Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Interpretacja zapisu rytmu EKG
Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.
Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.
2Zadania do ćwiczenia
1.Anatomia człowiekaŚredni
Stożek rotatorów tworzą mięsień nadgrzebieniowy, podgrzebieniowy, obły mniejszy i jaki jeszcze mięsień?
ANajszerszy grzbietu
BObły większy
CPodłopatkowy
DNaramienny
2.Anatomia człowiekaTrudny
Typowa tylno-boczna przepuklina krążka między L4 a L5 najczęściej uciska który korzeń nerwowy?
AS1
BL5
CL4
DL3
3.Fizjologia człowiekaŚredni
Dlaczego w niekontrolowanej cukrzycy w moczu pojawia się glukoza?
AŁadunek przesączony przekracza maksymalny transport kanalikowy
BKłębuszek przestaje przesączać glukozę
CInsulina jest potrzebna do resorpcji zwrotnej glukozy w kanaliku
DKanalik zbiorczy aktywnie wydziela glukozę
4.Fizjologia człowiekaTrudny
Które przystosowanie rozwija się w ciągu dni lub tygodni na dużej wysokości?
ASpadek hematokrytu
BZwiększone zatrzymywanie wodorowęglanów przez nerki
CZmniejszona wentylacja w celu oszczędzania tlenu
DWyższe stężenie erytropoetyny i więcej krwinek czerwonych
5.MikrobiologiaŚredni
Jaki organizm wywołuje gruźlicę i co utrudnia jego barwienie metodą Grama?
AMycoplasma pneumoniae, nieposiadająca ściany komórkowej, która mogłaby wiązać barwnik
BLegionella pneumophila, żyjąca w amebach
CMycobacterium tuberculosis, mający woskową ścianę z kwasami mykolowymi
DStreptococcus pneumoniae, mający otoczkę
6.MikrobiologiaTrudny
W jaki sposób typy HPV wysokiego ryzyka przyczyniają się do raka szyjki macicy?
AWirus wytwarza endotoksynę uszkadzającą DNA
BWirus zabija komórki tak szybko, że zastępują je komórki nowotworowe
CWirusowe białka E6 i E7 inaktywują supresory nowotworowe p53 i Rb
DWirus niszczy limfocyty T CD4 w szyjce macicy
7.FarmakologiaŚredni
A patient takes isoniazid. Which advice is most important?
ATake it with antacids to protect the stomach from irritation
BStop the drug when the cough improves
CExpect the urine to turn orange
DAvoid alcohol and report jaundice, dark urine or poor appetite
8.FarmakologiaTrudny
A patient on long-term prednisolone has been vomiting for two days and could not take her tablets. She is now hypotensive and confused, with low sodium and high potassium. What is the most urgent treatment?
AIV hydrocortisone and IV fluids
BIV furosemide
COral prednisolone with a glass of water
DIV insulin with glucose only
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Gazometria krwi tętniczej do ćwiczeń pokazuje pH 7,36, PaCO₂ 63 mmHg (8,4 kPa) oraz HCO₃⁻ 34 mmol/L. Zaburzeniem pierwotnym jest kwasica oddechowa. W jakim stopniu jest wyrównane? Kliknij odpowiedź.
pH 7,36PaCO₂ 63 mmHg (8,4 kPa)HCO₃⁻ 34 mmol/L
1niewyrównane
2częściowo wyrównane
3całkowicie wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną: pH 7,24, PaCO₂ 43 mmHg (5,7 kPa), HCO₃⁻ 18 mmol/L. Porównaj zmierzone PaCO₂ ze wzorem Wintersa. Kliknij swoją interpretację.
pH 7,24PaCO₂ 43 mmHg (5,7 kPa)HCO₃⁻ 18 mmol/L
1prawidłowe wyrównanie
2dodatkowa kwasica oddechowa
3dodatkowa zasadowica oddechowa
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje trzepotanie przedsionków. Ile wynosi fale trzepotania na zespół QRS (liczba n w przewodzeniu n:1)?
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
fale trzepotania na zespół QRS =
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
Rozpoznaj rytm na tym zapisie w odprowadzeniu II. Kliknij odpowiedź.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
1migotanie komór
2tachykardia zatokowa
3częstoskurcz nadkomorowy (SVT)
4częstoskurcz komorowy
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Test ma czułość 68% i swoistość 75%. Oblicz dodatni iloraz wiarygodności LR+. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.
Se = 68%Sp = 75%
LR+ =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Test przesiewowy ma czułość 79% i swoistość 93%. Stosuje się go w populacji, w której chorobowość wynosi 20%. Oblicz ujemną wartość predykcyjną NPV w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
Se = 79%Sp = 93%p = 20%
NPV = %
3Roztwory
1.Anatomia człowieka
Odpowiedź: C · Podłopatkowy
Dlaczego to jest odpowiedź
SITS: nadgrzebieniowy, podgrzebieniowy, obły mniejszy (teres minor) i podłopatkowy. Obły większy leży blisko, ale nie należy do stożka.
Odpowiedź
C · Podłopatkowy
2.Anatomia człowieka
Odpowiedź: B · L5
Dlaczego to jest odpowiedź
Tylno-boczna przepuklina L4–L5 zwykle uciska przechodzący korzeń L5, powodując osłabienie prostowania palucha i drętwienie grzbietu stopy.
Odpowiedź
B · L5
3.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: A · Ładunek przesączony przekracza maksymalny transport kanalikowy
Dlaczego to jest odpowiedź
Przenośniki SGLT kanalika proksymalnego mogą resorbować tylko określoną ilość glukozy. Gdy glikemia jest wysoka, ładunek przesączony przekracza to maksimum, a nadmiar jest wydalany.
Odpowiedź
A · Ładunek przesączony przekracza maksymalny transport kanalikowy
4.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: D · Wyższe stężenie erytropoetyny i więcej krwinek czerwonych
Dlaczego to jest odpowiedź
Niedotlenienie pobudza wytwarzanie EPO i krwinek czerwonych, zwiększając pojemność tlenową krwi. Hiperwentylacja powoduje zasadowicę, którą nerki kompensują, wydalając wodorowęglany.
Odpowiedź
D · Wyższe stężenie erytropoetyny i więcej krwinek czerwonych
5.Mikrobiologia
Odpowiedź: C · Mycobacterium tuberculosis, mający woskową ścianę z kwasami mykolowymi
Dlaczego to jest odpowiedź
M. tuberculosis ma ścianę bogatą w kwasy mykolowe, więc opiera się barwieniu Grama i wykrywa się go barwieniami na kwasooporność.
Odpowiedź
C · Mycobacterium tuberculosis, mający woskową ścianę z kwasami mykolowymi
6.Mikrobiologia
Odpowiedź: C · Wirusowe białka E6 i E7 inaktywują supresory nowotworowe p53 i Rb
Dlaczego to jest odpowiedź
E6 sprzyja rozkładowi p53, a E7 wiąże Rb, co znosi kontrolę podziałów komórkowych i naprawy DNA. Zakażone komórki mogą wtedy przez lata gromadzić mutacje i ulec transformacji nowotworowej.
Odpowiedź
C · Wirusowe białka E6 i E7 inaktywują supresory nowotworowe p53 i Rb
7.Farmakologia
Odpowiedź: D · Avoid alcohol and report jaundice, dark urine or poor appetite
Dlaczego to jest odpowiedź
Isoniazid can cause hepatitis, and alcohol increases the risk. Signs of liver injury are reported at once, and liver tests may be checked.
Odpowiedź
D · Avoid alcohol and report jaundice, dark urine or poor appetite
8.Farmakologia
Odpowiedź: A · IV hydrocortisone and IV fluids
Dlaczego to jest odpowiedź
This suggests an adrenal crisis triggered by missed steroids and illness. Treatment is immediate IV or IM hydrocortisone, IV fluids with glucose as needed, and treating the cause.
Odpowiedź
A · IV hydrocortisone and IV fluids
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: całkowicie wyrównane
Czytanie gazometrii (ROME): najpierw pH: poniżej 7,35 to kwasica krwi, powyżej 7,45 zasadowica krwi. Potem znajdź wartość, która to tłumaczy. PaCO₂ (norma 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) to część oddechowa i w zaburzeniu oddechowym zmienia się odwrotnie do pH; HCO₃⁻ (norma 22–26 mmol/L) to część metaboliczna i zmienia się w tym samym kierunku co pH (ROME: Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Druga wartość pokazuje wyrównanie: prawidłowa oznacza brak wyrównania; nieprawidłowa w kierunku, który przywraca pH, gdy pH jest nadal nieprawidłowe, oznacza wyrównanie częściowe; prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite. Zakresy różnią się nieco między laboratoriami; to wartości do ćwiczeń.
ROME, wartość po wartości
pH 7,36: w zakresie 7,35–7,45
PaCO₂ 63 mmHg: wysoki (35–45)
HCO₃⁻ 34 mmol/L: wysoki (22–26)
Wyrównanie
całkowicie wyrównane
Odpowiedź
całkowicie wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: dodatkowa kwasica oddechowa
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Oczekiwane PaCO₂
1,5·18 + 8 = 35 → 33–37 mmHg
Porównaj
zmierzone: 43 mmHg → dodatkowa kwasica oddechowa
Odpowiedź
dodatkowa kwasica oddechowa
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: fale trzepotania na zespół QRS = 4
Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.
Fale trzepotania
F–F = 5 małych kratek = 0,20 s → 1500 ÷ 5 = 300 na minutę
Zespoły QRS
R–R = 20 małych kratek = 0,80 s → 1500 ÷ 20 = 75 na minutę
stosunek przewodzenia = 300 ÷ 75 = 4:1
Odpowiedź
fale trzepotania na zespół QRS = 4
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: częstoskurcz komorowy
Rytmy komorowe: częstoskurcz komorowy to seria co najmniej trzech szerokich (0,12 s lub więcej) zespołów pod rząd z częstością powyżej 100/min, zwykle 150–250/min, regularna, bez związanych załamków P. Migotanie komór to chaotyczny, nieregularny przebieg bez możliwych do zidentyfikowania załamków P, zespołów QRS ani załamków T i bez możliwej do policzenia częstości. Asystolia to prawie płaska linia bez czynności komór; płaską linię zawsze potwierdza się, sprawdzając pacjenta, elektrody, wzmocnienie oraz drugie odprowadzenie. W wytycznych resuscytacji VF i VT bez tętna to rytmy do defibrylacji, a asystolia nie.
Pięć kroków
1. Częstość: R–R = 10 małych kratek, 1500 ÷ 10 ≈ 150 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,40 s.
3. Załamki P: nie da się ich zidentyfikować.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: 0,14 s, szeroki (0,12 s lub więcej).
Interpretacja
częstoskurcz komorowy
Odpowiedź
częstoskurcz komorowy
W wytycznych resuscytacji VF i VT bez tętna to rytmy do defibrylacji. To jest wyłącznie ćwiczenie rozpoznawania.
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: LR+ = 2,72
Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.
Dodatni iloraz wiarygodności
LR+ = 0,68/(1 − 0,75) = 2,72
Odpowiedź
LR+ = 2,72
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: NPV = 94,7 %
Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.