Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Która tętnica zaopatruje większość przedniej ściany lewej komory i przednią część przegrody międzykomorowej?

  1. APrawa tętnica wieńcowa
  2. BGałąź międzykomorowa przednia lewej tętnicy wieńcowej
  3. CGałąź okalająca
  4. DGałąź międzykomorowa tylna
2.Anatomia człowiekaTrudny

W nadciśnieniu wrotnym żylaki przełyku powstają w miejscu którego zespolenia wrotno-systemowego?

  1. AMiędzy żyłą odbytniczą górną a żyłą odbytniczą środkową
  2. BMiędzy żyłami okołopępkowymi a żyłami nabrzusznymi
  3. CMiędzy żyłą śledzionową a lewą żyłą nerkową
  4. DMiędzy żyłą żołądkową lewą a dopływami przełykowymi żyły nieparzystej
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Niskie stężenie albuminy w osoczu, jak w ciężkiej chorobie wątroby, powoduje obrzęki głównie dlatego, że:

  1. AZwiększa się drenaż limfatyczny
  2. BSpada ciśnienie hydrostatyczne w naczyniach włosowatych
  3. CSpada ciśnienie onkotyczne osocza
  4. DNaczynia włosowate stają się nieprzepuszczalne
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Dlaczego kwasica ketonowa rozwija się zwykle w nieleczonej cukrzycy typu 1, a rzadko w typie 2?

  1. APacjenci z typem 1 mają więcej receptorów glukagonu
  2. BCiała ketonowe powstają tylko u dzieci
  3. CNawet niskie stężenie insuliny hamuje lipolizę i ketogenezę
  4. DPacjenci z typem 2 w ogóle nie mogą wytwarzać ciał ketonowych
5.MikrobiologiaŚredni

Jaki organizm wywołuje gruźlicę i co utrudnia jego barwienie metodą Grama?

  1. AMycoplasma pneumoniae, nieposiadająca ściany komórkowej, która mogłaby wiązać barwnik
  2. BMycobacterium tuberculosis, mający woskową ścianę z kwasami mykolowymi
  3. CStreptococcus pneumoniae, mający otoczkę
  4. DLegionella pneumophila, żyjąca w amebach
6.MikrobiologiaTrudny

U pracownika ochrony zdrowia badanie krwi wykazuje obecność anty-HBs (przeciwciał przeciw antygenowi powierzchniowemu wirusa zapalenia wątroby typu B) oraz brak HBsAg i anty-HBc. Co to najprawdopodobniej oznacza?

  1. AObecne ostre zakażenie WZW typu B
  2. BOdporność po szczepieniu przeciw WZW typu B
  3. CPrzewlekłe zakażenie WZW typu B
  4. DPrzebyte naturalne zakażenie, które ustąpiło
7.FarmakologiaŚredni

Który typ leku moczopędnego działa w grubym odcinku wstępującym pętli Henlego?

  1. ADiuretyki osmotyczne
  2. BTiazydy
  3. CDiuretyki oszczędzające potas
  4. DDiuretyki pętlowe, np. furosemid
8.FarmakologiaTrudny

Which heart failure drug improves symptoms and reduces hospital admissions but has not been shown to reduce mortality?

  1. AAn ACE inhibitor
  2. BA mineralocorticoid receptor antagonist such as spironolactone
  3. CDigoxin
  4. DA beta blocker such as bisoprolol
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Wartości do ćwiczeń: Na⁺ 130 mmol/L, glukoza 32,2 mmol/L i mocznik 12,5 mmol/L. Oblicz osmolalność surowicy Osm = 2·Na⁺ + glukoza + mocznik, zaokrąglając do liczby całkowitej.

Na⁺ 130 mmol/Lglukoza 32,2 mmol/Lmocznik 12,5 mmol/L
Osm = mOsm/kg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
pH7,357,457,30PaCO₂mmHg354525HCO₃⁻mmol/L222612dodatkowa kwasica z prawidłową lukączysta kwasica z dużą lukądodatkowa zasadowica metaboliczna

Gazometria do ćwiczeń pokazuje pH 7,30, PaCO₂ 25 mmHg (3,3 kPa) oraz HCO₃⁻ 12 mmol/L, przy Na⁺ 137 i Cl⁻ 105 mmol/L. Użyj luki anionowej i wskaźnika delta, aby kliknąć najlepszą interpretację.

pH 7,30PaCO₂ 25 mmHg (3,3 kPa)HCO₃⁻ 12 mmol/LNa⁺ 137 mmol/LCl⁻ 105 mmol/L
  1. 1dodatkowa kwasica z prawidłową luką
  2. 2czysta kwasica z dużą luką
  3. 3dodatkowa zasadowica metaboliczna
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mV

Zmierz odstęp QT i odstęp R–R na tym regularnym zapisie w odprowadzeniu II, a następnie oblicz QTc (skorygowany o częstość) według wzoru Bazetta QTc = QT/√RR (oba w sekundach). Podaj odpowiedź w sekundach z trzema miejscami po przecinku.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
QTc = s
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVstawkarytmzałamki POdstęp PRCzas trwania QRS

Zinterpretuj ten zapis w odprowadzeniu II, stosując pięć kroków po kolei: częstość, rytm, załamki P, odstęp PR, czas trwania QRS. Na którym kroku znajdujesz pierwszą nieprawidłowość? Kliknij go.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1stawka
  2. 2rytm
  3. 3załamki P
  4. 4Odstęp PR
  5. 5Czas trwania QRS
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Se87%Sp84%LR+ = ?

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Test ma czułość 87% i swoistość 84%. Oblicz dodatni iloraz wiarygodności LR+. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.

Se = 87%Sp = 84%
LR+ =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
kontrola19%leczenie?

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Bez leku 19% pacjentów ma w ciągu roku pewne działanie niepożądane. Lek zwiększa to ryzyko z ryzykiem względnym RR = 1,44. Oblicz liczbę pacjentów potrzebnych do wyrządzenia szkody NNH: ilu pacjentów musi przyjmować lek przez rok, aby u jednego dodatkowego pacjenta wystąpiło działanie niepożądane? Zaokrąglij w górę do pełnej liczby pacjentów.

kontrola 19%RR = 1,44
NNH =

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: B · Gałąź międzykomorowa przednia lewej tętnicy wieńcowej

Dlaczego to jest odpowiedź

Gałąź międzykomorowa przednia (LAD) zaopatruje przednią ścianę lewej komory i przednie dwie trzecie przegrody. Jej zamknięcie powoduje zawał ściany przedniej.

Odpowiedź

B · Gałąź międzykomorowa przednia lewej tętnicy wieńcowej
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: D · Między żyłą żołądkową lewą a dopływami przełykowymi żyły nieparzystej

Dlaczego to jest odpowiedź

W dolnym odcinku przełyku krew wrotna z żyły żołądkowej lewej spotyka krew systemową żył przełykowych uchodzących do układu żyły nieparzystej. Wysokie ciśnienie wrotne poszerza te żyły.

Odpowiedź

D · Między żyłą żołądkową lewą a dopływami przełykowymi żyły nieparzystej
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: C · Spada ciśnienie onkotyczne osocza

Dlaczego to jest odpowiedź

Albumina wytwarza większość ciśnienia onkotycznego osocza, które wciąga płyn z powrotem do naczyń włosowatych. Gdy jej stężenie spada, więcej płynu pozostaje w tkankach.

Odpowiedź

C · Spada ciśnienie onkotyczne osocza
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: C · Nawet niskie stężenie insuliny hamuje lipolizę i ketogenezę

Dlaczego to jest odpowiedź

Insulina silnie hamuje lipolizę i wytwarzanie ciał ketonowych w wątrobie. W typie 1 insuliny prawie nie ma, więc kwasy tłuszczowe zalewają wątrobę i gromadzą się ciała ketonowe.

Odpowiedź

C · Nawet niskie stężenie insuliny hamuje lipolizę i ketogenezę
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: B · Mycobacterium tuberculosis, mający woskową ścianę z kwasami mykolowymi

Dlaczego to jest odpowiedź

M. tuberculosis ma ścianę bogatą w kwasy mykolowe, więc opiera się barwieniu Grama i wykrywa się go barwieniami na kwasooporność.

Odpowiedź

B · Mycobacterium tuberculosis, mający woskową ścianę z kwasami mykolowymi
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: B · Odporność po szczepieniu przeciw WZW typu B

Dlaczego to jest odpowiedź

Szczepionka zawiera HBsAg, więc osoba zaszczepiona wytwarza anty-HBs, ale nie anty-HBc. Przebyte naturalne zakażenie daje zarówno anty-HBs, jak i anty-HBc, a trwające zakażenie wykazuje obecność HBsAg.

Odpowiedź

B · Odporność po szczepieniu przeciw WZW typu B
7.Farmakologia

Odpowiedź: D · Diuretyki pętlowe, np. furosemid

Dlaczego to jest odpowiedź

Diuretyki pętlowe blokują kotransporter Na⁺/K⁺/2Cl⁻ w grubym odcinku wstępującym i są najsilniejszymi lekami moczopędnymi.

Odpowiedź

D · Diuretyki pętlowe, np. furosemid
8.Farmakologia

Odpowiedź: C · Digoxin

Dlaczego to jest odpowiedź

ACE inhibitors (or ARBs/ARNI), beta blockers, mineralocorticoid antagonists and SGLT2 inhibitors reduce mortality in heart failure with reduced ejection fraction. Digoxin improves symptoms and reduces admissions without reducing mortality.

Odpowiedź

C · Digoxin
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: Osm = 305 mOsm/kg

Wartości pochodne: obliczona osmolalność surowicy to 2·Na⁺ + glukoza + mocznik, gdy wszystkie wartości są w mmol/L (2·Na⁺ + glukoza/18 + BUN/2,8, gdy glukoza i BUN są w mg/dL); norma wynosi około 275–295 mOsm/kg. Wskaźnik P/F to PaO₂ podzielone przez FiO₂ jako ułamek. Ciśnienie tlenu pęcherzykowego na poziomie morza to PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg, a gradient A–a to PAO₂ − PaO₂.

Obliczona osmolalność

Osm = 2·130 + 32,2 + 12,5 = 304,7 ≈ 305 mOsm/kg

Odpowiedź

Osm = 305 mOsm/kg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: dodatkowa kwasica z prawidłową luką

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Luka anionowa

AG = 137 − (105 + 12) = 20

Wskaźnik delta

(20 − 12)/(24 − 12) = 0,6667
dodatkowa kwasica z prawidłową luką

Odpowiedź

dodatkowa kwasica z prawidłową luką
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: QTc = 0,39 s

QT i QTc: odstęp QT biegnie od początku zespołu QRS do końca załamka T. Skraca się wraz ze wzrostem częstości akcji serca, dlatego koryguje się go o częstość za pomocą odstępu R–R w sekundach: QTc według Bazetta = QT/√RR, a QTc według Fridericii = QT/∛RR. Wzór Bazetta jest używany w większości podręczników; nadmiernie koryguje przy szybkiej częstości, gdzie preferuje się wzór Fridericii. Granice różnią się w zależności od źródła: QTc powyżej około 0,45 s u mężczyzn lub 0,46 s u kobiet zwykle uznaje się za wydłużony, a powyżej 0,50 s za znacznie wydłużony.

Pomiar

QT = 8,5 × 0,04 = 0,34 s
RR = 19 × 0,04 = 0,76 s

Wzór Bazetta

QTc = 0,34/√0,76 = 0,34/0,8718 = 0,39 s

Odpowiedź

QTc = 0,39 s

W zwykłych granicach (około 0,45 s dla mężczyzn, 0,46 s dla kobiet). (390 ms)

12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: rytm

Pięć kroków dla każdego zapisu: 1. częstość (metoda 300 lub 1500, albo 6-sekundowa, jeśli rytm jest nieregularny); 2. rytm: czy odstępy R–R są jednakowe; 3. załamki P: obecne, dodatnie w odprowadzeniu II, po jednym przed każdym zespołem QRS i wszystkie takie same; 4. odstęp PR: 0,12–0,20 s i stały; 5. czas trwania QRS: poniżej 0,12 s. Dopiero po tych pięciu krokach nazwij rytm. Prawidłowy rytm zatokowy spełnia wszystkie pięć: 60–100/min, regularny, dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, PR 0,12–0,20 s, QRS poniżej 0,12 s.

Pięć kroków

1. Częstość: 7 zespołów QRS w 6 s, × 10 = 70 na minutę.
2. Rytm: nieregularny, R–R od 0,76 do 1,04 s, stopniowo się wydłuża i skraca.
3. Załamki P: dodatnie, po jednym przed każdym zespołem QRS, wszystkie takie same.
4. Odstęp PR: 0,14 s, stały, w granicach 0,12–0,20 s.
5. QRS: 0,08 s, wąski (poniżej 0,12 s).

Pierwszy nieprawidłowy krok

rytm → arytmia zatokowa

Odpowiedź

rytm
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: LR+ = 5,44

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Dodatni iloraz wiarygodności

LR+ = 0,87/(1 − 0,84) = 5,437 ≈ 5,44

Odpowiedź

LR+ = 5,44
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: NNH = 12

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Ryzyko z lekiem

0,19·1,44 = 0,2736

Zwiększenie ryzyka bezwzględnego

ARI = 0,2736 − 0,19 = 0,0836

Liczba pacjentów potrzebnych do wyrządzenia szkody

NNH = 1/0,0836 = 11,96 → 12

Odpowiedź

NNH = 12

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences