Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Interpretacja zapisu rytmu EKG
Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.
Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
CUszkadza nerw kulszowy kontrolujący przepływ krwi
DPrzecina główny pień tętnicy udowej
3.Fizjologia człowiekaŚredni
Czym jest anatomiczna przestrzeń martwa?
AObjętością dróg oddechowych przewodzących, w których nie zachodzi wymiana gazowa
BPęcherzykami płucnymi, które całkowicie się zapadły
CPrzestrzenią między dwiema blaszkami opłucnej
DPowietrzem pozostającym w płucach po pełnym wydechu (objętość zalegająca)
4.Fizjologia człowiekaTrudny
Jakich wyników badań czynności tarczycy można się spodziewać w chorobie Gravesa-Basedowa i dlaczego?
ANiskie T4 i niskie TSH, bo zawodzi podwzgórze
BNiskie T4 i wysokie TSH, bo przeciwciała niszczą gruczoł
CWysokie T4 i niskie TSH, bo przeciwciała pobudzają receptor TSH
DWysokie T4 i wysokie TSH, bo przedni płat przysadki jest nadczynny
5.MikrobiologiaŚredni
Jak DNA jest przenoszone między bakteriami w czasie koniugacji?
APrzez bakteriofaga przenoszącego DNA bakteryjne
BPrzez bezpośredni kontakt z użyciem pilusa płciowego
CPrzez pobranie wolnego DNA ze środowiska
DPrzez zlanie się dwóch komórek bakterii w jedną
6.MikrobiologiaTrudny
Przyjęto pacjenta z podejrzeniem zakaźnej gruźlicy płuc. Jakie środki ostrożności są potrzebne?
AŚrodki ostrożności dla transmisji powietrznej, najlepiej izolatka z podciśnieniem i półmaski filtrujące dla personelu
BŚrodki ostrożności kropelkowe z maseczką chirurgiczną, i tylko w odległości do jednego metra
CWyłącznie środki ostrożności kontaktowe, z rękawiczkami i fartuchem
DŻadne szczególne środki, bo gruźlica szerzy się tylko przez krew
7.FarmakologiaŚredni
Wankomycynę dożylnie stosuje się często w leczeniu zakażeń wywołanych przez:
AMRSA
BCandida albicans
CPseudomonas aeruginosa
DEscherichia coli
8.FarmakologiaTrudny
Metotreksat w reumatoidalnym zapaleniu stawów przyjmuje się raz w tygodniu. Pacjent przez pomyłkę przyjmuje tę samą dawkę codziennie. Jakie jest główne zagrożenie?
ACiężkie nadciśnienie z powodu zatrzymania płynów
BZahamowanie czynności szpiku i zapalenie błon śluzowych z powodu toksyczności metotreksatu
CHipoglikemia, bo metotreksat silnie pobudza wydzielanie insuliny
DNasilenie zapalenia stawów z powodu tolerancji na lek
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Gazometria krwi tętniczej do ćwiczeń pokazuje pH 7,37, PaCO₂ 59 mmHg (7,9 kPa) oraz HCO₃⁻ 33 mmol/L. Zaburzeniem pierwotnym jest kwasica oddechowa. W jakim stopniu jest wyrównane? Kliknij odpowiedź.
pH 7,37PaCO₂ 59 mmHg (7,9 kPa)HCO₃⁻ 33 mmol/L
1niewyrównane
2częściowo wyrównane
3całkowicie wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
Na poziomie morza gazometria do ćwiczeń pobrana przy 24% tlenu pokazuje PaO₂ 57 mmHg (7,6 kPa) oraz PaCO₂ 48 mmHg (6,4 kPa). Użyj PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8, aby znaleźć Gradient A–a.
Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje trzepotanie przedsionków. Zmierz odstęp między falami trzepotania i znajdź częstość przedsionków w uderzeniach na minutę.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
częstość przedsionków = bpm
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
Zinterpretuj ten zapis w odprowadzeniu II, stosując pięć kroków po kolei: częstość, rytm, załamki P, odstęp PR, czas trwania QRS. Na którym kroku znajdujesz pierwszą nieprawidłowość? Kliknij go.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
1stawka
2rytm
3załamki P
4Odstęp PR
5Czas trwania QRS
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W randomizowanym badaniu klinicznym 100 pacjentów otrzymało nowe leczenie, a 470 leczenie kontrolne. Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie miało: wynik (niepożądane zdarzenie, np. udar). Oblicz zmniejszenie ryzyka bezwzględnego ARR w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
leczenie: 27/100kontrola: 179/470
ARR = %
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Leczenie zmniejsza ryzyko zdarzenia o 10% w ujęciu względnym (RRR = 10%). W grupie pacjentów ryzyko bez leczenia (CER) wynosi 23% w ciągu pięciu lat. Oblicz liczbę pacjentów, których trzeba leczyć NNT przez pięć lat, aby zapobiec jednemu zdarzeniu. Zaokrąglij w górę do pełnej liczby pacjentów.
RRR = 10%CER = 23%
NNT =
3Roztwory
1.Anatomia człowieka
Odpowiedź: A · Żyły płucne
Dlaczego to jest odpowiedź
Cztery żyły płucne odprowadzają krew utlenowaną do lewego przedsionka. To główny wyjątek od reguły, że żyły prowadzą krew odtlenowaną.
Odpowiedź
A · Żyły płucne
2.Anatomia człowieka
Odpowiedź: B · Rozrywa gałęzie troczkowe tętnicy okalającej udo przyśrodkowej
Dlaczego to jest odpowiedź
Głowę kości udowej zaopatrują głównie gałęzie troczkowe tętnicy okalającej udo przyśrodkowej biegnące wzdłuż szyjki. Przemieszczone złamanie szyjki je rozrywa i głowa może obumrzeć.
Odpowiedź
B · Rozrywa gałęzie troczkowe tętnicy okalającej udo przyśrodkowej
3.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: A · Objętością dróg oddechowych przewodzących, w których nie zachodzi wymiana gazowa
Dlaczego to jest odpowiedź
Anatomiczna przestrzeń martwa (około 150 ml) to powietrze w nosie, tchawicy i oskrzelach. Jest przemieszczane przy każdym oddechu, ale nigdy nie dociera do pęcherzyków.
Odpowiedź
A · Objętością dróg oddechowych przewodzących, w których nie zachodzi wymiana gazowa
4.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: C · Wysokie T4 i niskie TSH, bo przeciwciała pobudzają receptor TSH
Dlaczego to jest odpowiedź
Przeciwciała przeciw receptorowi TSH pobudzają tarczycę niezależnie od TSH. Wynikające z tego wysokie T4 i T3 hamują przysadkowe TSH na zasadzie ujemnego sprzężenia zwrotnego.
Odpowiedź
C · Wysokie T4 i niskie TSH, bo przeciwciała pobudzają receptor TSH
5.Mikrobiologia
Odpowiedź: B · Przez bezpośredni kontakt z użyciem pilusa płciowego
Dlaczego to jest odpowiedź
W koniugacji komórka dawcy tworzy pilus łączący ją z biorcą i przekazuje DNA, często plazmid. To ważna droga szerzenia się genów oporności na antybiotyki.
Odpowiedź
B · Przez bezpośredni kontakt z użyciem pilusa płciowego
6.Mikrobiologia
Odpowiedź: A · Środki ostrożności dla transmisji powietrznej, najlepiej izolatka z podciśnieniem i półmaski filtrujące dla personelu
Dlaczego to jest odpowiedź
M. tuberculosis szerzy się w jądrach kropli, które mogą długo unosić się w powietrzu. Pacjenci potrzebują w miarę możliwości jednoosobowej sali z podciśnieniem, a personel nosi półmaski FFP2/FFP3 lub N95.
Odpowiedź
A · Środki ostrożności dla transmisji powietrznej, najlepiej izolatka z podciśnieniem i półmaski filtrujące dla personelu
7.Farmakologia
Odpowiedź: A · MRSA
Dlaczego to jest odpowiedź
Wankomycyna to glikopeptyd blokujący syntezę ściany komórkowej bakterii Gram-dodatnich. Jest standardowym wyborem w zakażeniach MRSA. Nie przechodzi przez błonę zewnętrzną bakterii Gram-ujemnych.
Odpowiedź
A · MRSA
8.Farmakologia
Odpowiedź: B · Zahamowanie czynności szpiku i zapalenie błon śluzowych z powodu toksyczności metotreksatu
Dlaczego to jest odpowiedź
Metotreksat hamuje reduktazę dihydrofolianową. Codzienne dawkowanie powoduje toksyczność w dzielących się tkankach, takich jak szpik kostny i błona śluzowa przewodu pokarmowego, co może być śmiertelne. Jako leczenie ratunkowe stosuje się kwas folinowy.
Odpowiedź
B · Zahamowanie czynności szpiku i zapalenie błon śluzowych z powodu toksyczności metotreksatu
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: całkowicie wyrównane
Czytanie gazometrii (ROME): najpierw pH: poniżej 7,35 to kwasica krwi, powyżej 7,45 zasadowica krwi. Potem znajdź wartość, która to tłumaczy. PaCO₂ (norma 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) to część oddechowa i w zaburzeniu oddechowym zmienia się odwrotnie do pH; HCO₃⁻ (norma 22–26 mmol/L) to część metaboliczna i zmienia się w tym samym kierunku co pH (ROME: Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Druga wartość pokazuje wyrównanie: prawidłowa oznacza brak wyrównania; nieprawidłowa w kierunku, który przywraca pH, gdy pH jest nadal nieprawidłowe, oznacza wyrównanie częściowe; prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite. Zakresy różnią się nieco między laboratoriami; to wartości do ćwiczeń.
ROME, wartość po wartości
pH 7,37: w zakresie 7,35–7,45
PaCO₂ 59 mmHg: wysoki (35–45)
HCO₃⁻ 33 mmol/L: wysoki (22–26)
Wyrównanie
całkowicie wyrównane
Odpowiedź
całkowicie wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: Gradient A–a = 54,12 mmHg
Wartości pochodne: obliczona osmolalność surowicy to 2·Na⁺ + glukoza + mocznik, gdy wszystkie wartości są w mmol/L (2·Na⁺ + glukoza/18 + BUN/2,8, gdy glukoza i BUN są w mg/dL); norma wynosi około 275–295 mOsm/kg. Wskaźnik P/F to PaO₂ podzielone przez FiO₂ jako ułamek. Ciśnienie tlenu pęcherzykowego na poziomie morza to PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg, a gradient A–a to PAO₂ − PaO₂.
Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.
Fale trzepotania
F–F = 5 małych kratek = 0,20 s → 1500 ÷ 5 = 300 na minutę
Zespoły QRS
R–R = 10 małych kratek = 0,40 s → 1500 ÷ 10 = 150 na minutę
stosunek przewodzenia = 300 ÷ 150 = 2:1
Odpowiedź
częstość przedsionków = 300 bpm
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: Czas trwania QRS
Pięć kroków dla każdego zapisu: 1. częstość (metoda 300 lub 1500, albo 6-sekundowa, jeśli rytm jest nieregularny); 2. rytm: czy odstępy R–R są jednakowe; 3. załamki P: obecne, dodatnie w odprowadzeniu II, po jednym przed każdym zespołem QRS i wszystkie takie same; 4. odstęp PR: 0,12–0,20 s i stały; 5. czas trwania QRS: poniżej 0,12 s. Dopiero po tych pięciu krokach nazwij rytm. Prawidłowy rytm zatokowy spełnia wszystkie pięć: 60–100/min, regularny, dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, PR 0,12–0,20 s, QRS poniżej 0,12 s.
Pięć kroków
1. Częstość: R–R = 23 małych kratek, 1500 ÷ 23 ≈ 65 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,92 s.
3. Załamki P: dodatnie, po jednym przed każdym zespołem QRS, wszystkie takie same.
4. Odstęp PR: 0,18 s, stały, w granicach 0,12–0,20 s.
5. QRS: 0,16 s, szeroki (0,12 s lub więcej).
Pierwszy nieprawidłowy krok
Czas trwania QRS → rytm zatokowy z szerokim zespołem QRS
Odpowiedź
Czas trwania QRS
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: ARR = 11,1 %
Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.
Częstość zdarzeń
EER = 27/100 = 0,27
CER = 179/470 = 0,3809
Zmniejszenie ryzyka bezwzględnego
ARR = 0,3809 − 0,27 = 0,1109 ≈ 11,1%
Odpowiedź
ARR = 11,1%
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: NNT = 44
Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.
Zmniejszenie ryzyka bezwzględnego
ARR = 0,23·0,1 = 0,023
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/0,023 = 43,48 → 44
Odpowiedź
NNT = 44
Ten sam efekt względny daje mniejsze NNT, gdy ryzyko wyjściowe jest wyższe.