Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Interpretacja zapisu rytmu EKG
Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.
Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.
2Zadania do ćwiczenia
1.Anatomia człowiekaŚredni
Gdzie u dorosłego zwykle kończy się rdzeń kręgowy?
ANa kości ogonowej
BMniej więcej na wysokości T10
CNa wysokości kości krzyżowej
DMniej więcej na wysokości kręgów L1–L2
2.Anatomia człowiekaTrudny
Po operacji węzłów chłonnych pachowych łopatka pacjenta odstaje od klatki piersiowej, gdy napiera on na ścianę. Który nerw został uszkodzony?
ANerw nadłopatkowy
BNerw piersiowo-grzbietowy
CNerw piersiowy długi
DNerw pachowy
3.Fizjologia człowiekaŚredni
Który hormon wydziela kora nadnerczy w odpowiedzi na ACTH?
ATyroksyna
BAldosteron, jako główna odpowiedź
CAdrenalina
DKortyzol
4.Fizjologia człowiekaTrudny
Na jakim preparacie Hodgkin i Huxley przeprowadzili klasyczne badania jonowych podstaw potencjału czynnościowego?
ANa preparacie nerw kulszowy–mięsień żaby
BNa rdzeniu kręgowym kota
CNa hodowanych ludzkich neuronach korowych
DNa olbrzymim aksonie kałamarnicy
5.MikrobiologiaŚredni
Wiele leków przeciwgrzybiczych działa na ergosterol. Dlaczego jest to skuteczne?
AErgosterol jest głównym składnikiem strukturalnym ścian komórkowych bakterii
BKomórki człowieka wykorzystują ergosterol do wytwarzania energii
CErgosterol występuje w błonach komórek grzybów, ale nie w komórkach człowieka
DErgosterol występuje tylko w wirusach
6.MikrobiologiaTrudny
Co wykazało doświadczenie Pasteura z kolbą o łabędziej szyjce?
ADrobnoustroje pochodzą od innych drobnoustrojów, a nie z samorództwa
BSamo powietrze wytwarza drobnoustroje
CGotowanie nie zabija drobnoustrojów
DDrobnoustroje potrzebują światła do wzrostu
7.FarmakologiaŚredni
An IV site is cool, swollen and pale, and the infusion is running slowly. What should the nurse do?
AFlush the cannula forcefully with saline
BApply a tight bandage over the site
CIncrease the infusion rate to push through and clear the blockage
DStop the infusion, remove the cannula and elevate the limb
8.FarmakologiaTrudny
A patient taking digoxin has nausea, yellow-green vision and a dangerous arrhythmia. Which specific treatment can bind the drug?
AProtamine sulfate
BIntravenous vitamin K (phytomenadione) given slowly
CFlumazenil
DDigoxin immune Fab (antibody fragments)
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną z HCO₃⁻ 14 mmol/L. Użyj wzoru Wintersa, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂ (środek zakresu) w mmHg.
HCO₃⁻ 14 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną: pH 7,10, PaCO₂ 30 mmHg (4,0 kPa), HCO₃⁻ 9 mmol/L. Porównaj zmierzone PaCO₂ ze wzorem Wintersa. Kliknij swoją interpretację.
pH 7,10PaCO₂ 30 mmHg (4,0 kPa)HCO₃⁻ 9 mmol/L
1prawidłowe wyrównanie
2dodatkowa kwasica oddechowa
3dodatkowa zasadowica oddechowa
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
Zmierz odstęp QT i odstęp R–R na tym regularnym zapisie w odprowadzeniu II, a następnie oblicz QTc (skorygowany o częstość) według wzoru Bazetta QTc = QT/√RR (oba w sekundach). Podaj odpowiedź w sekundach z trzema miejscami po przecinku.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
QTc = s
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje blok AV, więc przedsionki i komory pracują z różną częstością. Zmierz odstęp P–P i znajdź częstość przedsionków w uderzeniach na minutę (metoda 1500, liczba całkowita).
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
częstość przedsionków = bpm
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W badaniu porównano nowy test ze standardem referencyjnym (zob. tabela 2 × 2). Oblicz ujemny iloraz wiarygodności LR−. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.
a = 168b = 252c = 72d = 1548
LR− =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Przebadano 10 000 osób testem o czułości 74% i swoistości 77%. Chorobowość wynosi 15%. Ilu osób z chorobą test nie wykrywa (wyniki fałszywie ujemne, FN)?
N = 10 000p = 15%Se = 74%Sp = 77%
FN =
3Roztwory
1.Anatomia człowieka
Odpowiedź: D · Mniej więcej na wysokości kręgów L1–L2
Dlaczego to jest odpowiedź
U dorosłych rdzeń kończy się stożkiem rdzeniowym w okolicy L1–L2. Niżej leży ogon koński, dlatego nakłucie wykonuje się na poziomie L3–L4 lub L4–L5.
Odpowiedź
D · Mniej więcej na wysokości kręgów L1–L2
2.Anatomia człowieka
Odpowiedź: C · Nerw piersiowy długi
Dlaczego to jest odpowiedź
Nerw piersiowy długi unerwia mięsień zębaty przedni, który utrzymuje łopatkę przy ścianie klatki piersiowej. Uszkodzenie powoduje łopatkę skrzydlatą.
Odpowiedź
C · Nerw piersiowy długi
3.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: D · Kortyzol
Dlaczego to jest odpowiedź
ACTH z przedniego płata przysadki pobudza warstwę pasmowatą do wydzielania kortyzolu. Adrenalina pochodzi z rdzenia nadnerczy.
Odpowiedź
D · Kortyzol
4.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: D · Na olbrzymim aksonie kałamarnicy
Dlaczego to jest odpowiedź
Olbrzymi akson kałamarnicy ma średnicę do około 1 mm, więc można było wprowadzić elektrody do techniki voltage-clamp. Wykazało to, że napływ sodu i odpływ potasu wytwarzają potencjał czynnościowy.
Odpowiedź
D · Na olbrzymim aksonie kałamarnicy
5.Mikrobiologia
Odpowiedź: C · Ergosterol występuje w błonach komórek grzybów, ale nie w komórkach człowieka
Dlaczego to jest odpowiedź
Błony grzybów zawierają ergosterol, a błony komórek człowieka cholesterol. Azole blokują syntezę ergosterolu, a amfoterycyna B wiąże się z ergosterolem, więc działają wybiórczo na grzyby.
Odpowiedź
C · Ergosterol występuje w błonach komórek grzybów, ale nie w komórkach człowieka
6.Mikrobiologia
Odpowiedź: A · Drobnoustroje pochodzą od innych drobnoustrojów, a nie z samorództwa
Dlaczego to jest odpowiedź
Przegotowany bulion w kolbie z wygiętą szyjką pozostawał jałowy, bo kurz i drobnoustroje zatrzymywały się w zagięciu. Po odłamaniu szyjki drobnoustroje dostawały się do środka i rosły, co obaliło teorię samorództwa.
Odpowiedź
A · Drobnoustroje pochodzą od innych drobnoustrojów, a nie z samorództwa
7.Farmakologia
Odpowiedź: D · Stop the infusion, remove the cannula and elevate the limb
Dlaczego to jest odpowiedź
These signs suggest infiltration. The infusion is stopped and the cannula removed, the limb is elevated, and a new cannula is placed elsewhere; vesicant drugs need the extravasation protocol.
Odpowiedź
D · Stop the infusion, remove the cannula and elevate the limb
8.Farmakologia
Odpowiedź: D · Digoxin immune Fab (antibody fragments)
Dlaczego to jest odpowiedź
Digoxin immune Fab binds digoxin in the blood and makes it inactive. It is used for life-threatening toxicity, such as serious arrhythmias or severe hyperkalaemia.
Odpowiedź
D · Digoxin immune Fab (antibody fragments)
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: PaCO₂ = 29 mmHg
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·14 + 8 = 29 mmHg
zasięg: 27–31 mmHg
Odpowiedź
PaCO₂ = 29 mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: dodatkowa kwasica oddechowa
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Oczekiwane PaCO₂
1,5·9 + 8 = 21,5 → 19,5–23,5 mmHg
Porównaj
zmierzone: 30 mmHg → dodatkowa kwasica oddechowa
Odpowiedź
dodatkowa kwasica oddechowa
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: QTc = 0,454 s
QT i QTc: odstęp QT biegnie od początku zespołu QRS do końca załamka T. Skraca się wraz ze wzrostem częstości akcji serca, dlatego koryguje się go o częstość za pomocą odstępu R–R w sekundach: QTc według Bazetta = QT/√RR, a QTc według Fridericii = QT/∛RR. Wzór Bazetta jest używany w większości podręczników; nadmiernie koryguje przy szybkiej częstości, gdzie preferuje się wzór Fridericii. Granice różnią się w zależności od źródła: QTc powyżej około 0,45 s u mężczyzn lub 0,46 s u kobiet zwykle uznaje się za wydłużony, a powyżej 0,50 s za znacznie wydłużony.
Pomiar
QT = 12 × 0,04 = 0,48 s
RR = 28 × 0,04 = 1,12 s
Wzór Bazetta
QTc = 0,48/√1,12 = 0,48/1,058 = 0,454 s
Odpowiedź
QTc = 0,454 s
Między zwykłymi granicami dla mężczyzn (około 0,45 s) i kobiet (około 0,46 s): wartość graniczna, zależnie od przyjętego źródła. (454 ms)
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: częstość przedsionków = 83 bpm
Bloki AV: wyznacz kolejne załamki P i sprawdź, po których następuje zespół QRS. Blok I stopnia: każdy załamek P przewiedziony, PR stały i powyżej 0,20 s. Blok II stopnia typu I (Mobitz I, Wenckebacha): odstęp PR wydłuża się z pobudzenia na pobudzenie, aż jeden załamek P nie zostanie przewiedziony, po czym cykl zaczyna się od nowa (grupowanie pobudzeń). Blok II stopnia typu II (Mobitz II): odstęp PR pobudzeń przewiedzionych pozostaje stały, a załamki P nagle nie są przewodzone; zespół QRS jest często szeroki. Blok III stopnia (całkowity): załamki P i zespoły QRS są każde regularne, ale niezależne, odstęp PR zmienia się przypadkowo, a częstość przedsionków jest większa niż częstość rytmu zastępczego (węzłowy 40–60/min z wąskim zespołem QRS, komorowy 20–40/min z szerokim zespołem QRS). Bloku 2:1 nie można na podstawie jednego zapisu określić jako typ I lub typ II.
Częstość przedsionków
P–P = 18 małych kratek = 0,72 s → 1500 ÷ 18 = 83,33 ≈ 83 na minutę
Częstość komór
R–R = 36 małych kratek = 1,44 s → 1500 ÷ 36 = 41,67 ≈ 42 na minutę
Odpowiedź
częstość przedsionków = 83 bpm
Odpowiedź
częstość przedsionków = 83 bpm
Blok AV 2:1: co drugi załamek P nie jest przewodzony, więc częstość przedsionków jest dwa razy większa niż częstość komór.
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: LR− = 0,35
Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.
Czułość i swoistość
Se = 168/240 = 0,7
Sp = 1548/1800 = 0,86
Ujemny iloraz wiarygodności
LR− = (1 − 0,7)/0,86 = 0,3488 ≈ 0,35
Odpowiedź
LR− = 0,35
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: FN = 390
Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.