Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Interpretacja zapisu rytmu EKG
Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.
Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.
2Zadania do ćwiczenia
1.Anatomia człowiekaŚredni
Które dwa odcinki kręgosłupa dorosłego mają prawidłowo lordozę (krzywiznę wklęsłą ku tyłowi)?
ASzyjny i piersiowy
BSzyjny i lędźwiowy
CPiersiowy i krzyżowy
DPiersiowy i lędźwiowy
2.Anatomia człowiekaTrudny
W której części jelita cienkiego głównie wchłaniają się witamina B12 i sole żółciowe?
AKońcowy odcinek jelita krętego
BDwunastnica
CJelito ślepe
DJelito czcze
3.Fizjologia człowiekaŚredni
Które komórki żołądka wydzielają kwas solny?
AKomórki główne
BKomórki G
CKomórki okładzinowe
DKomórki kubkowe
4.Fizjologia człowiekaTrudny
Dlaczego kwasica ketonowa rozwija się zwykle w nieleczonej cukrzycy typu 1, a rzadko w typie 2?
APacjenci z typem 2 w ogóle nie mogą wytwarzać ciał ketonowych
BPacjenci z typem 1 mają więcej receptorów glukagonu
CNawet niskie stężenie insuliny hamuje lipolizę i ketogenezę
DCiała ketonowe powstają tylko u dzieci
5.MikrobiologiaŚredni
Czym jest „rezerwuar” w łańcuchu zakażenia?
ASposobem wnikania patogenu do nowego gospodarza
BMiejscem, w którym patogen normalnie żyje i się namnaża
COsobą najbardziej narażoną na zakażenie
DDrogą, którą patogen opuszcza organizm zakażonego gospodarza
6.MikrobiologiaTrudny
Które wirusy zapalenia wątroby przenoszą się głównie przez skażoną żywność i wodę?
ATypu B i C
BTypu A i E
CTypu B i D
DTypu C i E
7.FarmakologiaŚredni
What should the nurse teach a patient starting nitrofurantoin?
AStop it as soon as the burning settles
BExpect blue urine, which shows that the drug is working well
CTake it with food, and the urine may turn dark yellow or brown
DTake it on an empty stomach with an antacid
8.FarmakologiaTrudny
A drug is ordered at 5 micrograms/kg/min for an 80 kg patient. The infusion contains 1,600 micrograms per mL. What rate in mL/h is needed?
A4 mL/h
B15 mL/h
C25 mL/h
D150 mL/h
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Gazometria krwi tętniczej do ćwiczeń pokazuje pH 7,36, PaCO₂ 58 mmHg (7,7 kPa) oraz HCO₃⁻ 32 mmol/L. Zaburzeniem pierwotnym jest kwasica oddechowa. W jakim stopniu jest wyrównane? Kliknij odpowiedź.
pH 7,36PaCO₂ 58 mmHg (7,7 kPa)HCO₃⁻ 32 mmol/L
1niewyrównane
2częściowo wyrównane
3całkowicie wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę oddechową: pH 7,32, PaCO₂ 69 mmHg (9,2 kPa), HCO₃⁻ 34 mmol/L. Użyj reguł „HCO₃⁻ rośnie o 1 mmol/L na 10 mmHg (ostra) lub o 3,5 mmol/L na 10 mmHg (przewlekła)”, aby ją sklasyfikować. Kliknij swoją odpowiedź.
pH 7,32PaCO₂ 69 mmHg (9,2 kPa)HCO₃⁻ 34 mmol/L
1ostry
2przewlekły
3ostra na tle przewlekłej
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
Zinterpretuj ten zapis rytmu w odprowadzeniu II. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
1bradykardia zatokowa
2prawidłowy rytm zatokowy
3blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia
4rytm węzłowy
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
Ten pacjent ma stymulator serca. Zinterpretuj zapis w odprowadzeniu II. Kliknij swoją odpowiedź.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
1blok AV III stopnia (całkowity)
2rytm stymulowany dwujamowo (AV)
3rytm węzłowy
4rytm zatokowy z szerokim zespołem QRS
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W randomizowanym badaniu klinicznym 450 pacjentów otrzymało nowe leczenie, a 140 leczenie kontrolne. Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie miało: wynik (niepożądane zdarzenie, np. udar). Oblicz zmniejszenie ryzyka względnego RRR w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
leczenie: 130/450kontrola: 50/140
RRR = %
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Przebadano 10 000 osób testem o czułości 97% i swoistości 97%. Chorobowość wynosi 2%. Ile wyników dodatnich n₊ można oczekiwać łącznie?
N = 10 000p = 2%Se = 97%Sp = 97%
n₊ =
3Roztwory
1.Anatomia człowieka
Odpowiedź: B · Szyjny i lędźwiowy
Dlaczego to jest odpowiedź
Odcinki szyjny i lędźwiowy mają lordozę (krzywizny wtórne). Odcinki piersiowy i krzyżowy mają kifozę (krzywizny pierwotne).
Odpowiedź
B · Szyjny i lędźwiowy
2.Anatomia człowieka
Odpowiedź: A · Końcowy odcinek jelita krętego
Dlaczego to jest odpowiedź
Końcowe jelito kręte wchłania witaminę B12 (związaną z czynnikiem wewnętrznym) i zwrotnie sole żółciowe. Dwunastnica wchłania głównie żelazo.
Odpowiedź
A · Końcowy odcinek jelita krętego
3.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: C · Komórki okładzinowe
Dlaczego to jest odpowiedź
Komórki okładzinowe wydzielają HCl i czynnik wewnętrzny. Komórki główne wydzielają pepsynogen, a komórki G gastrynę.
Odpowiedź
C · Komórki okładzinowe
4.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: C · Nawet niskie stężenie insuliny hamuje lipolizę i ketogenezę
Dlaczego to jest odpowiedź
Insulina silnie hamuje lipolizę i wytwarzanie ciał ketonowych w wątrobie. W typie 1 insuliny prawie nie ma, więc kwasy tłuszczowe zalewają wątrobę i gromadzą się ciała ketonowe.
Odpowiedź
C · Nawet niskie stężenie insuliny hamuje lipolizę i ketogenezę
5.Mikrobiologia
Odpowiedź: B · Miejscem, w którym patogen normalnie żyje i się namnaża
Dlaczego to jest odpowiedź
Łańcuch zakażenia łączy czynnik zakaźny, rezerwuar, wrota wyjścia, drogę przenoszenia, wrota wejścia i wrażliwego gospodarza. Przerwanie któregokolwiek ogniwa zatrzymuje transmisję.
Odpowiedź
B · Miejscem, w którym patogen normalnie żyje i się namnaża
6.Mikrobiologia
Odpowiedź: B · Typu A i E
Dlaczego to jest odpowiedź
Wirusy typu A i E przenoszą się drogą fekalno-oralną. B, C i D przenoszą się przez krew i płyny ustrojowe i mogą powodować przewlekłe zakażenie.
Odpowiedź
B · Typu A i E
7.Farmakologia
Odpowiedź: C · Take it with food, and the urine may turn dark yellow or brown
Dlaczego to jest odpowiedź
Nitrofurantoin is taken with food to reduce nausea and can harmlessly darken the urine. The full course is completed, and cough, breathlessness or numbness should be reported.
Odpowiedź
C · Take it with food, and the urine may turn dark yellow or brown
8.Farmakologia
Odpowiedź: B · 15 mL/h
Dlaczego to jest odpowiedź
5 × 80 = 400 micrograms/min, × 60 = 24,000 micrograms/h, ÷ 1,600 micrograms/mL = 15 mL/h. Weight-based infusions are double-checked because errors are easy to make.
Odpowiedź
B · 15 mL/h
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: całkowicie wyrównane
Czytanie gazometrii (ROME): najpierw pH: poniżej 7,35 to kwasica krwi, powyżej 7,45 zasadowica krwi. Potem znajdź wartość, która to tłumaczy. PaCO₂ (norma 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) to część oddechowa i w zaburzeniu oddechowym zmienia się odwrotnie do pH; HCO₃⁻ (norma 22–26 mmol/L) to część metaboliczna i zmienia się w tym samym kierunku co pH (ROME: Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Druga wartość pokazuje wyrównanie: prawidłowa oznacza brak wyrównania; nieprawidłowa w kierunku, który przywraca pH, gdy pH jest nadal nieprawidłowe, oznacza wyrównanie częściowe; prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite. Zakresy różnią się nieco między laboratoriami; to wartości do ćwiczeń.
ROME, wartość po wartości
pH 7,36: w zakresie 7,35–7,45
PaCO₂ 58 mmHg: wysoki (35–45)
HCO₃⁻ 32 mmol/L: wysoki (22–26)
Wyrównanie
całkowicie wyrównane
Odpowiedź
całkowicie wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: przewlekły
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Oczekiwane HCO₃⁻
ostry: 24 + 1·2,9 = 26,9 mmol/L
przewlekły: 24 + 3,5·2,9 = 34,15 mmol/L
Porównaj
zmierzone: 34 mmol/L → przewlekły
Odpowiedź
przewlekły
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: prawidłowy rytm zatokowy
Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.
Pięć kroków
1. Częstość: R–R = 21 małych kratek, 1500 ÷ 21 ≈ 71 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,84 s.
3. Załamki P: dodatnie, po jednym przed każdym zespołem QRS, wszystkie takie same.
4. Odstęp PR: 0,18 s, stały, w granicach 0,12–0,20 s.
5. QRS: 0,08 s, wąski (poniżej 0,12 s).
Interpretacja
prawidłowy rytm zatokowy
Odpowiedź
prawidłowy rytm zatokowy
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: rytm stymulowany dwujamowo (AV)
Rytmy stymulowane: impuls stymulatora widać jako wąski pionowy szpilkowy artefakt. Po impulsie komorowym QRS jest szeroki (0,12 s lub więcej), bo pobudzenie rozchodzi się od elektrody przez mięsień, a nie przez układ przewodzący; przy stymulacji prawej komory jest często głównie ujemny w odprowadzeniu II. Impuls przed każdym załamkiem P oznacza stymulację przedsionka, a stymulator dwujamowy (AV) pokazuje impuls przedsionkowy i załamek P, a następnie, po zaprogramowanym opóźnieniu AV, impuls komorowy i szeroki QRS. Przechwycenie oznacza, że po każdym impulsie następuje depolaryzacja. Brak przechwycenia to impuls bez następującego po nim załamka P lub QRS; brak wykrywania (impulsy ignorujące własne pobudzenia pacjenta) i brak stymulacji (brak impulsu, gdy powinien być) to inne klasyczne awarie.
Pięć kroków
1. Częstość: R–R = 22 małych kratek, 1500 ÷ 22 ≈ 68 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,88 s.
3. Załamki P: każdy załamek P następuje po własnym impulsie stymulatora (stymulacja przedsionka).
4. Odstęp AV: drugi impuls pojawia się 0,18 s po pierwszym (zaprogramowane opóźnienie AV).
5. QRS: 0,14 s, szeroki, tuż po drugim impulsie (stymulacja komory).
Interpretacja
rytm stymulowany dwujamowo (AV)
Odpowiedź
rytm stymulowany dwujamowo (AV)
Stymulowany QRS jest z natury szeroki; nie nazywaj go blokiem odnogi pęczka Hisa ani rytmem komorowym.
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: RRR = 19,1 %
Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.
Częstość zdarzeń
EER = 130/450 = 0,2889
CER = 50/140 = 0,3571
Zmniejszenie ryzyka względnego
ARR = 0,3571 − 0,2889 = 0,06825
RRR = 0,06825/0,3571 = 0,1911 ≈ 19,1%
Odpowiedź
RRR = 19,1%
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: n₊ = 488
Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.
Z chorobą i bez choroby
10 000·0,02 = 200
10 000 − 200 = 9800
Wszystkie wyniki dodatnie
TP = 200·0,97 = 194
FP = 9800·0,03 = 294
n₊ = 194 + 294 = 488
Odpowiedź
n₊ = 488
Spośród 488 wyników dodatnich tylko 194 dotyczy osób z chorobą (PPV 39,8%).