Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Które naczynia doprowadzają krew utlenowaną z płuc do serca?

  1. ATętnice oskrzelowe
  2. BŻyły płucne
  3. CTętnice płucne
  4. DŻyły główne
2.Anatomia człowiekaTrudny

Dlaczego przemieszczone złamanie szyjki kości udowej niesie wysokie ryzyko martwicy jałowej głowy kości udowej?

  1. AUszkadza nerw kulszowy kontrolujący przepływ krwi
  2. BZamyka żyłę udową i powoduje przekrwienie
  3. CPrzecina główny pień tętnicy udowej
  4. DRozrywa gałęzie troczkowe tętnicy okalającej udo przyśrodkowej
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Który hormon zwiększa wchłanianie zwrotne wody w kanalikach zbiorczych nerki?

  1. AParathormon
  2. BPrzedsionkowy peptyd natriuretyczny
  3. CAldosteron
  4. DHormon antydiuretyczny (ADH)
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Pacjent hiperwentylujący podczas napadu paniki odczuwa mrowienie palców. Co najprawdopodobniej wykaże gazometria krwi tętniczej?

  1. ANiskie pH i niskie wodorowęglany
  2. BWysokie pH i niskie PaCO₂
  3. CWysokie pH i wysokie wodorowęglany
  4. DNiskie pH i wysokie PaCO₂
5.MikrobiologiaŚredni

Która bakteria jest najczęstszą przyczyną wrzodów żołądka?

  1. AHelicobacter pylori
  2. BStaphylococcus aureus
  3. CEscherichia coli
  4. DClostridioides difficile
6.MikrobiologiaTrudny

Głęboka, zanieczyszczona rana staje się obrzęknięta i bardzo bolesna, a pod skórą wyczuwa się gaz. Który organizm jest najbardziej prawdopodobny?

  1. AClostridium perfringens
  2. BNeisseria gonorrhoeae
  3. CBordetella pertussis
  4. DStreptococcus pneumoniae
7.FarmakologiaŚredni

How should the nurse straighten the ear canal to give ear drops to a 2-year-old child?

  1. APush the pinna forward and up
  2. BLeave the ear untouched and drop into the canal
  3. CPull the pinna down and back
  4. DPull the pinna up and back
8.FarmakologiaTrudny

Niektóre receptory wykazują aktywność nawet bez agonisty. Czym na takich receptorach odwrotny agonista różni się od neutralnego antagonisty?

  1. AObniża aktywność poniżej poziomu wyjściowego
  2. BTrwale niszczy receptor
  3. CPodany sam nie wywołuje żadnego efektu
  4. DZwiększa aktywność powyżej poziomu wyjściowego
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Gazometria do ćwiczeń pokazuje PaCO₂ 29 mmHg (3,9 kPa). Użyj reguły, że w przewlekłej zasadowicy oddechowej HCO₃⁻ maleje o 5 mmol/L na każde 10 mmHg, o które PaCO₂ jest poniżej 40. Zacznij od: HCO₃⁻ 24 mmol/L. Znajdź oczekiwane HCO₃⁻.

PaCO₂ 29 mmHg (3,9 kPa)wartość wyjściowa: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
pH7,357,457,22PaCO₂mmHg354535HCO₃⁻mmol/L222614prawidłowe wyrównaniedodatkowa kwasica oddechowadodatkowa zasadowica oddechowa

Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną: pH 7,22, PaCO₂ 35 mmHg (4,7 kPa), HCO₃⁻ 14 mmol/L. Porównaj zmierzone PaCO₂ ze wzorem Wintersa. Kliknij swoją interpretację.

pH 7,22PaCO₂ 35 mmHg (4,7 kPa)HCO₃⁻ 14 mmol/L
  1. 1prawidłowe wyrównanie
  2. 2dodatkowa kwasica oddechowa
  3. 3dodatkowa zasadowica oddechowa
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mVarytmia zatokowamigotanie przedsionkówtrzepotanie przedsionków, przewodzenie 2:1rytm węzłowy

Zinterpretuj ten zapis rytmu w odprowadzeniu II. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1arytmia zatokowa
  2. 2migotanie przedsionków
  3. 3trzepotanie przedsionków, przewodzenie 2:1
  4. 4rytm węzłowy
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVstawkarytmzałamki POdstęp PRCzas trwania QRS

Zinterpretuj ten zapis w odprowadzeniu II, stosując pięć kroków po kolei: częstość, rytm, załamki P, odstęp PR, czas trwania QRS. Na którym kroku znajdujesz pierwszą nieprawidłowość? Kliknij go.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1stawka
  2. 2rytm
  3. 3załamki P
  4. 4Odstęp PR
  5. 5Czas trwania QRS
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
testchoroba obecnachoroba nieobecnarazemdodatnia18967256abujemna101893994cdrazem2909601250

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W badaniu porównano nowy test ze standardem referencyjnym (zob. tabela 2 × 2). Oblicz ujemny iloraz wiarygodności LR−. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.

a = 189b = 67c = 101d = 893
LR− =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
testchoroba obecnachoroba nieobecnarazemdodatnia?ujemnarazem10 000

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Przebadano 10 000 osób testem o czułości 73% i swoistości 94%. Chorobowość wynosi 6%. Ile wyników dodatnich n₊ można oczekiwać łącznie?

N = 10 000p = 6%Se = 73%Sp = 94%
n₊ =

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: B · Żyły płucne

Dlaczego to jest odpowiedź

Cztery żyły płucne odprowadzają krew utlenowaną do lewego przedsionka. To główny wyjątek od reguły, że żyły prowadzą krew odtlenowaną.

Odpowiedź

B · Żyły płucne
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: D · Rozrywa gałęzie troczkowe tętnicy okalającej udo przyśrodkowej

Dlaczego to jest odpowiedź

Głowę kości udowej zaopatrują głównie gałęzie troczkowe tętnicy okalającej udo przyśrodkowej biegnące wzdłuż szyjki. Przemieszczone złamanie szyjki je rozrywa i głowa może obumrzeć.

Odpowiedź

D · Rozrywa gałęzie troczkowe tętnicy okalającej udo przyśrodkowej
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: D · Hormon antydiuretyczny (ADH)

Dlaczego to jest odpowiedź

ADH (wazopresyna) z tylnego płata przysadki wbudowuje akwaporyny-2, dzięki czemu kanalik zbiorczy przepuszcza wodę i mocz się zagęszcza.

Odpowiedź

D · Hormon antydiuretyczny (ADH)
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: B · Wysokie pH i niskie PaCO₂

Dlaczego to jest odpowiedź

Hiperwentylacja wydmuchuje CO₂ i powoduje ostrą zasadowicę oddechową. Zasadowica zwiększa wiązanie wapnia z albuminą, obniżając stężenie wapnia zjonizowanego i powodując mrowienie.

Odpowiedź

B · Wysokie pH i niskie PaCO₂
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: A · Helicobacter pylori

Dlaczego to jest odpowiedź

H. pylori kolonizuje błonę śluzową żołądka i wytwarza ureazę, by miejscowo zobojętniać kwas. Odpowiada za większość wrzodów trawiennych i leczy się ją antybiotykami z IPP.

Odpowiedź

A · Helicobacter pylori
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: A · Clostridium perfringens

Dlaczego to jest odpowiedź

Clostridium perfringens wywołuje zgorzel gazową w słabo utlenowanych ranach. Jego toksyny niszczą mięśnie, a metabolizm wytwarza gaz wyczuwalny jako trzeszczenia. Konieczne są pilne leczenie chirurgiczne i antybiotyki.

Odpowiedź

A · Clostridium perfringens
7.Farmakologia

Odpowiedź: C · Pull the pinna down and back

Dlaczego to jest odpowiedź

In children under about 3 years, the pinna is pulled down and back; in adults it is pulled up and back. The child then lies with the treated ear up for a few minutes.

Odpowiedź

C · Pull the pinna down and back
8.Farmakologia

Odpowiedź: A · Obniża aktywność poniżej poziomu wyjściowego

Dlaczego to jest odpowiedź

Neutralny antagonista jedynie blokuje agonistów i nie zmienia aktywności wyjściowej. Odwrotny agonista stabilizuje nieaktywny stan receptora, więc aktywność konstytutywna spada poniżej poziomu wyjściowego.

Odpowiedź

A · Obniża aktywność poniżej poziomu wyjściowego
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: HCO₃⁻ = 18,5 mmol/L

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Zmiana PaCO₂

|29 − 40| = 11 mmHg → 1,1 × 10 mmHg

Oczekiwane HCO₃⁻

HCO₃⁻ = 24 − 5·1,1 = 18,5 mmol/L

Odpowiedź

HCO₃⁻ = 18,5 mmol/L
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: dodatkowa kwasica oddechowa

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Oczekiwane PaCO₂

1,5·14 + 8 = 29 → 27–31 mmHg

Porównaj

zmierzone: 35 mmHg → dodatkowa kwasica oddechowa

Odpowiedź

dodatkowa kwasica oddechowa
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: migotanie przedsionków

Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.

Pięć kroków

1. Częstość: 9 zespołów QRS w 6 s, × 10 = 90 na minutę.
2. Rytm: całkowicie nieregularny, R–R od 0,46 do 0,86 s bez żadnego wzorca.
3. Załamki P: brak; linia podstawowa pokazuje drobne nieregularne fale migotania.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: 0,08 s, wąski (poniżej 0,12 s).

Interpretacja

migotanie przedsionków

Odpowiedź

migotanie przedsionków
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: Czas trwania QRS

Pięć kroków dla każdego zapisu: 1. częstość (metoda 300 lub 1500, albo 6-sekundowa, jeśli rytm jest nieregularny); 2. rytm: czy odstępy R–R są jednakowe; 3. załamki P: obecne, dodatnie w odprowadzeniu II, po jednym przed każdym zespołem QRS i wszystkie takie same; 4. odstęp PR: 0,12–0,20 s i stały; 5. czas trwania QRS: poniżej 0,12 s. Dopiero po tych pięciu krokach nazwij rytm. Prawidłowy rytm zatokowy spełnia wszystkie pięć: 60–100/min, regularny, dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, PR 0,12–0,20 s, QRS poniżej 0,12 s.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 23 małych kratek, 1500 ÷ 23 ≈ 65 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,92 s.
3. Załamki P: dodatnie, po jednym przed każdym zespołem QRS, wszystkie takie same.
4. Odstęp PR: 0,18 s, stały, w granicach 0,12–0,20 s.
5. QRS: 0,14 s, szeroki (0,12 s lub więcej).

Pierwszy nieprawidłowy krok

Czas trwania QRS → rytm zatokowy z szerokim zespołem QRS

Odpowiedź

Czas trwania QRS
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: LR− = 0,37

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Czułość i swoistość

Se = 189/290 = 0,6517
Sp = 893/960 = 0,9302

Ujemny iloraz wiarygodności

LR− = (1 − 0,6517)/0,9302 = 0,3744 ≈ 0,37

Odpowiedź

LR− = 0,37
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: n₊ = 1002

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Z chorobą i bez choroby

10 000·0,06 = 600
10 000 − 600 = 9400

Wszystkie wyniki dodatnie

TP = 600·0,73 = 438
FP = 9400·0,06 = 564
n₊ = 438 + 564 = 1002

Odpowiedź

n₊ = 1002

Spośród 1002 wyników dodatnich tylko 438 dotyczy osób z chorobą (PPV 43,7%).

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences