Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Interpretacja zapisu rytmu EKG
Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.
Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.
2Zadania do ćwiczenia
1.Anatomia człowiekaŚredni
Który z tych narządów leży zaotrzewnowo?
AOkrężnica poprzeczna
BNerka
CŚledziona
DŻołądek
2.Anatomia człowiekaTrudny
Uszkodzenie nerwu strzałkowego wspólnego na szyjce kości strzałkowej typowo powoduje:
AOpadanie stopy
BNiemożność zgięcia kolana
CUtratę czucia na podeszwie
DSłabe odwodzenie biodra
3.Fizjologia człowiekaŚredni
Zgodnie z prawem Poiseuille'a, jeśli promień tętniczki zmniejszy się o połowę, jej opór dla przepływu:
AZmniejszy się o połowę
BWzrośnie około 16-krotnie
CPodwoi się
DWzrośnie 4-krotnie
4.Fizjologia człowiekaTrudny
U pacjenta z pierwotną niedoczynnością tarczycy spodziewasz się:
AWysokiego TSH i niskiego wolnego T4
BNiskiego TSH i wysokiego wolnego T4
CNiskiego TSH i niskiego wolnego T4
DWysokiego TSH i wysokiego wolnego T4
5.MikrobiologiaŚredni
Czym jest „rezerwuar” w łańcuchu zakażenia?
ADrogą, którą patogen opuszcza organizm zakażonego gospodarza
BMiejscem, w którym patogen normalnie żyje i się namnaża
CSposobem wnikania patogenu do nowego gospodarza
DOsobą najbardziej narażoną na zakażenie
6.MikrobiologiaTrudny
Dziecko ma krwistą biegunkę po zjedzeniu niedosmażonego burgera, a tydzień później niewydolność nerek, niedokrwistość i małopłytkowość. Który organizm jest najbardziej prawdopodobny?
AStaphylococcus aureus
BE. coli wytwarzająca toksynę Shiga, np. O157:H7
CRotawirus
DClostridium perfringens
7.FarmakologiaŚredni
Dlaczego nie należy nagle odstawiać długotrwale stosowanych doustnych glikokortykosteroidów?
AUkład odpornościowy natychmiast zaatakowałby wątrobę i nadnercza
BOdstawienie powoduje nagły wzrost glikemii
CPo odstawieniu lek tworzy toksyczne metabolity
DNadnercza są zahamowane i mogą nie wytwarzać wystarczającej ilości kortyzolu
8.FarmakologiaTrudny
Probenecyd stosowano w celu zwiększenia stężenia penicyliny w osoczu. W jaki sposób to robi?
AHamuje metabolizm penicyliny w wątrobie
BZwiększa wchłanianie penicyliny z jelita cienkiego
CBlokuje wydzielanie kanalikowe penicyliny w nerce
DWypiera penicylinę z wiązań z białkami osocza
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Gazometria krwi tętniczej do ćwiczeń pokazuje pH 7,15, PaCO₂ 21 mmHg (2,8 kPa) oraz HCO₃⁻ 7 mmol/L. Zaburzeniem pierwotnym jest kwasica metaboliczna. W jakim stopniu jest wyrównane? Kliknij odpowiedź.
pH 7,15PaCO₂ 21 mmHg (2,8 kPa)HCO₃⁻ 7 mmol/L
1niewyrównane
2częściowo wyrównane
3całkowicie wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
Wartości do ćwiczeń: Na⁺ 137, Cl⁻ 104, HCO₃⁻ 19 mmol/L i albumina 16 g/L. Znajdź lukę anionową skorygowaną o albuminy AGc = AG + 0,25·(40 − albumina).
Zinterpretuj ten zapis rytmu w odprowadzeniu II. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
1trzepotanie przedsionków, przewodzenie 4:1
2migotanie przedsionków
3trzepotanie przedsionków, przewodzenie 3:1
4prawidłowy rytm zatokowy
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje zaburzenie przewodzenia między przedsionkami a komorami. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
1blok AV III stopnia (całkowity)
2blok AV II stopnia typu II
3blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)
4rytm węzłowy
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W badaniu kohortowym osoby narażone wniosły 7500 osobolat z 675 nowymi przypadkami, a osoby nienarażone 2400 osobolat z 72 nowymi przypadkami. Oblicz iloraz współczynników zapadalności IRR (narażeni w porównaniu z nienarażonymi). Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.
narażeni: 675/7500 PYnienarażeni: 72/2400 PY
IRR =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent ma przedtestowe prawdopodobieństwo choroby 10%. Test o czułości 75% i swoistości 95% daje wynik: ujemna. Oblicz potestowe prawdopodobieństwo choroby p′ w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
przedtestowe 10%Se = 75%Sp = 95%ujemna
p′ = %
3Roztwory
1.Anatomia człowieka
Odpowiedź: B · Nerka
Dlaczego to jest odpowiedź
Nerki leżą za otrzewną ścienną. Żołądek, śledziona i okrężnica poprzeczna leżą wewnątrzotrzewnowo i mają krezkę lub więzadła.
Odpowiedź
B · Nerka
2.Anatomia człowieka
Odpowiedź: A · Opadanie stopy
Dlaczego to jest odpowiedź
Nerw strzałkowy wspólny unerwia prostowniki i nawracacze stopy. Uszkodzenie na szyjce strzałki daje opadanie stopy i chód koguci. Podeszwę unerwia nerw piszczelowy.
Odpowiedź
A · Opadanie stopy
3.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: B · Wzrośnie około 16-krotnie
Dlaczego to jest odpowiedź
Opór jest proporcjonalny do 1/r⁴, więc zmniejszenie promienia o połowę zwiększa opór 2⁴ = 16 razy. Dlatego niewielkie zmiany średnicy tętniczek tak silnie regulują przepływ krwi.
Odpowiedź
B · Wzrośnie około 16-krotnie
4.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: A · Wysokiego TSH i niskiego wolnego T4
Dlaczego to jest odpowiedź
Gdy tarczyca zawodzi, niskie T4 znosi ujemne sprzężenie zwrotne i przysadka zwiększa TSH. Niskie TSH z niskim T4 wskazywałoby na wtórną (przysadkową) niedoczynność.
Odpowiedź
A · Wysokiego TSH i niskiego wolnego T4
5.Mikrobiologia
Odpowiedź: B · Miejscem, w którym patogen normalnie żyje i się namnaża
Dlaczego to jest odpowiedź
Łańcuch zakażenia łączy czynnik zakaźny, rezerwuar, wrota wyjścia, drogę przenoszenia, wrota wejścia i wrażliwego gospodarza. Przerwanie któregokolwiek ogniwa zatrzymuje transmisję.
Odpowiedź
B · Miejscem, w którym patogen normalnie żyje i się namnaża
6.Mikrobiologia
Odpowiedź: B · E. coli wytwarzająca toksynę Shiga, np. O157:H7
Dlaczego to jest odpowiedź
E. coli wytwarzająca toksynę Shiga uszkadza jelito i drobne naczynia krwionośne nerek, wywołując zespół hemolityczno-mocznicowy. Rezerwuarem jest bydło, więc niedosmażona mielona wołowina to klasyczne źródło.
Odpowiedź
B · E. coli wytwarzająca toksynę Shiga, np. O157:H7
7.Farmakologia
Odpowiedź: D · Nadnercza są zahamowane i mogą nie wytwarzać wystarczającej ilości kortyzolu
Dlaczego to jest odpowiedź
Steroidoterapia hamuje oś podwzgórze–przysadka–nadnercza. Nagłe odstawienie może wywołać przełom nadnerczowy, dlatego dawki zmniejsza się stopniowo.
Odpowiedź
D · Nadnercza są zahamowane i mogą nie wytwarzać wystarczającej ilości kortyzolu
8.Farmakologia
Odpowiedź: C · Blokuje wydzielanie kanalikowe penicyliny w nerce
Dlaczego to jest odpowiedź
Penicyliny są wydalane głównie przez transportery anionów organicznych w kanaliku proksymalnym. Probenecyd konkuruje o te transportery, więc penicylina jest wydalana wolniej, a jej stężenie pozostaje wyższe.
Odpowiedź
C · Blokuje wydzielanie kanalikowe penicyliny w nerce
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: częściowo wyrównane
Czytanie gazometrii (ROME): najpierw pH: poniżej 7,35 to kwasica krwi, powyżej 7,45 zasadowica krwi. Potem znajdź wartość, która to tłumaczy. PaCO₂ (norma 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) to część oddechowa i w zaburzeniu oddechowym zmienia się odwrotnie do pH; HCO₃⁻ (norma 22–26 mmol/L) to część metaboliczna i zmienia się w tym samym kierunku co pH (ROME: Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Druga wartość pokazuje wyrównanie: prawidłowa oznacza brak wyrównania; nieprawidłowa w kierunku, który przywraca pH, gdy pH jest nadal nieprawidłowe, oznacza wyrównanie częściowe; prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite. Zakresy różnią się nieco między laboratoriami; to wartości do ćwiczeń.
ROME, wartość po wartości
pH 7,15: kwasica krwi (poniżej 7,35)
PaCO₂ 21 mmHg: niski (35–45)
HCO₃⁻ 7 mmol/L: niski (22–26)
Wyrównanie
Klinicznie sprawdź też oczekiwaną kompensację: wzór Wintersa przewiduje PaCO₂ 16,5–20,5 mmHg, więc zmierzone 21 mmHg wskazuje na dodatkowa kwasica oddechowa (zaburzenie mieszane). Powyższa odpowiedź to klasyfikacja egzaminacyjna metodą ROME.
częściowo wyrównane
Odpowiedź
częściowo wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: AGc = 20 mmol/L
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.
Pięć kroków
1. Częstość: R–R = 24 małych kratek, 1500 ÷ 24 ≈ 63 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,96 s.
3. Załamki P: brak; regularne fale trzepotania o kształcie zębów piły co 0,24 s (250 na minutę), 4 na każdy zespół QRS.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: 0,08 s, wąski (poniżej 0,12 s).
Interpretacja
trzepotanie przedsionków, przewodzenie 4:1
Odpowiedź
trzepotanie przedsionków, przewodzenie 4:1
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: blok AV III stopnia (całkowity)
Bloki AV: wyznacz kolejne załamki P i sprawdź, po których następuje zespół QRS. Blok I stopnia: każdy załamek P przewiedziony, PR stały i powyżej 0,20 s. Blok II stopnia typu I (Mobitz I, Wenckebacha): odstęp PR wydłuża się z pobudzenia na pobudzenie, aż jeden załamek P nie zostanie przewiedziony, po czym cykl zaczyna się od nowa (grupowanie pobudzeń). Blok II stopnia typu II (Mobitz II): odstęp PR pobudzeń przewiedzionych pozostaje stały, a załamki P nagle nie są przewodzone; zespół QRS jest często szeroki. Blok III stopnia (całkowity): załamki P i zespoły QRS są każde regularne, ale niezależne, odstęp PR zmienia się przypadkowo, a częstość przedsionków jest większa niż częstość rytmu zastępczego (węzłowy 40–60/min z wąskim zespołem QRS, komorowy 20–40/min z szerokim zespołem QRS). Bloku 2:1 nie można na podstawie jednego zapisu określić jako typ I lub typ II.
Pięć kroków
1. Częstość: R–R = 51 małych kratek, 1500 ÷ 51 ≈ 29 na minutę.
2. Rytm: R–R regularny (2,04 s) i P–P regularny (0,64 s), ale oba są od siebie niezależne.
3. Załamki P: dodatnie i regularne z częstością 94 na minutę, ale niezwiązane z zespołami QRS; niektóre są ukryte w zespole QRS lub w załamku T.
4. Odstęp PR: zmienia się z pobudzenia na pobudzenie; nie ma stałej zależności.
5. QRS: 0,14 s, szeroki (0,12 s lub więcej).
Interpretacja
blok AV III stopnia (całkowity)
Odpowiedź
blok AV III stopnia (całkowity)
Bloki typu II i III stopnia mogą nagle się pogłębić, dlatego podręczniki uznają je za poważniejsze niż typ I.
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: IRR = 3
Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.
Współczynniki zapadalności
narażeni: 675/7500 = 90 na 1000 osobolat
nienarażeni: 72/2400 = 30 na 1000 osobolat
Iloraz współczynników
IRR = 90/30 = 3
Odpowiedź
IRR = 3
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: p′ = 2,8 %
Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.