Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Który nerw unerwia przeponę?

  1. ANerwy międzyżebrowe
  2. BNerw dodatkowy
  3. CNerw przeponowy
  4. DNerw błędny
2.Anatomia człowiekaTrudny

Gdzie przewód piersiowy zwykle uchodzi z chłonką do krwi?

  1. ADo żyły głównej dolnej na wysokości nerek
  2. BW miejscu połączenia prawej żyły podobojczykowej i prawej żyły szyjnej wewnętrznej
  3. CW miejscu połączenia lewej żyły podobojczykowej i lewej żyły szyjnej wewnętrznej
  4. DBezpośrednio do prawego przedsionka
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Które zdarzenie hormonalne wyzwala owulację?

  1. AWyrzut prolaktyny
  2. BSpadek estrogenu
  3. CWyrzut hormonu luteinizującego (LH)
  4. DWzrost progesteronu z ciałka żółtego
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Klirens której substancji jest złotym standardem pomiaru przesączania kłębuszkowego?

  1. AInulina
  2. BKreatynina
  3. CMocznik
  4. DGlukoza
5.MikrobiologiaŚredni

Jaki rodzaj odporności dają przeciwciała z mleka matki?

  1. ANaturalną odporność bierną
  2. BSztuczną odporność czynną
  3. CNaturalną odporność czynną
  4. DSztuczną odporność bierną
6.MikrobiologiaTrudny

Co oznacza R0 (podstawowa liczba odtwarzania) równe 3?

  1. APotrzebne są trzy dawki szczepionki
  2. BZakażenie trwa trzy dni
  3. CUmiera trzy procent zakażonych
  4. DŚrednio jeden przypadek zaraża trzy inne osoby w całkowicie podatnej populacji
7.FarmakologiaŚredni

Why are patients taking simvastatin often advised to avoid large amounts of grapefruit juice?

  1. AGrapefruit makes the tablet dissolve in the mouth
  2. BGrapefruit inhibits CYP3A4 in the gut, raising simvastatin levels and myopathy risk
  3. CGrapefruit blocks cholesterol absorption and causes low cholesterol
  4. DGrapefruit speeds up simvastatin breakdown in the liver, so the drug stops working
8.FarmakologiaTrudny

Eliminacja zerowego rzędu, jak w przypadku alkoholu w zwykłych ilościach, oznacza, że:

  1. AW jednostce czasu usuwany jest stały odsetek
  2. BOkres półtrwania jest stały niezależnie od stężenia
  3. CEliminacja zatrzymuje się przy wysokich stężeniach
  4. DW jednostce czasu usuwana jest stała ilość
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Wartości do ćwiczeń: Na⁺ 152 mmol/L, glukoza 14,3 mmol/L i mocznik 3,4 mmol/L. Oblicz osmolalność surowicy Osm = 2·Na⁺ + glukoza + mocznik, zaokrąglając do liczby całkowitej.

Na⁺ 152 mmol/Lglukoza 14,3 mmol/Lmocznik 3,4 mmol/L
Osm = mOsm/kg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny

Na poziomie morza gazometria do ćwiczeń pobrana przy 35% tlenu pokazuje PaO₂ 74 mmHg (9,9 kPa) oraz PaCO₂ 31 mmHg (4,1 kPa). Użyj PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8, aby znaleźć Gradient A–a.

FiO₂ 35%PaO₂ 74 mmHg (9,9 kPa)PaCO₂ 31 mmHg (4,1 kPa)
Gradient A–a = mmHg
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mV

Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje rytm zatokowy z jedną pauzą. Zmierz pauza, czyli odstęp R–R przez pauzę, w sekundach.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
pauza = s
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVblok AV III stopnia (całkowity)bradykardia zatokowablok AV II stopnia typu IIblok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia

Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje zaburzenie przewodzenia między przedsionkami a komorami. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1blok AV III stopnia (całkowity)
  2. 2bradykardia zatokowa
  3. 3blok AV II stopnia typu II
  4. 4blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
zdarzeniebrak zdarzeniarazemleczenie62888950abkontrola81539620cd

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W randomizowanym badaniu klinicznym 950 pacjentów otrzymało nowe leczenie, a 620 leczenie kontrolne. Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie miało: wynik (niepożądane zdarzenie, np. udar). Oblicz liczbę pacjentów, których trzeba leczyć NNT, aby zapobiec jednemu zdarzeniu. Zaokrąglij w górę do pełnej liczby pacjentów.

leczenie: 62/950kontrola: 81/620
NNT =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
CER22%EER?RRR 14%

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Leczenie zmniejsza ryzyko zdarzenia o 14% w ujęciu względnym (RRR = 14%). W grupie pacjentów ryzyko bez leczenia (CER) wynosi 22% w ciągu pięciu lat. Oblicz liczbę pacjentów, których trzeba leczyć NNT przez pięć lat, aby zapobiec jednemu zdarzeniu. Zaokrąglij w górę do pełnej liczby pacjentów.

RRR = 14%CER = 22%
NNT =

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: C · Nerw przeponowy

Dlaczego to jest odpowiedź

Nerw przeponowy (korzenie C3–C5) jest ruchowym nerwem przepony. Uszkodzenie rdzenia szyjnego powyżej C3 zatrzymuje więc spontaniczne oddychanie.

Odpowiedź

C · Nerw przeponowy
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: C · W miejscu połączenia lewej żyły podobojczykowej i lewej żyły szyjnej wewnętrznej

Dlaczego to jest odpowiedź

Przewód piersiowy odprowadza chłonkę z obu kończyn dolnych, jamy brzusznej i lewej połowy górnej części ciała do lewego kąta żylnego. Przewód chłonny prawy odprowadza resztę do prawego kąta żylnego.

Odpowiedź

C · W miejscu połączenia lewej żyły podobojczykowej i lewej żyły szyjnej wewnętrznej
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: C · Wyrzut hormonu luteinizującego (LH)

Dlaczego to jest odpowiedź

Rosnący estrogen z pęcherzyka dominującego wyzwala wyrzut LH z przedniego płata przysadki, który powoduje owulację mniej więcej dobę później.

Odpowiedź

C · Wyrzut hormonu luteinizującego (LH)
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: A · Inulina

Dlaczego to jest odpowiedź

Inulina jest swobodnie filtrowana i nie jest ani wchłaniana zwrotnie, ani wydzielana, więc jej klirens dokładnie równa się GFR. Kreatynina jest nieco wydzielana i lekko zawyża GFR.

Odpowiedź

A · Inulina
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: A · Naturalną odporność bierną

Dlaczego to jest odpowiedź

Przeciwciała (głównie IgA) przekazywane z mlekiem matki dają naturalnie nabytą odporność bierną. Jest krótkotrwała, bo nie powstają komórki pamięci.

Odpowiedź

A · Naturalną odporność bierną
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: D · Średnio jeden przypadek zaraża trzy inne osoby w całkowicie podatnej populacji

Dlaczego to jest odpowiedź

R0 to średnia liczba przypadków wtórnych od jednego przypadku, gdy wszyscy są podatni. Odporność zbiorowiskowa wymaga około 1 − 1/R0 osób odpornych: około 67% przy R0 = 3.

Odpowiedź

D · Średnio jeden przypadek zaraża trzy inne osoby w całkowicie podatnej populacji
7.Farmakologia

Odpowiedź: B · Grapefruit inhibits CYP3A4 in the gut, raising simvastatin levels and myopathy risk

Dlaczego to jest odpowiedź

Grapefruit compounds inhibit intestinal CYP3A4, so more simvastatin is absorbed. Higher levels increase the risk of muscle damage; drugs such as some calcium channel blockers and ciclosporin are also affected.

Odpowiedź

B · Grapefruit inhibits CYP3A4 in the gut, raising simvastatin levels and myopathy risk
8.Farmakologia

Odpowiedź: D · W jednostce czasu usuwana jest stała ilość

Dlaczego to jest odpowiedź

Gdy enzymy są wysycone, co godzinę usuwana jest stała ilość niezależnie od stężenia, więc okres półtrwania wydłuża się wraz ze wzrostem stężenia. Podobnie mogą się zachowywać fenytoina i duże dawki aspiryny.

Odpowiedź

D · W jednostce czasu usuwana jest stała ilość
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: Osm = 322 mOsm/kg

Wartości pochodne: obliczona osmolalność surowicy to 2·Na⁺ + glukoza + mocznik, gdy wszystkie wartości są w mmol/L (2·Na⁺ + glukoza/18 + BUN/2,8, gdy glukoza i BUN są w mg/dL); norma wynosi około 275–295 mOsm/kg. Wskaźnik P/F to PaO₂ podzielone przez FiO₂ jako ułamek. Ciśnienie tlenu pęcherzykowego na poziomie morza to PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg, a gradient A–a to PAO₂ − PaO₂.

Obliczona osmolalność

Osm = 2·152 + 14,3 + 3,4 = 321,7 ≈ 322 mOsm/kg

Odpowiedź

Osm = 322 mOsm/kg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: Gradient A–a = 136,8 mmHg

Wartości pochodne: obliczona osmolalność surowicy to 2·Na⁺ + glukoza + mocznik, gdy wszystkie wartości są w mmol/L (2·Na⁺ + glukoza/18 + BUN/2,8, gdy glukoza i BUN są w mg/dL); norma wynosi około 275–295 mOsm/kg. Wskaźnik P/F to PaO₂ podzielone przez FiO₂ jako ułamek. Ciśnienie tlenu pęcherzykowego na poziomie morza to PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg, a gradient A–a to PAO₂ − PaO₂.

Tlen pęcherzykowy

PAO₂ = 0,35·713 − 31/0,8 = 249,5 − 38,75 = 210,8 mmHg

Gradient

A–a = 210,8 − 74 = 136,8 mmHg

Odpowiedź

Gradient A–a = 136,8 mmHg
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: pauza = 1,64 s

Tachykardie z wąskimi zespołami i pauzy: częstoskurcz nadkomorowy (SVT) to regularny częstoskurcz o częstości około 150–250/min z wąskimi zespołami QRS; załamki P zwykle nie są widoczne, bo są ukryte w zespole QRS lub załamku T. Tachykardia zatokowa u dorosłego w spoczynku zwykle nie przekracza około 150/min i ma widoczny załamek P przed każdym QRS; trzepotanie przedsionków z przewodzeniem 2:1 często ma częstość około 150/min i pokazuje załamki piłokształtne. W zatrzymaniu zatokowym węzeł zatokowy na chwilę przestaje wyładowywać: pojawia się pauza bez załamka P i bez QRS, której długość nie jest całkowitą wielokrotnością cykli P–P (pauza równa dokładnie dwóm lub trzem cyklom wskazuje raczej na blok zatokowo-przedsionkowy).

Pomiar

41 małych kratek od R do R przez pauzę

Zamień

pauza = 41 × 0,04 s = 1,64 s

Porównaj z P–P

1,64 ÷ 0,96 ≈ 1,7 cykli P–P, nie liczba całkowita

Odpowiedź

pauza = 1,64 s

W pauzie nie ma załamka P, a pauza nie jest całkowitą wielokrotnością cykli P–P: zatrzymanie zatokowe. Pauza równa dokładnie dwóm lub trzem cyklom wskazywałaby na blok zatokowo-przedsionkowy.

12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: blok AV II stopnia typu II

Bloki AV: wyznacz kolejne załamki P i sprawdź, po których następuje zespół QRS. Blok I stopnia: każdy załamek P przewiedziony, PR stały i powyżej 0,20 s. Blok II stopnia typu I (Mobitz I, Wenckebacha): odstęp PR wydłuża się z pobudzenia na pobudzenie, aż jeden załamek P nie zostanie przewiedziony, po czym cykl zaczyna się od nowa (grupowanie pobudzeń). Blok II stopnia typu II (Mobitz II): odstęp PR pobudzeń przewiedzionych pozostaje stały, a załamki P nagle nie są przewodzone; zespół QRS jest często szeroki. Blok III stopnia (całkowity): załamki P i zespoły QRS są każde regularne, ale niezależne, odstęp PR zmienia się przypadkowo, a częstość przedsionków jest większa niż częstość rytmu zastępczego (węzłowy 40–60/min z wąskim zespołem QRS, komorowy 20–40/min z szerokim zespołem QRS). Bloku 2:1 nie można na podstawie jednego zapisu określić jako typ I lub typ II.

Pięć kroków

1. Częstość: 5 zespołów QRS w 6 s, × 10 = 50 na minutę.
2. Rytm: załamki P są regularne; R–R jest regularny z wyjątkiem długiej przerwy, w której brakuje zespołu QRS.
3. Załamki P: dodatnie i regularne (P–P 0,84 s, 71 na minutę); po jednym z każdych 4 załamków P nie następuje zespół QRS.
4. Odstęp PR: stały i wynosi 0,16 s w pobudzeniach przewiedzionych.
5. QRS: 0,08 s, wąski (poniżej 0,12 s).

Interpretacja

blok AV II stopnia typu II

Odpowiedź

blok AV II stopnia typu II

Bloki typu II i III stopnia mogą nagle się pogłębić, dlatego podręczniki uznają je za poważniejsze niż typ I.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: NNT = 16

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Częstość zdarzeń

EER = 62/950 = 0,06526
CER = 81/620 = 0,1306

Liczba pacjentów, których trzeba leczyć

ARR = 0,1306 − 0,06526 = 0,06538
NNT = 1/0,06538 = 15,29 → 16

Odpowiedź

NNT = 16

Leczenie 16 pacjentów zapobiega mniej więcej jednemu zdarzeniu.

14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: NNT = 33

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Zmniejszenie ryzyka bezwzględnego

ARR = 0,22·0,14 = 0,0308

Liczba pacjentów, których trzeba leczyć

NNT = 1/0,0308 = 32,47 → 33

Odpowiedź

NNT = 33

Ten sam efekt względny daje mniejsze NNT, gdy ryzyko wyjściowe jest wyższe.

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences