Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Interpretacja zapisu rytmu EKG
Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.
Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.
2Zadania do ćwiczenia
1.Anatomia człowiekaŚredni
Która część żołądka łączy się z dwunastnicą?
ATrzon
BOdźwiernik
CWpust
DDno
2.Anatomia człowiekaTrudny
Po operacji węzłów chłonnych pachowych łopatka pacjenta odstaje od klatki piersiowej, gdy napiera on na ścianę. Który nerw został uszkodzony?
ANerw piersiowo-grzbietowy
BNerw pachowy
CNerw piersiowy długi
DNerw nadłopatkowy
3.Fizjologia człowiekaŚredni
Dlaczego w niekontrolowanej cukrzycy w moczu pojawia się glukoza?
AKłębuszek przestaje przesączać glukozę
BKanalik zbiorczy aktywnie wydziela glukozę
CInsulina jest potrzebna do resorpcji zwrotnej glukozy w kanaliku
DŁadunek przesączony przekracza maksymalny transport kanalikowy
4.Fizjologia człowiekaTrudny
Jakich wyników badań czynności tarczycy można się spodziewać w chorobie Gravesa-Basedowa i dlaczego?
ANiskie T4 i wysokie TSH, bo przeciwciała niszczą gruczoł
BWysokie T4 i niskie TSH, bo przeciwciała pobudzają receptor TSH
CNiskie T4 i niskie TSH, bo zawodzi podwzgórze
DWysokie T4 i wysokie TSH, bo przedni płat przysadki jest nadczynny
5.MikrobiologiaŚredni
Które stwierdzenie jest jednym z postulatów Kocha?
ADrobnoustrój musi być widoczny gołym okiem
BDrobnoustrój musi wywołać tę samą chorobę po wprowadzeniu do zdrowego, wrażliwego gospodarza
CDrobnoustrój musi występować także u zdrowych osób
DChoroba musi reagować na antybiotyki
6.MikrobiologiaTrudny
Kilka osób wymiotuje w ciągu kilku godzin po zjedzeniu smażonego ryżu ugotowanego poprzedniego dnia i przechowywanego w temperaturze pokojowej. Który organizm jest klasyczną przyczyną?
AClostridium botulinum
BSalmonella Typhi
CListeria monocytogenes
DBacillus cereus
7.FarmakologiaŚredni
How should a patient store sublingual glyceryl trinitrate (nitroglycerin) tablets?
ALoose in a shirt pocket close to the body for quick access
BIn the original dark glass bottle, away from heat, light and moisture
CIn a plastic weekly pill box with other tablets
DIn the fridge in a damp, open container to keep them fresh and cool
8.FarmakologiaTrudny
Which strategy is most effective at preventing errors with IV insulin infusions?
AAn independent double check and a smart pump with a drug library
BUsing insulin syringes to measure large IV volumes
CWriting "U" for units on the order
DPreparing insulin infusions in advance and leaving them unlabelled
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Gazometria krwi tętniczej do ćwiczeń pokazuje pH 7,38, PaCO₂ 64 mmHg (8,5 kPa) oraz HCO₃⁻ 37 mmol/L. Zaburzeniem pierwotnym jest kwasica oddechowa. W jakim stopniu jest wyrównane? Kliknij odpowiedź.
pH 7,38PaCO₂ 64 mmHg (8,5 kPa)HCO₃⁻ 37 mmol/L
1niewyrównane
2częściowo wyrównane
3całkowicie wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną: pH 7,29, PaCO₂ 26 mmHg (3,5 kPa), HCO₃⁻ 12 mmol/L. Porównaj zmierzone PaCO₂ ze wzorem Wintersa. Kliknij swoją interpretację.
pH 7,29PaCO₂ 26 mmHg (3,5 kPa)HCO₃⁻ 12 mmol/L
1prawidłowe wyrównanie
2dodatkowa kwasica oddechowa
3dodatkowa zasadowica oddechowa
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
Zinterpretuj ten zapis rytmu w odprowadzeniu II. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
1bradykardia zatokowa
2prawidłowy rytm zatokowy
3blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia
4rytm węzłowy
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
Ten pacjent ma stymulator serca. Zinterpretuj zapis w odprowadzeniu II. Kliknij swoją odpowiedź.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
1blok AV III stopnia (całkowity)
2rytm stymulowany dwujamowo (AV)
3rytm zatokowy z szerokim zespołem QRS
4rytm stymulowany z komory
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W randomizowanym badaniu klinicznym 440 pacjentów otrzymało nowe leczenie, a 220 leczenie kontrolne. Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie miało: wynik (niepożądane zdarzenie, np. udar). Oblicz zmniejszenie ryzyka bezwzględnego ARR w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
leczenie: 37/440kontrola: 26/220
ARR = %
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Bez leku 11% pacjentów ma w ciągu roku pewne działanie niepożądane. Lek zwiększa to ryzyko z ryzykiem względnym RR = 1,69. Oblicz liczbę pacjentów potrzebnych do wyrządzenia szkody NNH: ilu pacjentów musi przyjmować lek przez rok, aby u jednego dodatkowego pacjenta wystąpiło działanie niepożądane? Zaokrąglij w górę do pełnej liczby pacjentów.
kontrola 11%RR = 1,69
NNH =
3Roztwory
1.Anatomia człowieka
Odpowiedź: B · Odźwiernik
Dlaczego to jest odpowiedź
Odźwiernik to dystalna część żołądka. Jego zwieracz reguluje przechodzenie treści pokarmowej do dwunastnicy.
Odpowiedź
B · Odźwiernik
2.Anatomia człowieka
Odpowiedź: C · Nerw piersiowy długi
Dlaczego to jest odpowiedź
Nerw piersiowy długi unerwia mięsień zębaty przedni, który utrzymuje łopatkę przy ścianie klatki piersiowej. Uszkodzenie powoduje łopatkę skrzydlatą.
Odpowiedź
C · Nerw piersiowy długi
3.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: D · Ładunek przesączony przekracza maksymalny transport kanalikowy
Dlaczego to jest odpowiedź
Przenośniki SGLT kanalika proksymalnego mogą resorbować tylko określoną ilość glukozy. Gdy glikemia jest wysoka, ładunek przesączony przekracza to maksimum, a nadmiar jest wydalany.
Odpowiedź
D · Ładunek przesączony przekracza maksymalny transport kanalikowy
4.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: B · Wysokie T4 i niskie TSH, bo przeciwciała pobudzają receptor TSH
Dlaczego to jest odpowiedź
Przeciwciała przeciw receptorowi TSH pobudzają tarczycę niezależnie od TSH. Wynikające z tego wysokie T4 i T3 hamują przysadkowe TSH na zasadzie ujemnego sprzężenia zwrotnego.
Odpowiedź
B · Wysokie T4 i niskie TSH, bo przeciwciała pobudzają receptor TSH
5.Mikrobiologia
Odpowiedź: B · Drobnoustrój musi wywołać tę samą chorobę po wprowadzeniu do zdrowego, wrażliwego gospodarza
Dlaczego to jest odpowiedź
Postulaty Kocha mówią, że drobnoustrój musi występować w każdym przypadku, dać się wyhodować w czystej hodowli, wywołać chorobę u zdrowego gospodarza i zostać ponownie od niego wyizolowany. Niektórych patogenów nie da się hodować, więc postulaty mają ograniczenia.
Odpowiedź
B · Drobnoustrój musi wywołać tę samą chorobę po wprowadzeniu do zdrowego, wrażliwego gospodarza
6.Mikrobiologia
Odpowiedź: D · Bacillus cereus
Dlaczego to jest odpowiedź
Przetrwalniki Bacillus cereus przeżywają gotowanie. Jeśli ugotowany ryż zostanie w cieple, bakterie rosną i wytwarzają termostabilną toksynę wymiotną, więc odgrzanie nie czyni ryżu bezpiecznym.
Odpowiedź
D · Bacillus cereus
7.Farmakologia
Odpowiedź: B · In the original dark glass bottle, away from heat, light and moisture
Dlaczego to jest odpowiedź
Nitroglycerin tablets lose potency when exposed to light, heat, air and moisture. They are kept in their original tightly closed dark container, and expired tablets are replaced.
Odpowiedź
B · In the original dark glass bottle, away from heat, light and moisture
8.Farmakologia
Odpowiedź: A · An independent double check and a smart pump with a drug library
Dlaczego to jest odpowiedź
Independent double checks, standard concentrations and smart pumps with dose limits reduce insulin errors. "U" for units is avoided because it can be misread as a zero.
Odpowiedź
A · An independent double check and a smart pump with a drug library
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: całkowicie wyrównane
Czytanie gazometrii (ROME): najpierw pH: poniżej 7,35 to kwasica krwi, powyżej 7,45 zasadowica krwi. Potem znajdź wartość, która to tłumaczy. PaCO₂ (norma 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) to część oddechowa i w zaburzeniu oddechowym zmienia się odwrotnie do pH; HCO₃⁻ (norma 22–26 mmol/L) to część metaboliczna i zmienia się w tym samym kierunku co pH (ROME: Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Druga wartość pokazuje wyrównanie: prawidłowa oznacza brak wyrównania; nieprawidłowa w kierunku, który przywraca pH, gdy pH jest nadal nieprawidłowe, oznacza wyrównanie częściowe; prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite. Zakresy różnią się nieco między laboratoriami; to wartości do ćwiczeń.
ROME, wartość po wartości
pH 7,38: w zakresie 7,35–7,45
PaCO₂ 64 mmHg: wysoki (35–45)
HCO₃⁻ 37 mmol/L: wysoki (22–26)
Wyrównanie
całkowicie wyrównane
Odpowiedź
całkowicie wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: prawidłowe wyrównanie
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Oczekiwane PaCO₂
1,5·12 + 8 = 26 → 24–28 mmHg
Porównaj
zmierzone: 26 mmHg → prawidłowe wyrównanie
Odpowiedź
prawidłowe wyrównanie
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: rytm węzłowy
Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.
Pięć kroków
1. Częstość: R–R = 26 małych kratek, 1500 ÷ 26 ≈ 58 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 1,04 s.
3. Załamki P: odwrócone, tuż przed każdym zespołem QRS.
4. Odstęp PR: 0,08 s, krótszy niż 0,12 s.
5. QRS: 0,06 s, wąski (poniżej 0,12 s).
Interpretacja
rytm węzłowy
Odpowiedź
rytm węzłowy
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: rytm stymulowany z komory
Rytmy stymulowane: impuls stymulatora widać jako wąski pionowy szpilkowy artefakt. Po impulsie komorowym QRS jest szeroki (0,12 s lub więcej), bo pobudzenie rozchodzi się od elektrody przez mięsień, a nie przez układ przewodzący; przy stymulacji prawej komory jest często głównie ujemny w odprowadzeniu II. Impuls przed każdym załamkiem P oznacza stymulację przedsionka, a stymulator dwujamowy (AV) pokazuje impuls przedsionkowy i załamek P, a następnie, po zaprogramowanym opóźnieniu AV, impuls komorowy i szeroki QRS. Przechwycenie oznacza, że po każdym impulsie następuje depolaryzacja. Brak przechwycenia to impuls bez następującego po nim załamka P lub QRS; brak wykrywania (impulsy ignorujące własne pobudzenia pacjenta) i brak stymulacji (brak impulsu, gdy powinien być) to inne klasyczne awarie.
Pięć kroków
1. Częstość: R–R = 21 małych kratek, 1500 ÷ 21 ≈ 71 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,84 s.
3. Załamki P: niewidoczne; ostry artefakt stymulatora (impuls) pojawia się tuż przed każdym QRS.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: 0,16 s, szeroki, a po każdym impulsie następuje QRS (przechwycenie).
Interpretacja
rytm stymulowany z komory
Odpowiedź
rytm stymulowany z komory
Stymulowany QRS jest z natury szeroki; nie nazywaj go blokiem odnogi pęczka Hisa ani rytmem komorowym.
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: ARR = 3,4 %
Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.
Częstość zdarzeń
EER = 37/440 = 0,08409
CER = 26/220 = 0,1182
Zmniejszenie ryzyka bezwzględnego
ARR = 0,1182 − 0,08409 = 0,03409 ≈ 3,4%
Odpowiedź
ARR = 3,4%
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: NNH = 14
Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.
Ryzyko z lekiem
0,11·1,69 = 0,1859
Zwiększenie ryzyka bezwzględnego
ARI = 0,1859 − 0,11 = 0,0759
Liczba pacjentów potrzebnych do wyrządzenia szkody