Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Jaki nabłonek wyściela większą część tchawicy?

  1. ANabłonek wielowarstwowy płaski
  2. BNabłonek przejściowy
  3. CNabłonek jednowarstwowy sześcienny
  4. DNabłonek wielorzędowy walcowaty migawkowy
2.Anatomia człowiekaTrudny

Dlaczego biegun bliższy kości łódeczkowatej jest zagrożony martwicą jałową po złamaniu w talii?

  1. ANie ma ona żadnego ukrwienia
  2. BOdprowadza z niej krew jedna żyła, która łatwo zakrzepia
  3. CJej jedyna tętnica przechodzi przez kość księżycowatą
  4. DNaczynia wnikają do niej głównie od końca dalszego
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Który prążek zachowuje tę samą długość podczas skurczu sarkomeru mięśnia szkieletowego?

  1. APrążek A
  2. BCały sarkomer
  3. CStrefa H
  4. DPrążek I
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Po urazie głowy pacjent oddaje duże ilości bardzo rozcieńczonego moczu, a stężenie sodu w osoczu rośnie. Jaka jest najbardziej prawdopodobna przyczyna?

  1. ABrak uwalniania ADH (moczówka prosta ośrodkowa)
  2. BNadmierne uwalnianie ADH (SIADH)
  3. CNadmiar aldosteronu
  4. DNiekontrolowana cukrzyca
5.MikrobiologiaŚredni

Które zakażenie jest typowym powikłaniem stosowania antybiotyków o szerokim spektrum i powoduje ciężką biegunkę?

  1. AWirusowe zapalenie wątroby typu A
  2. BZakażenie Salmonella
  3. CZakażenie Clostridioides difficile
  4. DZakażenie Helicobacter pylori
6.MikrobiologiaTrudny

W doświadczeniu Griffitha z 1928 roku myszy padały po wstrzyknięciu zabitych termicznie gładkich (S) pneumokoków zmieszanych z żywymi szorstkimi (R) pneumokokami. Co to wykazało?

  1. AOgrzewanie nie zabija pneumokoków
  2. BSzorstkie pneumokoki są zawsze bardziej zjadliwe niż gładkie
  3. C„Czynnik transformujący” z martwych bakterii mógł zmienić nieszkodliwe bakterie w zjadliwe
  4. DWirusy przenoszą geny między bakteriami
7.FarmakologiaŚredni

How should the nurse straighten the ear canal to give ear drops to a 2-year-old child?

  1. APush the pinna forward and up
  2. BPull the pinna up and back
  3. CLeave the ear untouched and drop into the canal
  4. DPull the pinna down and back
8.FarmakologiaTrudny

A patient with heart failure starts taking naproxen regularly for back pain. Why is this a concern?

  1. ANSAIDs block the absorption of furosemide completely
  2. BNSAIDs lower potassium, which makes digoxin and diuretics fail
  3. CNSAIDs increase heart contractility too much
  4. DNSAIDs cause salt and water retention and can worsen heart failure
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Gazometria do ćwiczeń pokazuje PaCO₂ 60 mmHg (8,0 kPa). Użyj reguły, że w ostrej kwasicy oddechowej HCO₃⁻ rośnie o 1 mmol/L na każde 10 mmHg, o które PaCO₂ przekracza 40. Zacznij od: HCO₃⁻ 24 mmol/L. Znajdź oczekiwane HCO₃⁻.

PaCO₂ 60 mmHg (8,0 kPa)wartość wyjściowa: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny

Wartości do ćwiczeń: Na⁺ 135, Cl⁻ 105, HCO₃⁻ 20 mmol/L i albumina 34 g/L. Znajdź lukę anionową skorygowaną o albuminy AGc = AG + 0,25·(40 − albumina).

Na⁺ 135 mmol/LCl⁻ 105 mmol/LHCO₃⁻ 20 mmol/Lalbumina 34 g/L
AGc = mmol/L
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mVprawidłowy rytm zatokowyrytm zatokowy z pobudzeniami przedwczesnymi komorowymi (PVC)migotanie przedsionkówarytmia zatokowa

Zinterpretuj ten zapis rytmu w odprowadzeniu II. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1prawidłowy rytm zatokowy
  2. 2rytm zatokowy z pobudzeniami przedwczesnymi komorowymi (PVC)
  3. 3migotanie przedsionków
  4. 4arytmia zatokowa
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVblok AV 2:1 (typ nieokreślony)blok AV III stopnia (całkowity)blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopniablok AV II stopnia typu II

Zinterpretuj ten zapis w odprowadzeniu II. Którą interpretację możesz obronić na podstawie tego jednego zapisu? Kliknij swoją odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1blok AV 2:1 (typ nieokreślony)
  2. 2blok AV III stopnia (całkowity)
  3. 3blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia
  4. 4blok AV II stopnia typu II
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
przypadkikontrolenarażeni48286abnienarażeni22264cd

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Badanie kliniczno-kontrolne porównuje 70 pacjentów z chorobą (przypadki) i 550 osób bez niej (kontrole). Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie było narażonych na czynnik ryzyka. Oblicz iloraz szans OR dla narażenia. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.

a = 48b = 286c = 22d = 264
OR =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
testchoroba obecnachoroba nieobecnarazemdodatnia?ujemnarazem10 000

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Przebadano 10 000 osób testem o czułości 82% i swoistości 97%. Chorobowość wynosi 29%. Ile wyników dodatnich n₊ można oczekiwać łącznie?

N = 10 000p = 29%Se = 82%Sp = 97%
n₊ =

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: D · Nabłonek wielorzędowy walcowaty migawkowy

Dlaczego to jest odpowiedź

Nabłonek oddechowy jest wielorzędowy walcowaty migawkowy z komórkami kubkowymi. Śluz zatrzymuje cząstki, a rzęski przesuwają go w górę ku gardłu.

Odpowiedź

D · Nabłonek wielorzędowy walcowaty migawkowy
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: D · Naczynia wnikają do niej głównie od końca dalszego

Dlaczego to jest odpowiedź

Gałęzie tętnicy promieniowej wnikają do kości łódeczkowatej głównie dystalnie, a krew płynie wstecznie. Złamanie przez talię może odciąć biegun bliższy i spowodować martwicę jałową.

Odpowiedź

D · Naczynia wnikają do niej głównie od końca dalszego
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: A · Prążek A

Dlaczego to jest odpowiedź

W modelu ślizgowym filamenty przesuwają się względem siebie, nie skracając się. Prążek A (długość miozyny) pozostaje taki sam, a prążek I i strefa H się skracają.

Odpowiedź

A · Prążek A
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: A · Brak uwalniania ADH (moczówka prosta ośrodkowa)

Dlaczego to jest odpowiedź

Bez ADH kanaliki zbiorcze pozostają nieprzepuszczalne dla wody, więc powstaje rozcieńczony mocz, a pacjent traci wolną wodę, co podnosi stężenie sodu w osoczu.

Odpowiedź

A · Brak uwalniania ADH (moczówka prosta ośrodkowa)
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: C · Zakażenie Clostridioides difficile

Dlaczego to jest odpowiedź

Antybiotyki zabijają prawidłowe bakterie jelitowe, co pozwala nadmiernie namnożyć się toksynotwórczemu C. difficile. Jego przetrwalników nie zabija żel alkoholowy, więc trzeba myć ręce wodą z mydłem.

Odpowiedź

C · Zakażenie Clostridioides difficile
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: C · „Czynnik transformujący” z martwych bakterii mógł zmienić nieszkodliwe bakterie w zjadliwe

Dlaczego to jest odpowiedź

Coś z martwego szczepu S zmieniło żywe bakterie R w zjadliwe bakterie S tworzące otoczkę. Avery, MacLeod i McCarty wykazali później, że tym czynnikiem transformującym jest DNA.

Odpowiedź

C · „Czynnik transformujący” z martwych bakterii mógł zmienić nieszkodliwe bakterie w zjadliwe
7.Farmakologia

Odpowiedź: D · Pull the pinna down and back

Dlaczego to jest odpowiedź

In children under about 3 years, the pinna is pulled down and back; in adults it is pulled up and back. The child then lies with the treated ear up for a few minutes.

Odpowiedź

D · Pull the pinna down and back
8.Farmakologia

Odpowiedź: D · NSAIDs cause salt and water retention and can worsen heart failure

Dlaczego to jest odpowiedź

NSAIDs inhibit renal prostaglandins, causing sodium and water retention and reducing the effect of diuretics. They can trigger decompensation of heart failure and are usually avoided.

Odpowiedź

D · NSAIDs cause salt and water retention and can worsen heart failure
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: HCO₃⁻ = 26 mmol/L

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Zmiana PaCO₂

|60 − 40| = 20 mmHg → 2 × 10 mmHg

Oczekiwane HCO₃⁻

HCO₃⁻ = 24 + 1·2 = 26 mmol/L

Odpowiedź

HCO₃⁻ = 26 mmol/L
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: AGc = 11,5 mmol/L

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Luka anionowa

AG = 135 − (105 + 20) = 10

Korekta na albuminy

10 + 0,25·(40 − 34) = 11,5 mmol/L

Odpowiedź

AGc = 11,5 mmol/L

Po korekcie nadal w zakresie około 8–12.

11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: arytmia zatokowa

Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.

Pięć kroków

1. Częstość: 7 zespołów QRS w 6 s, × 10 = 70 na minutę.
2. Rytm: nieregularny, R–R od 0,74 do 1,04 s, stopniowo się wydłuża i skraca.
3. Załamki P: dodatnie, po jednym przed każdym zespołem QRS, wszystkie takie same.
4. Odstęp PR: 0,14 s, stały, w granicach 0,12–0,20 s.
5. QRS: 0,08 s, wąski (poniżej 0,12 s).

Interpretacja

arytmia zatokowa

Odpowiedź

arytmia zatokowa
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: blok AV 2:1 (typ nieokreślony)

Blok AV 2:1: przy dwóch załamkach P na jeden QRS żadne dwa przewiedzione załamki P nie następują po sobie, więc nie widać, czy PR wydłużałby się (typ I), czy pozostawałby stały (typ II) przed nieprzewiedzionym załamkiem P. Z jednego zapisu nazywa się to blokiem AV 2:1; o typie decyduje dłuższy zapis lub zmiana stosunku przewodzenia. Wąski QRS czyni bardziej prawdopodobnym typ I, a szeroki typ II, ale żaden nie jest dowodem.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 38 małych kratek, 1500 ÷ 38 ≈ 39 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 1,52 s.
3. Załamki P: dodatnie i regularne (P–P 0,76 s, 79 na minutę), dwa na każdy zespół QRS.
4. Odstęp PR: stały i wynosi 0,18 s w pobudzeniach przewiedzionych.
5. QRS: 0,12 s, szeroki (0,12 s lub więcej).

Dlaczego typ pozostaje otwarty

Co drugi załamek P nie jest przewiedziony, więc żadne dwa przewiedzione pobudzenia nie następują po sobie i wydłużenie PR nigdy nie mogłoby być widoczne.
blok AV 2:1 (typ nieokreślony)

Odpowiedź

blok AV 2:1 (typ nieokreślony)

Wąski QRS czyni bardziej prawdopodobnym typ I, a szeroki typ II, ale rozstrzygnąć może tylko dłuższy zapis lub zmiana stosunku przewodzenia.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: OR = 2,01

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Szanse narażenia

przypadki: 48/22 = 2,182
kontrole: 286/264 = 1,083

Iloraz szans

OR = (48·264)/(286·22) = 2,014 ≈ 2,01

Odpowiedź

OR = 2,01

OR powyżej 1: narażenie jest częstsze wśród przypadków.

14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: n₊ = 2591

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Z chorobą i bez choroby

10 000·0,29 = 2900
10 000 − 2900 = 7100

Wszystkie wyniki dodatnie

TP = 2900·0,82 = 2378
FP = 7100·0,03 = 213
n₊ = 2378 + 213 = 2591

Odpowiedź

n₊ = 2591

Spośród 2591 wyników dodatnich tylko 2378 dotyczy osób z chorobą (PPV 91,8%).

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences