Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Który mięsień jest głównym prostownikiem stawu łokciowego?

  1. AMięsień ramienny
  2. BMięsień kruczo-ramienny
  3. CMięsień dwugłowy ramienia
  4. DMięsień trójgłowy ramienia
2.Anatomia człowiekaTrudny

Wczesne zapalenie wyrostka robaczkowego często odczuwa się jako nieokreślony ból wokół pępka. Dlaczego?

  1. AZapalenie najpierw szerzy się na ścianę brzucha w okolicy pępka
  2. BNerw przeponowy przenosi ból do pępka
  3. CWyrostek leży bezpośrednio za pępkiem
  4. DJego nerwy trzewne wchodzą do rdzenia na poziomie Th10, tak jak nerwy skóry okolicy pępka
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Jak oblicza się frakcję wyrzutową?

  1. AObjętość końcoworozkurczowa ÷ objętość końcowoskurczowa
  2. BObjętość wyrzutowa ÷ objętość końcoworozkurczowa
  3. CObjętość końcowoskurczowa ÷ objętość wyrzutowa
  4. DPojemność minutowa serca ÷ częstość akcji serca
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Gdzie w układzie renina-angiotensyna-aldosteron angiotensyna I jest głównie przekształcana w angiotensynę II?

  1. AW korze nadnerczy
  2. BW wątrobie
  3. CW komórkach przykłębuszkowych nerki
  4. DW płucach
5.MikrobiologiaŚredni

Jaki organizm wywołuje gruźlicę i co utrudnia jego barwienie metodą Grama?

  1. AMycoplasma pneumoniae, nieposiadająca ściany komórkowej, która mogłaby wiązać barwnik
  2. BLegionella pneumophila, żyjąca w amebach
  3. CMycobacterium tuberculosis, mający woskową ścianę z kwasami mykolowymi
  4. DStreptococcus pneumoniae, mający otoczkę
6.MikrobiologiaTrudny

Co wykazało doświadczenie Pasteura z kolbą o łabędziej szyjce?

  1. AGotowanie nie zabija drobnoustrojów
  2. BDrobnoustroje pochodzą od innych drobnoustrojów, a nie z samorództwa
  3. CSamo powietrze wytwarza drobnoustroje
  4. DDrobnoustroje potrzebują światła do wzrostu
7.FarmakologiaŚredni

A patient is starting olanzapine. Which monitoring is most important over the following months?

  1. AHearing tests and vision tests every month
  2. BINR and platelet count
  3. CPeak expiratory flow
  4. DWeight, blood glucose and blood lipids
8.FarmakologiaTrudny

U pacjenta po pierwszej dawce amoksycyliny wystąpiła reakcja anafilaktyczna. Jak klasyfikuje się to działanie niepożądane w powszechnym systemie A/B?

  1. ATyp B, bo występuje tylko po długotrwałym stosowaniu
  2. BTyp A, bo zależy od dawki i jest przewidywalne na podstawie farmakologii leku
  3. CTyp A, bo dawka była za duża
  4. DTyp B, bo jest nieprzewidywalne i niezwiązane z normalnym działaniem leku
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
pH7,357,457,36PaCO₂mmHg354573HCO₃⁻mmol/L222640niewyrównaneczęściowo wyrównanecałkowicie wyrównane

Gazometria krwi tętniczej do ćwiczeń pokazuje pH 7,36, PaCO₂ 73 mmHg (9,7 kPa) oraz HCO₃⁻ 40 mmol/L. Zaburzeniem pierwotnym jest kwasica oddechowa. W jakim stopniu jest wyrównane? Kliknij odpowiedź.

pH 7,36PaCO₂ 73 mmHg (9,7 kPa)HCO₃⁻ 40 mmol/L
  1. 1niewyrównane
  2. 2częściowo wyrównane
  3. 3całkowicie wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny

Na poziomie morza gazometria do ćwiczeń pobrana przy 35% tlenu pokazuje PaO₂ 62 mmHg (8,3 kPa) oraz PaCO₂ 31 mmHg (4,1 kPa). Użyj PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8, aby znaleźć Gradient A–a.

FiO₂ 35%PaO₂ 62 mmHg (8,3 kPa)PaCO₂ 31 mmHg (4,1 kPa)
Gradient A–a = mmHg
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mV

Zmierz Odstęp QT na tym zapisie w odprowadzeniu II, w sekundach.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
QT = s
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVblok AV III stopnia (całkowity)rytm węzłowyrytm stymulowany dwujamowo (AV)rytm idiowentrykularny

Ten pacjent ma stymulator serca. Zinterpretuj zapis w odprowadzeniu II. Kliknij swoją odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1blok AV III stopnia (całkowity)
  2. 2rytm węzłowy
  3. 3rytm stymulowany dwujamowo (AV)
  4. 4rytm idiowentrykularny
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
zdarzeniebrak zdarzeniarazemleczenie69421490abkontrola76194270cd

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W randomizowanym badaniu klinicznym 490 pacjentów otrzymało nowe leczenie, a 270 leczenie kontrolne. Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie miało: wynik (niepożądane zdarzenie, np. udar). Oblicz liczbę pacjentów, których trzeba leczyć NNT, aby zapobiec jednemu zdarzeniu. Zaokrąglij w górę do pełnej liczby pacjentów.

leczenie: 69/490kontrola: 76/270
NNT =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
przedtestowe25%potestowe?p′LR+

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent ma przedtestowe prawdopodobieństwo choroby 25%. Test o czułości 91% i swoistości 88% daje wynik: dodatnia. Oblicz potestowe prawdopodobieństwo choroby p′ w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

przedtestowe 25%Se = 91%Sp = 88%dodatnia
p′ = %

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: D · Mięsień trójgłowy ramienia

Dlaczego to jest odpowiedź

Mięsień trójgłowy ramienia przyczepia się do wyrostka łokciowego kości łokciowej i prostuje staw łokciowy. Mięsień dwugłowy i ramienny zginają staw łokciowy.

Odpowiedź

D · Mięsień trójgłowy ramienia
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: D · Jego nerwy trzewne wchodzą do rdzenia na poziomie Th10, tak jak nerwy skóry okolicy pępka

Dlaczego to jest odpowiedź

Ból trzewny ze struktur jelita środkowego rzutuje na dermatom Th10 wokół pępka. Gdy zapali się otrzewna ścienna, ból lokalizuje się w prawym dole biodrowym.

Odpowiedź

D · Jego nerwy trzewne wchodzą do rdzenia na poziomie Th10, tak jak nerwy skóry okolicy pępka
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: B · Objętość wyrzutowa ÷ objętość końcoworozkurczowa

Dlaczego to jest odpowiedź

Frakcja wyrzutowa to odsetek krwi w napełnionej komorze wyrzucany podczas jednego skurczu. Prawidłowa wartość wynosi około 55–70%.

Odpowiedź

B · Objętość wyrzutowa ÷ objętość końcoworozkurczowa
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: D · W płucach

Dlaczego to jest odpowiedź

Renina (nerka) rozszczepia angiotensynogen (wątroba) do angiotensyny I, którą ACE, głównie na śródbłonku naczyń włosowatych płuc, przekształca w angiotensynę II.

Odpowiedź

D · W płucach
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: C · Mycobacterium tuberculosis, mający woskową ścianę z kwasami mykolowymi

Dlaczego to jest odpowiedź

M. tuberculosis ma ścianę bogatą w kwasy mykolowe, więc opiera się barwieniu Grama i wykrywa się go barwieniami na kwasooporność.

Odpowiedź

C · Mycobacterium tuberculosis, mający woskową ścianę z kwasami mykolowymi
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: B · Drobnoustroje pochodzą od innych drobnoustrojów, a nie z samorództwa

Dlaczego to jest odpowiedź

Przegotowany bulion w kolbie z wygiętą szyjką pozostawał jałowy, bo kurz i drobnoustroje zatrzymywały się w zagięciu. Po odłamaniu szyjki drobnoustroje dostawały się do środka i rosły, co obaliło teorię samorództwa.

Odpowiedź

B · Drobnoustroje pochodzą od innych drobnoustrojów, a nie z samorództwa
7.Farmakologia

Odpowiedź: D · Weight, blood glucose and blood lipids

Dlaczego to jest odpowiedź

Olanzapine and several other atypical antipsychotics cause weight gain, insulin resistance and dyslipidaemia. Weight, waist size, glucose and lipids are checked regularly.

Odpowiedź

D · Weight, blood glucose and blood lipids
8.Farmakologia

Odpowiedź: D · Typ B, bo jest nieprzewidywalne i niezwiązane z normalnym działaniem leku

Dlaczego to jest odpowiedź

Reakcje typu A (augmented) są przewidywalne na podstawie farmakologii leku i zależą od dawki. Reakcje typu B (bizarre), takie jak alergia o podłożu immunologicznym, nie zależą od dawki i trudno je przewidzieć.

Odpowiedź

D · Typ B, bo jest nieprzewidywalne i niezwiązane z normalnym działaniem leku
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: całkowicie wyrównane

Czytanie gazometrii (ROME): najpierw pH: poniżej 7,35 to kwasica krwi, powyżej 7,45 zasadowica krwi. Potem znajdź wartość, która to tłumaczy. PaCO₂ (norma 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) to część oddechowa i w zaburzeniu oddechowym zmienia się odwrotnie do pH; HCO₃⁻ (norma 22–26 mmol/L) to część metaboliczna i zmienia się w tym samym kierunku co pH (ROME: Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Druga wartość pokazuje wyrównanie: prawidłowa oznacza brak wyrównania; nieprawidłowa w kierunku, który przywraca pH, gdy pH jest nadal nieprawidłowe, oznacza wyrównanie częściowe; prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite. Zakresy różnią się nieco między laboratoriami; to wartości do ćwiczeń.

ROME, wartość po wartości

pH 7,36: w zakresie 7,35–7,45
PaCO₂ 73 mmHg: wysoki (35–45)
HCO₃⁻ 40 mmol/L: wysoki (22–26)

Wyrównanie

całkowicie wyrównane

Odpowiedź

całkowicie wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: Gradient A–a = 148,8 mmHg

Wartości pochodne: obliczona osmolalność surowicy to 2·Na⁺ + glukoza + mocznik, gdy wszystkie wartości są w mmol/L (2·Na⁺ + glukoza/18 + BUN/2,8, gdy glukoza i BUN są w mg/dL); norma wynosi około 275–295 mOsm/kg. Wskaźnik P/F to PaO₂ podzielone przez FiO₂ jako ułamek. Ciśnienie tlenu pęcherzykowego na poziomie morza to PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg, a gradient A–a to PAO₂ − PaO₂.

Tlen pęcherzykowy

PAO₂ = 0,35·713 − 31/0,8 = 249,5 − 38,75 = 210,8 mmHg

Gradient

A–a = 210,8 − 62 = 148,8 mmHg

Odpowiedź

Gradient A–a = 148,8 mmHg
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: QT = 0,38 s

QT i QTc: odstęp QT biegnie od początku zespołu QRS do końca załamka T. Skraca się wraz ze wzrostem częstości akcji serca, dlatego koryguje się go o częstość za pomocą odstępu R–R w sekundach: QTc według Bazetta = QT/√RR, a QTc według Fridericii = QT/∛RR. Wzór Bazetta jest używany w większości podręczników; nadmiernie koryguje przy szybkiej częstości, gdzie preferuje się wzór Fridericii. Granice różnią się w zależności od źródła: QTc powyżej około 0,45 s u mężczyzn lub 0,46 s u kobiet zwykle uznaje się za wydłużony, a powyżej 0,50 s za znacznie wydłużony.

Pomiar

9,5 małych kratek od początku zespołu QRS do końca załamka T

Zamień

QT = 9,5 × 0,04 s = 0,38 s

Odpowiedź

QT = 0,38 s

Przybliżona zasada: przy prawidłowej częstości QT powinien być krótszy niż połowa odstępu R–R (tu R–R = 1,00 s).

12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: rytm stymulowany dwujamowo (AV)

Rytmy stymulowane: impuls stymulatora widać jako wąski pionowy szpilkowy artefakt. Po impulsie komorowym QRS jest szeroki (0,12 s lub więcej), bo pobudzenie rozchodzi się od elektrody przez mięsień, a nie przez układ przewodzący; przy stymulacji prawej komory jest często głównie ujemny w odprowadzeniu II. Impuls przed każdym załamkiem P oznacza stymulację przedsionka, a stymulator dwujamowy (AV) pokazuje impuls przedsionkowy i załamek P, a następnie, po zaprogramowanym opóźnieniu AV, impuls komorowy i szeroki QRS. Przechwycenie oznacza, że po każdym impulsie następuje depolaryzacja. Brak przechwycenia to impuls bez następującego po nim załamka P lub QRS; brak wykrywania (impulsy ignorujące własne pobudzenia pacjenta) i brak stymulacji (brak impulsu, gdy powinien być) to inne klasyczne awarie.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 22 małych kratek, 1500 ÷ 22 ≈ 68 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,88 s.
3. Załamki P: każdy załamek P następuje po własnym impulsie stymulatora (stymulacja przedsionka).
4. Odstęp AV: drugi impuls pojawia się 0,16 s po pierwszym (zaprogramowane opóźnienie AV).
5. QRS: 0,14 s, szeroki, tuż po drugim impulsie (stymulacja komory).

Interpretacja

rytm stymulowany dwujamowo (AV)

Odpowiedź

rytm stymulowany dwujamowo (AV)

Stymulowany QRS jest z natury szeroki; nie nazywaj go blokiem odnogi pęczka Hisa ani rytmem komorowym.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: NNT = 8

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Częstość zdarzeń

EER = 69/490 = 0,1408
CER = 76/270 = 0,2815

Liczba pacjentów, których trzeba leczyć

ARR = 0,2815 − 0,1408 = 0,1407
NNT = 1/0,1407 = 7,109 → 8

Odpowiedź

NNT = 8

Leczenie 8 pacjentów zapobiega mniej więcej jednemu zdarzeniu.

14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: p′ = 71,7 %

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Iloraz wiarygodności

LR+ = 0,91/(1 − 0,88) = 7,583

Szanse przedtestowe

0,25/(1 − 0,25) = 0,3333

Szanse potestowe

0,3333·7,583 = 2,528

Prawdopodobieństwo potestowe

p′ = 2,528/(1 + 2,528) = 0,7165 ≈ 71,7%

Odpowiedź

p′ = 71,7%

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences