Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Gdzie u dorosłego zwykle kończy się rdzeń kręgowy?

  1. ANa kości ogonowej
  2. BMniej więcej na wysokości T10
  3. CNa wysokości kości krzyżowej
  4. DMniej więcej na wysokości kręgów L1–L2
2.Anatomia człowiekaTrudny

Po operacji węzłów chłonnych pachowych łopatka pacjenta odstaje od klatki piersiowej, gdy napiera on na ścianę. Który nerw został uszkodzony?

  1. ANerw nadłopatkowy
  2. BNerw piersiowo-grzbietowy
  3. CNerw piersiowy długi
  4. DNerw pachowy
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Który hormon wydziela kora nadnerczy w odpowiedzi na ACTH?

  1. ATyroksyna
  2. BAldosteron, jako główna odpowiedź
  3. CAdrenalina
  4. DKortyzol
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Na jakim preparacie Hodgkin i Huxley przeprowadzili klasyczne badania jonowych podstaw potencjału czynnościowego?

  1. ANa preparacie nerw kulszowy–mięsień żaby
  2. BNa rdzeniu kręgowym kota
  3. CNa hodowanych ludzkich neuronach korowych
  4. DNa olbrzymim aksonie kałamarnicy
5.MikrobiologiaŚredni

Wiele leków przeciwgrzybiczych działa na ergosterol. Dlaczego jest to skuteczne?

  1. AErgosterol jest głównym składnikiem strukturalnym ścian komórkowych bakterii
  2. BKomórki człowieka wykorzystują ergosterol do wytwarzania energii
  3. CErgosterol występuje w błonach komórek grzybów, ale nie w komórkach człowieka
  4. DErgosterol występuje tylko w wirusach
6.MikrobiologiaTrudny

Co wykazało doświadczenie Pasteura z kolbą o łabędziej szyjce?

  1. ADrobnoustroje pochodzą od innych drobnoustrojów, a nie z samorództwa
  2. BSamo powietrze wytwarza drobnoustroje
  3. CGotowanie nie zabija drobnoustrojów
  4. DDrobnoustroje potrzebują światła do wzrostu
7.FarmakologiaŚredni

An IV site is cool, swollen and pale, and the infusion is running slowly. What should the nurse do?

  1. AFlush the cannula forcefully with saline
  2. BApply a tight bandage over the site
  3. CIncrease the infusion rate to push through and clear the blockage
  4. DStop the infusion, remove the cannula and elevate the limb
8.FarmakologiaTrudny

A patient taking digoxin has nausea, yellow-green vision and a dangerous arrhythmia. Which specific treatment can bind the drug?

  1. AProtamine sulfate
  2. BIntravenous vitamin K (phytomenadione) given slowly
  3. CFlumazenil
  4. DDigoxin immune Fab (antibody fragments)
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną z HCO₃⁻ 14 mmol/L. Użyj wzoru Wintersa, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂ (środek zakresu) w mmHg.

HCO₃⁻ 14 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
pH7,357,457,10PaCO₂mmHg354530HCO₃⁻mmol/L22269prawidłowe wyrównaniedodatkowa kwasica oddechowadodatkowa zasadowica oddechowa

Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną: pH 7,10, PaCO₂ 30 mmHg (4,0 kPa), HCO₃⁻ 9 mmol/L. Porównaj zmierzone PaCO₂ ze wzorem Wintersa. Kliknij swoją interpretację.

pH 7,10PaCO₂ 30 mmHg (4,0 kPa)HCO₃⁻ 9 mmol/L
  1. 1prawidłowe wyrównanie
  2. 2dodatkowa kwasica oddechowa
  3. 3dodatkowa zasadowica oddechowa
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mV

Zmierz odstęp QT i odstęp R–R na tym regularnym zapisie w odprowadzeniu II, a następnie oblicz QTc (skorygowany o częstość) według wzoru Bazetta QTc = QT/√RR (oba w sekundach). Podaj odpowiedź w sekundach z trzema miejscami po przecinku.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
QTc = s
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mV

Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje blok AV, więc przedsionki i komory pracują z różną częstością. Zmierz odstęp P–P i znajdź częstość przedsionków w uderzeniach na minutę (metoda 1500, liczba całkowita).

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
częstość przedsionków = bpm
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
testchoroba obecnachoroba nieobecnarazemdodatnia168252420abujemna7215481620cdrazem24018002040

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W badaniu porównano nowy test ze standardem referencyjnym (zob. tabela 2 × 2). Oblicz ujemny iloraz wiarygodności LR−. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.

a = 168b = 252c = 72d = 1548
LR− =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
testchoroba obecnachoroba nieobecnarazemdodatniaujemna?razem10 000

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Przebadano 10 000 osób testem o czułości 74% i swoistości 77%. Chorobowość wynosi 15%. Ilu osób z chorobą test nie wykrywa (wyniki fałszywie ujemne, FN)?

N = 10 000p = 15%Se = 74%Sp = 77%
FN =

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: D · Mniej więcej na wysokości kręgów L1–L2

Dlaczego to jest odpowiedź

U dorosłych rdzeń kończy się stożkiem rdzeniowym w okolicy L1–L2. Niżej leży ogon koński, dlatego nakłucie wykonuje się na poziomie L3–L4 lub L4–L5.

Odpowiedź

D · Mniej więcej na wysokości kręgów L1–L2
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: C · Nerw piersiowy długi

Dlaczego to jest odpowiedź

Nerw piersiowy długi unerwia mięsień zębaty przedni, który utrzymuje łopatkę przy ścianie klatki piersiowej. Uszkodzenie powoduje łopatkę skrzydlatą.

Odpowiedź

C · Nerw piersiowy długi
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: D · Kortyzol

Dlaczego to jest odpowiedź

ACTH z przedniego płata przysadki pobudza warstwę pasmowatą do wydzielania kortyzolu. Adrenalina pochodzi z rdzenia nadnerczy.

Odpowiedź

D · Kortyzol
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: D · Na olbrzymim aksonie kałamarnicy

Dlaczego to jest odpowiedź

Olbrzymi akson kałamarnicy ma średnicę do około 1 mm, więc można było wprowadzić elektrody do techniki voltage-clamp. Wykazało to, że napływ sodu i odpływ potasu wytwarzają potencjał czynnościowy.

Odpowiedź

D · Na olbrzymim aksonie kałamarnicy
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: C · Ergosterol występuje w błonach komórek grzybów, ale nie w komórkach człowieka

Dlaczego to jest odpowiedź

Błony grzybów zawierają ergosterol, a błony komórek człowieka cholesterol. Azole blokują syntezę ergosterolu, a amfoterycyna B wiąże się z ergosterolem, więc działają wybiórczo na grzyby.

Odpowiedź

C · Ergosterol występuje w błonach komórek grzybów, ale nie w komórkach człowieka
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: A · Drobnoustroje pochodzą od innych drobnoustrojów, a nie z samorództwa

Dlaczego to jest odpowiedź

Przegotowany bulion w kolbie z wygiętą szyjką pozostawał jałowy, bo kurz i drobnoustroje zatrzymywały się w zagięciu. Po odłamaniu szyjki drobnoustroje dostawały się do środka i rosły, co obaliło teorię samorództwa.

Odpowiedź

A · Drobnoustroje pochodzą od innych drobnoustrojów, a nie z samorództwa
7.Farmakologia

Odpowiedź: D · Stop the infusion, remove the cannula and elevate the limb

Dlaczego to jest odpowiedź

These signs suggest infiltration. The infusion is stopped and the cannula removed, the limb is elevated, and a new cannula is placed elsewhere; vesicant drugs need the extravasation protocol.

Odpowiedź

D · Stop the infusion, remove the cannula and elevate the limb
8.Farmakologia

Odpowiedź: D · Digoxin immune Fab (antibody fragments)

Dlaczego to jest odpowiedź

Digoxin immune Fab binds digoxin in the blood and makes it inactive. It is used for life-threatening toxicity, such as serious arrhythmias or severe hyperkalaemia.

Odpowiedź

D · Digoxin immune Fab (antibody fragments)
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: PaCO₂ = 29 mmHg

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Wzór Wintersa

PaCO₂ = 1,5·14 + 8 = 29 mmHg
zasięg: 27–31 mmHg

Odpowiedź

PaCO₂ = 29 mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: dodatkowa kwasica oddechowa

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Oczekiwane PaCO₂

1,5·9 + 8 = 21,5 → 19,5–23,5 mmHg

Porównaj

zmierzone: 30 mmHg → dodatkowa kwasica oddechowa

Odpowiedź

dodatkowa kwasica oddechowa
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: QTc = 0,454 s

QT i QTc: odstęp QT biegnie od początku zespołu QRS do końca załamka T. Skraca się wraz ze wzrostem częstości akcji serca, dlatego koryguje się go o częstość za pomocą odstępu R–R w sekundach: QTc według Bazetta = QT/√RR, a QTc według Fridericii = QT/∛RR. Wzór Bazetta jest używany w większości podręczników; nadmiernie koryguje przy szybkiej częstości, gdzie preferuje się wzór Fridericii. Granice różnią się w zależności od źródła: QTc powyżej około 0,45 s u mężczyzn lub 0,46 s u kobiet zwykle uznaje się za wydłużony, a powyżej 0,50 s za znacznie wydłużony.

Pomiar

QT = 12 × 0,04 = 0,48 s
RR = 28 × 0,04 = 1,12 s

Wzór Bazetta

QTc = 0,48/√1,12 = 0,48/1,058 = 0,454 s

Odpowiedź

QTc = 0,454 s

Między zwykłymi granicami dla mężczyzn (około 0,45 s) i kobiet (około 0,46 s): wartość graniczna, zależnie od przyjętego źródła. (454 ms)

12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: częstość przedsionków = 83 bpm

Bloki AV: wyznacz kolejne załamki P i sprawdź, po których następuje zespół QRS. Blok I stopnia: każdy załamek P przewiedziony, PR stały i powyżej 0,20 s. Blok II stopnia typu I (Mobitz I, Wenckebacha): odstęp PR wydłuża się z pobudzenia na pobudzenie, aż jeden załamek P nie zostanie przewiedziony, po czym cykl zaczyna się od nowa (grupowanie pobudzeń). Blok II stopnia typu II (Mobitz II): odstęp PR pobudzeń przewiedzionych pozostaje stały, a załamki P nagle nie są przewodzone; zespół QRS jest często szeroki. Blok III stopnia (całkowity): załamki P i zespoły QRS są każde regularne, ale niezależne, odstęp PR zmienia się przypadkowo, a częstość przedsionków jest większa niż częstość rytmu zastępczego (węzłowy 40–60/min z wąskim zespołem QRS, komorowy 20–40/min z szerokim zespołem QRS). Bloku 2:1 nie można na podstawie jednego zapisu określić jako typ I lub typ II.

Częstość przedsionków

P–P = 18 małych kratek = 0,72 s → 1500 ÷ 18 = 83,33 ≈ 83 na minutę

Częstość komór

R–R = 36 małych kratek = 1,44 s → 1500 ÷ 36 = 41,67 ≈ 42 na minutę

Odpowiedź

częstość przedsionków = 83 bpm

Odpowiedź

częstość przedsionków = 83 bpm

Blok AV 2:1: co drugi załamek P nie jest przewodzony, więc częstość przedsionków jest dwa razy większa niż częstość komór.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: LR− = 0,35

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Czułość i swoistość

Se = 168/240 = 0,7
Sp = 1548/1800 = 0,86

Ujemny iloraz wiarygodności

LR− = (1 − 0,7)/0,86 = 0,3488 ≈ 0,35

Odpowiedź

LR− = 0,35
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: FN = 390

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Z chorobą i bez choroby

10 000·0,15 = 1500
10 000 − 1500 = 8500

Wyniki fałszywie ujemne

FN = 1500·0,26 = 390

Odpowiedź

FN = 390

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences