose and tremor are adverse effects, and interacting drugs and grapefruit are avoided.

Odpowiedź

A · Blood drug levels and kidney function
8.Farmakologia

Odpowiedź: C · It lowers the seizure threshold

Dlaczego to jest odpowiedź

Tramadol can cause seizures, especially at high doses or with other drugs that lower the seizure threshold. Its serotonergic action also raises the risk of serotonin syndrome.

Odpowiedź

C · It lowers the seizure threshold
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: Osm = 295 mOsm/kg

Wartości pochodne: obliczona osmolalność surowicy to 2·Na⁺ + glukoza + mocznik, gdy wszystkie wartości są w mmol/L (2·Na⁺ + glukoza/18 + BUN/2,8, gdy glukoza i BUN są w mg/dL); norma wynosi około 275–295 mOsm/kg. Wskaźnik P/F to PaO₂ podzielone przez FiO₂ jako ułamek. Ciśnienie tlenu pęcherzykowego na poziomie morza to PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg, a gradient A–a to PAO₂ − PaO₂.

Obliczona osmolalność

Osm = 2·131 + 23,7 + 9,3 = 295 ≈ 295 mOsm/kg

Odpowiedź

Osm = 295 mOsm/kg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: przewlekły

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Oczekiwane HCO₃⁻

ostry: 24 + 1·2,2 = 26,2 mmol/L
przewlekły: 24 + 3,5·2,2 = 31,7 mmol/L

Porównaj

zmierzone: 32 mmol/L → przewlekły

Odpowiedź

przewlekły
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: bradykardia zatokowa

Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 28 małych kratek, 1500 ÷ 28 ≈ 54 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 1,12 s.
3. Załamki P: dodatnie, po jednym przed każdym zespołem QRS, wszystkie takie same.
4. Odstęp PR: 0,12 s, stały, w granicach 0,12–0,20 s.
5. QRS: 0,06 s, wąski (poniżej 0,12 s).

Interpretacja

bradykardia zatokowa

Odpowiedź

bradykardia zatokowa
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: torsade de pointes

Dalsze rytmy komorowe: torsade de pointes to wielokształtny częstoskurcz komorowy, zwykle 150–250/min, w którym szerokie zespoły zmieniają wysokość i skręcają się wokół linii podstawowej, przez kilka uderzeń skierowane w górę, a potem w dół. Podręczniki wiążą go z wydłużonym odstępem QT, a lekiem wskazywanym w wytycznych resuscytacji jest siarczan magnezu. Rytm idiowentrykularny to komorowy rytm zastępczy: regularny, z szerokim QRS (0,12 s lub więcej), bez załamków P, o częstości 20–40/min (przyspieszony rytm idiowentrykularny ma 40–100/min). Jednokształtny VT ma identyczne szerokie zespoły przy częstości powyżej 100/min. VF jest chaotyczne, bez żadnego powtarzającego się zespołu.

Pięć kroków

1. Częstość: bardzo szybka, zespoły są oddalone o około 7 małych kratek (około 214 na minutę).
2. Rytm: szybki i z grubsza regularny, ale wysokość i kierunek zespołów zmieniają się w powtarzającym się wzorze wrzeciona.
3. Załamki P: nie da się ich zidentyfikować.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: szeroki i wielokształtny; zespoły skręcają się wokół linii podstawowej, przez kilka uderzeń skierowane w górę, a potem w dół.

Interpretacja

torsade de pointes

Odpowiedź

torsade de pointes

Torsade de pointes to wielokształtny VT związany z wydłużonym odstępem QT. To wyłącznie ćwiczenie rozpoznawania.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: IR = 16,4 na 1000 osobolat

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Osobolata

PY = 90·0,5 + 80·0,5 + 280·1 = 365

Współczynnik zapadalności

IR = 6/365·1000 = 16,4 na 1000 osobolat

Odpowiedź

IR = 16,4 na 1000 osobolat
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: PPV = 57,4 %

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Wyniki prawdziwie i fałszywie dodatnie (na osobę)

Se·p = 0,81·0,2 = 0,162
(1 − Sp)·(1 − p) = 0,15·0,8 = 0,12

Dodatnia wartość predykcyjna

PPV = 0,162/(0,162 + 0,12) = 0,5745 ≈ 57,4%

Odpowiedź

PPV = 57,4%

Im niższa chorobowość, tym niższe PPV tego samego testu.

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences