Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Jaki nabłonek wyściela pęcherz moczowy?

  1. ANabłonek wielorzędowy walcowaty
  2. BNabłonek przejściowy (urotelium)
  3. CNabłonek jednowarstwowy płaski
  4. DNabłonek jednowarstwowy walcowaty
2.Anatomia człowiekaTrudny

Po operacji węzłów chłonnych pachowych łopatka pacjenta odstaje od klatki piersiowej, gdy napiera on na ścianę. Który nerw został uszkodzony?

  1. ANerw pachowy
  2. BNerw piersiowo-grzbietowy
  3. CNerw piersiowy długi
  4. DNerw nadłopatkowy
3.Fizjologia człowiekaŚredni

W jaki sposób glukagon podnosi stężenie glukozy we krwi?

  1. ABlokuje receptory insulinowe na komórkach tłuszczowych
  2. BSpowalnia wchłanianie glukozy z jelit
  3. CPobudza wychwyt glukozy przez mięśnie
  4. DPobudza rozkład glikogenu i glukoneogenezę w wątrobie
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Pacjent z cukrzycową kwasicą ketonową oddycha głęboko i szybko. Jakiego obrazu można się spodziewać w gazometrii?

  1. AWysokie pH, niskie wodorowęglany i niskie PaCO₂
  2. BNiskie pH, niskie wodorowęglany i niskie PaCO₂
  3. CNiskie pH, wysokie wodorowęglany i wysokie PaCO₂
  4. DNiskie pH, prawidłowe wodorowęglany i wysokie PaCO₂
5.MikrobiologiaŚredni

Dlaczego kobietom w ciąży zaleca się unikanie miękkich serów z niepasteryzowanego mleka?

  1. ACzęsto zawierają wirus zapalenia wątroby typu C, który przenika przez łożysko
  2. BMogą zawierać jaja tasiemca
  3. CZawierają zbyt dużo laktozy dla płodu
  4. DMogą zawierać Listeria, która może zaszkodzić płodowi
6.MikrobiologiaTrudny

Kiła pierwotna objawia się zwykle:

  1. AUszkodzeniem serca i mózgu
  2. BRozległą wysypką na dłoniach i podeszwach
  3. CNiebolesnym owrzodzeniem (objawem pierwotnym) w miejscu zakażenia
  4. DBolesnym skupiskiem drobnych pęcherzyków na narządach płciowych lub w jamie ustnej
7.FarmakologiaŚredni

Which teaching about zolpidem is correct?

  1. ATake it right before bed, only if you can sleep a full night
  2. BTake it with alcohol to make it act faster
  3. CTake it in the morning so that it is out of the system by night
  4. DDrive soon after waking, as the drug has no next-day effect
8.FarmakologiaTrudny

Kobieta stosująca złożoną doustną antykoncepcję hormonalną zaczyna przyjmować karbamazepinę z powodu padaczki. Co jest głównym problemem?

  1. ABrak problemu, bo leki nie wchodzą w interakcje
  2. BZatrucie karbamazepiną, bo tabletka silnie hamuje jej metabolizm
  3. CNieskuteczność antykoncepcji, bo hormony są szybciej metabolizowane
  4. DCiężka hipoglikemia wywołana tym połączeniem
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną z HCO₃⁻ 6 mmol/L. Użyj wzoru Wintersa, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂ (środek zakresu) w mmHg.

HCO₃⁻ 6 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny

Na poziomie morza gazometria do ćwiczeń pobrana przy 21% tlenu pokazuje PaO₂ 69 mmHg (9,2 kPa) oraz PaCO₂ 32 mmHg (4,3 kPa). Użyj PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8, aby znaleźć Gradient A–a.

FiO₂ 21%PaO₂ 69 mmHg (9,2 kPa)PaCO₂ 32 mmHg (4,3 kPa)
Gradient A–a = mmHg
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mV

Zmierz odstęp QT i odstęp R–R na tym regularnym zapisie w odprowadzeniu II, a następnie oblicz QTc (skorygowany o częstość) według wzoru Bazetta QTc = QT/√RR (oba w sekundach). Podaj odpowiedź w sekundach z trzema miejscami po przecinku.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
QTc = s
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVblok AV II stopnia typu IIrytm węzłowyblok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopniablok AV III stopnia (całkowity)

Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje zaburzenie przewodzenia między przedsionkami a komorami. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1blok AV II stopnia typu II
  2. 2rytm węzłowy
  3. 3blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia
  4. 4blok AV III stopnia (całkowity)
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Se73%Sp88%LR− = ?

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Test ma czułość 73% i swoistość 88%. Oblicz ujemny iloraz wiarygodności LR−. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.

Se = 73%Sp = 88%
LR− =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
CER39%EER?RRR 17%

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Leczenie zmniejsza ryzyko zdarzenia o 17% w ujęciu względnym (RRR = 17%). W grupie pacjentów ryzyko bez leczenia (CER) wynosi 39% w ciągu pięciu lat. Oblicz liczbę pacjentów, których trzeba leczyć NNT przez pięć lat, aby zapobiec jednemu zdarzeniu. Zaokrąglij w górę do pełnej liczby pacjentów.

RRR = 17%CER = 39%
NNT =

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: B · Nabłonek przejściowy (urotelium)

Dlaczego to jest odpowiedź

Nabłonek przejściowy może zmieniać kształt komórek z zaokrąglonych na spłaszczone, gdy pęcherz się rozciąga, pozostając przy tym nieprzepuszczalny.

Odpowiedź

B · Nabłonek przejściowy (urotelium)
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: C · Nerw piersiowy długi

Dlaczego to jest odpowiedź

Nerw piersiowy długi unerwia mięsień zębaty przedni, który utrzymuje łopatkę przy ścianie klatki piersiowej. Uszkodzenie powoduje łopatkę skrzydlatą.

Odpowiedź

C · Nerw piersiowy długi
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: D · Pobudza rozkład glikogenu i glukoneogenezę w wątrobie

Dlaczego to jest odpowiedź

Glukagon z komórek alfa działa na wątrobę, powodując rozkład glikogenu i wytwarzanie nowej glukozy ze źródeł niewęglowodanowych.

Odpowiedź

D · Pobudza rozkład glikogenu i glukoneogenezę w wątrobie
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: B · Niskie pH, niskie wodorowęglany i niskie PaCO₂

Dlaczego to jest odpowiedź

Ketokwasy zużywają wodorowęglany, powodując kwasicę metaboliczną. Oddech Kussmaula obniża PaCO₂ jako kompensacja oddechowa.

Odpowiedź

B · Niskie pH, niskie wodorowęglany i niskie PaCO₂
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: D · Mogą zawierać Listeria, która może zaszkodzić płodowi

Dlaczego to jest odpowiedź

Listeria monocytogenes może namnażać się w schłodzonej żywności i przechodzić przez łożysko. Może wywołać poronienie, urodzenie martwego dziecka lub ciężkie zakażenie noworodka.

Odpowiedź

D · Mogą zawierać Listeria, która może zaszkodzić płodowi
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: C · Niebolesnym owrzodzeniem (objawem pierwotnym) w miejscu zakażenia

Dlaczego to jest odpowiedź

Treponema pallidum wywołuje w okresie pierwotnym niebolesny wrzód twardy. Okres drugi przynosi wysypkę i objawy ogólne, a kiła trzeciorzędowa może uszkadzać serce i układ nerwowy. Bolesne pęcherzyki sugerują opryszczkę.

Odpowiedź

C · Niebolesnym owrzodzeniem (objawem pierwotnym) w miejscu zakażenia
7.Farmakologia

Odpowiedź: A · Take it right before bed, only if you can sleep a full night

Dlaczego to jest odpowiedź

Zolpidem can cause next-day impairment and complex sleep behaviours such as sleep-walking or sleep-driving. Alcohol and other sedatives increase these risks.

Odpowiedź

A · Take it right before bed, only if you can sleep a full night
8.Farmakologia

Odpowiedź: C · Nieskuteczność antykoncepcji, bo hormony są szybciej metabolizowane

Dlaczego to jest odpowiedź

Karbamazepina indukuje CYP3A4, przyspieszając rozkład estrogenu i progestagenu. Stężenia hormonów antykoncepcyjnych spadają i może dojść do ciąży, dlatego zaleca się inną metodę.

Odpowiedź

C · Nieskuteczność antykoncepcji, bo hormony są szybciej metabolizowane
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: PaCO₂ = 17 mmHg

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Wzór Wintersa

PaCO₂ = 1,5·6 + 8 = 17 mmHg
zasięg: 15–19 mmHg

Odpowiedź

PaCO₂ = 17 mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: Gradient A–a = 40,73 mmHg

Wartości pochodne: obliczona osmolalność surowicy to 2·Na⁺ + glukoza + mocznik, gdy wszystkie wartości są w mmol/L (2·Na⁺ + glukoza/18 + BUN/2,8, gdy glukoza i BUN są w mg/dL); norma wynosi około 275–295 mOsm/kg. Wskaźnik P/F to PaO₂ podzielone przez FiO₂ jako ułamek. Ciśnienie tlenu pęcherzykowego na poziomie morza to PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg, a gradient A–a to PAO₂ − PaO₂.

Tlen pęcherzykowy

PAO₂ = 0,21·713 − 32/0,8 = 149,7 − 40 = 109,7 mmHg

Gradient

A–a = 109,7 − 69 = 40,73 mmHg

Odpowiedź

Gradient A–a = 40,73 mmHg
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: QTc = 0,388 s

QT i QTc: odstęp QT biegnie od początku zespołu QRS do końca załamka T. Skraca się wraz ze wzrostem częstości akcji serca, dlatego koryguje się go o częstość za pomocą odstępu R–R w sekundach: QTc według Bazetta = QT/√RR, a QTc według Fridericii = QT/∛RR. Wzór Bazetta jest używany w większości podręczników; nadmiernie koryguje przy szybkiej częstości, gdzie preferuje się wzór Fridericii. Granice różnią się w zależności od źródła: QTc powyżej około 0,45 s u mężczyzn lub 0,46 s u kobiet zwykle uznaje się za wydłużony, a powyżej 0,50 s za znacznie wydłużony.

Pomiar

QT = 8 × 0,04 = 0,32 s
RR = 17 × 0,04 = 0,68 s

Wzór Bazetta

QTc = 0,32/√0,68 = 0,32/0,8246 = 0,388 s

Odpowiedź

QTc = 0,388 s

W zwykłych granicach (około 0,45 s dla mężczyzn, 0,46 s dla kobiet). (388 ms)

12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: blok AV III stopnia (całkowity)

Bloki AV: wyznacz kolejne załamki P i sprawdź, po których następuje zespół QRS. Blok I stopnia: każdy załamek P przewiedziony, PR stały i powyżej 0,20 s. Blok II stopnia typu I (Mobitz I, Wenckebacha): odstęp PR wydłuża się z pobudzenia na pobudzenie, aż jeden załamek P nie zostanie przewiedziony, po czym cykl zaczyna się od nowa (grupowanie pobudzeń). Blok II stopnia typu II (Mobitz II): odstęp PR pobudzeń przewiedzionych pozostaje stały, a załamki P nagle nie są przewodzone; zespół QRS jest często szeroki. Blok III stopnia (całkowity): załamki P i zespoły QRS są każde regularne, ale niezależne, odstęp PR zmienia się przypadkowo, a częstość przedsionków jest większa niż częstość rytmu zastępczego (węzłowy 40–60/min z wąskim zespołem QRS, komorowy 20–40/min z szerokim zespołem QRS). Bloku 2:1 nie można na podstawie jednego zapisu określić jako typ I lub typ II.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 29 małych kratek, 1500 ÷ 29 ≈ 52 na minutę.
2. Rytm: R–R regularny (1,16 s) i P–P regularny (0,64 s), ale oba są od siebie niezależne.
3. Załamki P: dodatnie i regularne z częstością 94 na minutę, ale niezwiązane z zespołami QRS; niektóre są ukryte w zespole QRS lub w załamku T.
4. Odstęp PR: zmienia się z pobudzenia na pobudzenie; nie ma stałej zależności.
5. QRS: 0,08 s, wąski (poniżej 0,12 s).

Interpretacja

blok AV III stopnia (całkowity)

Odpowiedź

blok AV III stopnia (całkowity)

Bloki typu II i III stopnia mogą nagle się pogłębić, dlatego podręczniki uznają je za poważniejsze niż typ I.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: LR− = 0,31

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Ujemny iloraz wiarygodności

LR− = (1 − 0,73)/0,88 = 0,3068 ≈ 0,31

Odpowiedź

LR− = 0,31
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: NNT = 16

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Zmniejszenie ryzyka bezwzględnego

ARR = 0,39·0,17 = 0,0663

Liczba pacjentów, których trzeba leczyć

NNT = 1/0,0663 = 15,08 → 16

Odpowiedź

NNT = 16

Ten sam efekt względny daje mniejsze NNT, gdy ryzyko wyjściowe jest wyższe.

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences