Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Na której tętnicy najczęściej bada się tętno na nadgarstku?

  1. ATętnica ramienna
  2. BTętnica łokciowa
  3. CTętnica promieniowa
  4. DTętnica pachowa
2.Anatomia człowiekaTrudny

Guz przysadki rośnie ku górze i powoduje utratę obu zewnętrznych (skroniowych) połówek pola widzenia. Gdzie uciśnięta jest droga wzrokowa?

  1. ANa skrzyżowaniu wzrokowym
  2. BNa lewym paśmie wzrokowym
  3. CW korze potylicznej
  4. DNa prawym nerwie wzrokowym
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Dlaczego aksony zmielinizowane przewodzą potencjały czynnościowe szybciej niż niezmielinizowane?

  1. AMielina uwalnia neuroprzekaźnik wzdłuż aksonu
  2. BMielina zawiera więcej kanałów sodowych
  3. CImpuls przeskakuje między przewężeniami Ranviera
  4. DMielina sprawia, że akson jest cieńszy
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Jakich wyników badań czynności tarczycy można się spodziewać w chorobie Gravesa-Basedowa i dlaczego?

  1. AWysokie T4 i wysokie TSH, bo przedni płat przysadki jest nadczynny
  2. BNiskie T4 i niskie TSH, bo zawodzi podwzgórze
  3. CWysokie T4 i niskie TSH, bo przeciwciała pobudzają receptor TSH
  4. DNiskie T4 i wysokie TSH, bo przeciwciała niszczą gruczoł
5.MikrobiologiaŚredni

MRSA jest oporny na metycylinę, ponieważ ma:

  1. Azmienione białko wiążące penicylinę (PBP2a)
  2. Bpompę efflux dla każdego antybiotyku
  3. Cotoczkę polisacharydową blokującą wnikanie wszystkich beta-laktamów
  4. Dbrak jakiejkolwiek ściany komórkowej
6.MikrobiologiaTrudny

Która toksyna bakteryjna wywołuje skurcze mięśni w tężcu?

  1. AToksyna botulinowa, blokująca uwalnianie acetylocholiny w połączeniu nerwowo-mięśniowym
  2. BTetanospazmina, blokująca uwalnianie neuroprzekaźników hamujących
  3. CToksyna cholery, aktywująca cyklazę adenylanową
  4. DEndotoksyna z błony zewnętrznej
7.FarmakologiaŚredni

Jakie jest najważniejsze działanie niepożądane pochodnych sulfonylomocznika, takich jak gliklazyd?

  1. AKwasica mleczanowa
  2. BHiperkaliemia
  3. CSuchy kaszel
  4. DHipoglikemia
8.FarmakologiaTrudny

Why should a dose never be written as "5,0 mg" on a medication order?

  1. AIt is too precise for most drugs
  2. BThe decimal point may be missed, and the dose read as 50 mg
  3. CThe pharmacy cannot supply doses that contain a decimal point
  4. DIt means the dose must be given five times
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną z HCO₃⁻ 18 mmol/L. Użyj wzoru Wintersa, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂ (środek zakresu) w mmHg.

HCO₃⁻ 18 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
pH7,357,457,19PaCO₂mmHg354535HCO₃⁻mmol/L222613prawidłowe wyrównaniedodatkowa kwasica oddechowadodatkowa zasadowica oddechowa

Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną: pH 7,19, PaCO₂ 35 mmHg (4,7 kPa), HCO₃⁻ 13 mmol/L. Porównaj zmierzone PaCO₂ ze wzorem Wintersa. Kliknij swoją interpretację.

pH 7,19PaCO₂ 35 mmHg (4,7 kPa)HCO₃⁻ 13 mmol/L
  1. 1prawidłowe wyrównanie
  2. 2dodatkowa kwasica oddechowa
  3. 3dodatkowa zasadowica oddechowa
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mV

Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje trzepotanie przedsionków. Ile wynosi fale trzepotania na zespół QRS (liczba n w przewodzeniu n:1)?

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
fale trzepotania na zespół QRS =
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVblok AV II stopnia typu IIblok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)bradykardia zatokowablok AV 2:1 (typ nieokreślony)

Zinterpretuj ten zapis w odprowadzeniu II. Którą interpretację możesz obronić na podstawie tego jednego zapisu? Kliknij swoją odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1blok AV II stopnia typu II
  2. 2blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)
  3. 3bradykardia zatokowa
  4. 4blok AV 2:1 (typ nieokreślony)
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
testchoroba obecnachoroba nieobecnarazemdodatnia151462613abujemna19938957cdrazem17014001570

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W badaniu porównano nowy test ze standardem referencyjnym (zob. tabela 2 × 2). Oblicz ujemny iloraz wiarygodności LR−. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.

a = 151b = 462c = 19d = 938
LR− =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
przedtestowe30%potestowe?p′LR+

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent ma przedtestowe prawdopodobieństwo choroby 30%. Test o czułości 84% i swoistości 98% daje wynik: dodatnia. Oblicz potestowe prawdopodobieństwo choroby p′ w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

przedtestowe 30%Se = 84%Sp = 98%dodatnia
p′ = %

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: C · Tętnica promieniowa

Dlaczego to jest odpowiedź

Tętnica promieniowa leży powierzchownie po stronie kciuka, na kości promieniowej, więc tętno łatwo wyczuć.

Odpowiedź

C · Tętnica promieniowa
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: A · Na skrzyżowaniu wzrokowym

Dlaczego to jest odpowiedź

Niedowidzenie połowicze dwuskroniowe wynika z ucisku krzyżujących się włókien nosowych na skrzyżowaniu wzrokowym, które leży tuż nad przysadką.

Odpowiedź

A · Na skrzyżowaniu wzrokowym
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: C · Impuls przeskakuje między przewężeniami Ranviera

Dlaczego to jest odpowiedź

Mielina izoluje akson, więc potencjały czynnościowe powstają tylko w przewężeniach Ranviera. To przewodzenie skokowe jest znacznie szybsze.

Odpowiedź

C · Impuls przeskakuje między przewężeniami Ranviera
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: C · Wysokie T4 i niskie TSH, bo przeciwciała pobudzają receptor TSH

Dlaczego to jest odpowiedź

Przeciwciała przeciw receptorowi TSH pobudzają tarczycę niezależnie od TSH. Wynikające z tego wysokie T4 i T3 hamują przysadkowe TSH na zasadzie ujemnego sprzężenia zwrotnego.

Odpowiedź

C · Wysokie T4 i niskie TSH, bo przeciwciała pobudzają receptor TSH
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: A · zmienione białko wiążące penicylinę (PBP2a)

Dlaczego to jest odpowiedź

Gen mecA koduje PBP2a o niskim powinowactwie do beta-laktamów, więc bakteria może budować ścianę komórkową mimo metycyliny.

Odpowiedź

A · zmienione białko wiążące penicylinę (PBP2a)
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: B · Tetanospazmina, blokująca uwalnianie neuroprzekaźników hamujących

Dlaczego to jest odpowiedź

Tetanospazmina Clostridium tetani blokuje uwalnianie GABA i glicyny z neuronów hamujących, powodując porażenie spastyczne. Toksyna botulinowa powoduje natomiast porażenie wiotkie.

Odpowiedź

B · Tetanospazmina, blokująca uwalnianie neuroprzekaźników hamujących
7.Farmakologia

Odpowiedź: D · Hipoglikemia

Dlaczego to jest odpowiedź

Pochodne sulfonylomocznika zamykają ATP-zależne kanały potasowe w komórkach beta, uwalniając insulinę. Insulina jest uwalniana nawet wtedy, gdy glukoza jest już niska, więc głównym ryzykiem jest hipoglikemia.

Odpowiedź

D · Hipoglikemia
8.Farmakologia

Odpowiedź: B · The decimal point may be missed, and the dose read as 50 mg

Dlaczego to jest odpowiedź

Trailing zeros (5,0) and missing leading zeros (.5) are well-known causes of tenfold errors. Safe practice is to write 5 mg and 0,5 mg.

Odpowiedź

B · The decimal point may be missed, and the dose read as 50 mg
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: PaCO₂ = 35 mmHg

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Wzór Wintersa

PaCO₂ = 1,5·18 + 8 = 35 mmHg
zasięg: 33–37 mmHg

Odpowiedź

PaCO₂ = 35 mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: dodatkowa kwasica oddechowa

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Oczekiwane PaCO₂

1,5·13 + 8 = 27,5 → 25,5–29,5 mmHg

Porównaj

zmierzone: 35 mmHg → dodatkowa kwasica oddechowa

Odpowiedź

dodatkowa kwasica oddechowa
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: fale trzepotania na zespół QRS = 4

Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.

Fale trzepotania

F–F = 6 małych kratek = 0,24 s → 1500 ÷ 6 = 250 na minutę

Zespoły QRS

R–R = 24 małych kratek = 0,96 s → 1500 ÷ 24 = 63 na minutę
stosunek przewodzenia = 250 ÷ 63 = 4:1

Odpowiedź

fale trzepotania na zespół QRS = 4
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: blok AV 2:1 (typ nieokreślony)

Blok AV 2:1: przy dwóch załamkach P na jeden QRS żadne dwa przewiedzione załamki P nie następują po sobie, więc nie widać, czy PR wydłużałby się (typ I), czy pozostawałby stały (typ II) przed nieprzewiedzionym załamkiem P. Z jednego zapisu nazywa się to blokiem AV 2:1; o typie decyduje dłuższy zapis lub zmiana stosunku przewodzenia. Wąski QRS czyni bardziej prawdopodobnym typ I, a szeroki typ II, ale żaden nie jest dowodem.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 44 małych kratek, 1500 ÷ 44 ≈ 34 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 1,76 s.
3. Załamki P: dodatnie i regularne (P–P 0,88 s, 68 na minutę), dwa na każdy zespół QRS.
4. Odstęp PR: stały i wynosi 0,18 s w pobudzeniach przewiedzionych.
5. QRS: 0,14 s, szeroki (0,12 s lub więcej).

Dlaczego typ pozostaje otwarty

Co drugi załamek P nie jest przewiedziony, więc żadne dwa przewiedzione pobudzenia nie następują po sobie i wydłużenie PR nigdy nie mogłoby być widoczne.
blok AV 2:1 (typ nieokreślony)

Odpowiedź

blok AV 2:1 (typ nieokreślony)

Wąski QRS czyni bardziej prawdopodobnym typ I, a szeroki typ II, ale rozstrzygnąć może tylko dłuższy zapis lub zmiana stosunku przewodzenia.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: LR− = 0,17

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Czułość i swoistość

Se = 151/170 = 0,8882
Sp = 938/1400 = 0,67

Ujemny iloraz wiarygodności

LR− = (1 − 0,8882)/0,67 = 0,1668 ≈ 0,17

Odpowiedź

LR− = 0,17
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: p′ = 94,7 %

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Iloraz wiarygodności

LR+ = 0,84/(1 − 0,98) = 42

Szanse przedtestowe

0,3/(1 − 0,3) = 0,4286

Szanse potestowe

0,4286·42 = 18

Prawdopodobieństwo potestowe

p′ = 18/(1 + 18) = 0,9474 ≈ 94,7%

Odpowiedź

p′ = 94,7%

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences