Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Która zastawka leży między lewym przedsionkiem a lewą komorą?

  1. AZastawka mitralna (dwudzielna)
  2. BZastawka pnia płucnego
  3. CZastawka trójdzielna
  4. DZastawka aortalna
2.Anatomia człowiekaTrudny

EKG wskazuje zawał w odprowadzeniach II, III i aVF (ściana dolna). Która tętnica wieńcowa jest najczęściej zamknięta?

  1. AGałąź międzykomorowa przednia
  2. BPrawa tętnica wieńcowa
  3. CPień lewej tętnicy wieńcowej
  4. DPierwsza gałąź przekątna
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Który jon wnika do komórki i wywołuje fazę depolaryzacji typowego potencjału czynnościowego neuronu?

  1. AChlorek (Cl⁻)
  2. BPotas (K⁺)
  3. CWapń (Ca²⁺)
  4. DSód (Na⁺)
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Po urazie głowy pacjent oddaje duże ilości bardzo rozcieńczonego moczu, a stężenie sodu w osoczu rośnie. Jaka jest najbardziej prawdopodobna przyczyna?

  1. ANiekontrolowana cukrzyca
  2. BBrak uwalniania ADH (moczówka prosta ośrodkowa)
  3. CNadmierne uwalnianie ADH (SIADH)
  4. DNadmiar aldosteronu
5.MikrobiologiaŚredni

Wiele leków przeciwgrzybiczych działa na ergosterol. Dlaczego jest to skuteczne?

  1. AErgosterol jest głównym składnikiem strukturalnym ścian komórkowych bakterii
  2. BKomórki człowieka wykorzystują ergosterol do wytwarzania energii
  3. CErgosterol występuje w błonach komórek grzybów, ale nie w komórkach człowieka
  4. DErgosterol występuje tylko w wirusach
6.MikrobiologiaTrudny

W doświadczeniu Griffitha z 1928 roku myszy padały po wstrzyknięciu zabitych termicznie gładkich (S) pneumokoków zmieszanych z żywymi szorstkimi (R) pneumokokami. Co to wykazało?

  1. A„Czynnik transformujący” z martwych bakterii mógł zmienić nieszkodliwe bakterie w zjadliwe
  2. BOgrzewanie nie zabija pneumokoków
  3. CSzorstkie pneumokoki są zawsze bardziej zjadliwe niż gładkie
  4. DWirusy przenoszą geny między bakteriami
7.FarmakologiaŚredni

Why should a patient rinse the mouth after using an inhaled corticosteroid?

  1. ATo stop the drug being absorbed too quickly into the blood
  2. BTo make the drug work faster in the lungs
  3. CTo prevent a fall in blood glucose
  4. DTo reduce the risk of oral thrush (candidiasis) and hoarseness
8.FarmakologiaTrudny

Beta-lactam antibiotics show time-dependent killing. What does this mean for administration?

  1. ADoses should be given on time at evenly spaced intervals
  2. BDoses should be given only when the patient has a fever
  3. CDoses can be given at any time as long as the daily total is right
  4. DA single very large daily dose works best
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Wartości do ćwiczeń: Na⁺ 137 mmol/L, glukoza 7,5 mmol/L i mocznik 9,8 mmol/L. Oblicz osmolalność surowicy Osm = 2·Na⁺ + glukoza + mocznik, zaokrąglając do liczby całkowitej.

Na⁺ 137 mmol/Lglukoza 7,5 mmol/Lmocznik 9,8 mmol/L
Osm = mOsm/kg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
pH7,357,457,25PaCO₂mmHg354573HCO₃⁻mmol/L222631ostryprzewlekłyostra na tle przewlekłej

Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę oddechową: pH 7,25, PaCO₂ 73 mmHg (9,7 kPa), HCO₃⁻ 31 mmol/L. Użyj reguł „HCO₃⁻ rośnie o 1 mmol/L na 10 mmHg (ostra) lub o 3,5 mmol/L na 10 mmHg (przewlekła)”, aby ją sklasyfikować. Kliknij swoją odpowiedź.

pH 7,25PaCO₂ 73 mmHg (9,7 kPa)HCO₃⁻ 31 mmol/L
  1. 1ostry
  2. 2przewlekły
  3. 3ostra na tle przewlekłej
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mV

Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje trzepotanie przedsionków. Zmierz odstęp między falami trzepotania i znajdź częstość przedsionków w uderzeniach na minutę.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
częstość przedsionków = bpm
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVrytm idiowentrykularnymigotanie komórtrzepotanie przedsionków, przewodzenie 2:1torsade de pointes

Rozpoznaj rytm na tym zapisie w odprowadzeniu II. Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1rytm idiowentrykularny
  2. 2migotanie komór
  3. 3trzepotanie przedsionków, przewodzenie 2:1
  4. 4torsade de pointes
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
zdarzeniebrak zdarzeniarazemleczenie249711960abkontrola363617980cd

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W randomizowanym badaniu klinicznym 960 pacjentów otrzymało nowe leczenie, a 980 leczenie kontrolne. Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie miało: wynik (niepożądane zdarzenie, np. udar). Oblicz ryzyko względne RR zdarzenia przy leczeniu. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.

leczenie: 249/960kontrola: 363/980
RR =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
przedtestowe50%potestowe?p′LR+

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent ma przedtestowe prawdopodobieństwo choroby 50%. Test o czułości 81% i swoistości 88% daje wynik: dodatnia. Oblicz potestowe prawdopodobieństwo choroby p′ w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

przedtestowe 50%Se = 81%Sp = 88%dodatnia
p′ = %

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: A · Zastawka mitralna (dwudzielna)

Dlaczego to jest odpowiedź

Zastawka mitralna (dwudzielna) oddziela lewy przedsionek od lewej komory; po prawej stronie robi to zastawka trójdzielna.

Odpowiedź

A · Zastawka mitralna (dwudzielna)
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: B · Prawa tętnica wieńcowa

Dlaczego to jest odpowiedź

Ścianę dolną zaopatruje zwykle prawa tętnica wieńcowa przez gałąź międzykomorową tylną (prawostronny typ krążenia), więc zawały ściany dolnej to najczęściej zamknięcia RCA.

Odpowiedź

B · Prawa tętnica wieńcowa
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: D · Sód (Na⁺)

Dlaczego to jest odpowiedź

Kanały Na⁺ bramkowane napięciem otwierają się, Na⁺ wpływa i depolaryzuje błonę. Następnie wypływ K⁺ ją repolaryzuje.

Odpowiedź

D · Sód (Na⁺)
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: B · Brak uwalniania ADH (moczówka prosta ośrodkowa)

Dlaczego to jest odpowiedź

Bez ADH kanaliki zbiorcze pozostają nieprzepuszczalne dla wody, więc powstaje rozcieńczony mocz, a pacjent traci wolną wodę, co podnosi stężenie sodu w osoczu.

Odpowiedź

B · Brak uwalniania ADH (moczówka prosta ośrodkowa)
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: C · Ergosterol występuje w błonach komórek grzybów, ale nie w komórkach człowieka

Dlaczego to jest odpowiedź

Błony grzybów zawierają ergosterol, a błony komórek człowieka cholesterol. Azole blokują syntezę ergosterolu, a amfoterycyna B wiąże się z ergosterolem, więc działają wybiórczo na grzyby.

Odpowiedź

C · Ergosterol występuje w błonach komórek grzybów, ale nie w komórkach człowieka
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: A · „Czynnik transformujący” z martwych bakterii mógł zmienić nieszkodliwe bakterie w zjadliwe

Dlaczego to jest odpowiedź

Coś z martwego szczepu S zmieniło żywe bakterie R w zjadliwe bakterie S tworzące otoczkę. Avery, MacLeod i McCarty wykazali później, że tym czynnikiem transformującym jest DNA.

Odpowiedź

A · „Czynnik transformujący” z martwych bakterii mógł zmienić nieszkodliwe bakterie w zjadliwe
7.Farmakologia

Odpowiedź: D · To reduce the risk of oral thrush (candidiasis) and hoarseness

Dlaczego to jest odpowiedź

Steroid left in the mouth and throat suppresses local immunity and can cause candidiasis and a hoarse voice. Rinsing and spitting, and using a spacer, reduce this risk.

Odpowiedź

D · To reduce the risk of oral thrush (candidiasis) and hoarseness
8.Farmakologia

Odpowiedź: A · Doses should be given on time at evenly spaced intervals

Dlaczego to jest odpowiedź

For beta-lactams, efficacy depends on the time the drug level stays above the minimum inhibitory concentration. Evenly spaced, on-time doses, or extended infusions, support this.

Odpowiedź

A · Doses should be given on time at evenly spaced intervals
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: Osm = 291 mOsm/kg

Wartości pochodne: obliczona osmolalność surowicy to 2·Na⁺ + glukoza + mocznik, gdy wszystkie wartości są w mmol/L (2·Na⁺ + glukoza/18 + BUN/2,8, gdy glukoza i BUN są w mg/dL); norma wynosi około 275–295 mOsm/kg. Wskaźnik P/F to PaO₂ podzielone przez FiO₂ jako ułamek. Ciśnienie tlenu pęcherzykowego na poziomie morza to PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg, a gradient A–a to PAO₂ − PaO₂.

Obliczona osmolalność

Osm = 2·137 + 7,5 + 9,8 = 291,3 ≈ 291 mOsm/kg

Odpowiedź

Osm = 291 mOsm/kg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: ostra na tle przewlekłej

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Oczekiwane HCO₃⁻

ostry: 24 + 1·3,3 = 27,3 mmol/L
przewlekły: 24 + 3,5·3,3 = 35,55 mmol/L

Porównaj

zmierzone: 31 mmol/L → ostra na tle przewlekłej

Odpowiedź

ostra na tle przewlekłej
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: częstość przedsionków = 300 bpm

Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.

Fale trzepotania

F–F = 5 małych kratek = 0,20 s → 1500 ÷ 5 = 300 na minutę

Zespoły QRS

R–R = 20 małych kratek = 0,80 s → 1500 ÷ 20 = 75 na minutę
stosunek przewodzenia = 300 ÷ 75 = 4:1

Odpowiedź

częstość przedsionków = 300 bpm
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: torsade de pointes

Dalsze rytmy komorowe: torsade de pointes to wielokształtny częstoskurcz komorowy, zwykle 150–250/min, w którym szerokie zespoły zmieniają wysokość i skręcają się wokół linii podstawowej, przez kilka uderzeń skierowane w górę, a potem w dół. Podręczniki wiążą go z wydłużonym odstępem QT, a lekiem wskazywanym w wytycznych resuscytacji jest siarczan magnezu. Rytm idiowentrykularny to komorowy rytm zastępczy: regularny, z szerokim QRS (0,12 s lub więcej), bez załamków P, o częstości 20–40/min (przyspieszony rytm idiowentrykularny ma 40–100/min). Jednokształtny VT ma identyczne szerokie zespoły przy częstości powyżej 100/min. VF jest chaotyczne, bez żadnego powtarzającego się zespołu.

Pięć kroków

1. Częstość: bardzo szybka, zespoły są oddalone o około 6 małych kratek (około 250 na minutę).
2. Rytm: szybki i z grubsza regularny, ale wysokość i kierunek zespołów zmieniają się w powtarzającym się wzorze wrzeciona.
3. Załamki P: nie da się ich zidentyfikować.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: szeroki i wielokształtny; zespoły skręcają się wokół linii podstawowej, przez kilka uderzeń skierowane w górę, a potem w dół.

Interpretacja

torsade de pointes

Odpowiedź

torsade de pointes

Torsade de pointes to wielokształtny VT związany z wydłużonym odstępem QT. To wyłącznie ćwiczenie rozpoznawania.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: RR = 0,7

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Częstość zdarzeń

EER = 249/960 = 0,2594
CER = 363/980 = 0,3704

Ryzyko względne

RR = 0,2594/0,3704 = 0,7002 ≈ 0,7

Odpowiedź

RR = 0,7
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: p′ = 87,1 %

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Iloraz wiarygodności

LR+ = 0,81/(1 − 0,88) = 6,75

Szanse przedtestowe

0,5/(1 − 0,5) = 1

Szanse potestowe

1·6,75 = 6,75

Prawdopodobieństwo potestowe

p′ = 6,75/(1 + 6,75) = 0,871 ≈ 87,1%

Odpowiedź

p′ = 87,1%

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences