Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Interpretacja zapisu rytmu EKG
Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.
Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.
2Zadania do ćwiczenia
1.Anatomia człowiekaŚredni
Które korzenie nerwów rdzeniowych tworzą splot ramienny?
AOd C3 do C7
BOd C1 do C4
COd Th1 do Th5
DOd C5 do Th1
2.Anatomia człowiekaTrudny
W jakiej kolejności leżą główne struktury trójkąta udowego od strony bocznej do przyśrodkowej?
ANerw udowy, tętnica udowa, żyła udowa
BŻyła udowa, tętnica udowa, nerw udowy
CTętnica udowa, nerw udowy, żyła udowa
DNerw udowy, żyła udowa, tętnica udowa
3.Fizjologia człowiekaŚredni
Który hormon wydziela kora nadnerczy w odpowiedzi na ACTH?
ATyroksyna
BAldosteron, jako główna odpowiedź
CAdrenalina
DKortyzol
4.Fizjologia człowiekaTrudny
Dlaczego osoba z niedoborem laktazy ma biegunkę i wzdęcia po wypiciu mleka?
ANiestrawiona laktoza wciąga wodę do jelita i jest fermentowana przez bakterie okrężnicy
BBiałko mleka wywołuje reakcję alergiczną
CLaktoza wchłania się zbyt szybko i podnosi glikemię
DLaktoza bezpośrednio uszkadza kosmki
5.MikrobiologiaŚredni
Które stwierdzenie jest jednym z postulatów Kocha?
ADrobnoustrój musi wywołać tę samą chorobę po wprowadzeniu do zdrowego, wrażliwego gospodarza
BDrobnoustrój musi występować także u zdrowych osób
CDrobnoustrój musi być widoczny gołym okiem
DChoroba musi reagować na antybiotyki
6.MikrobiologiaTrudny
Dlaczego test na przeciwciała anty-HIV może być ujemny w pierwszych tygodniach po zakażeniu?
APrzeciwciała są niszczone przez odczynniki testu
BWirus w pierwszych tygodniach ukrywa się wyłącznie w krwinkach czerwonych
CHIV w ogóle nie wywołuje wytwarzania przeciwciał
DOrganizm nie wytworzył jeszcze wystarczającej ilości przeciwciał, by je wykryć
7.FarmakologiaŚredni
A patient has oral mucositis after chemotherapy. Which advice is appropriate?
AUse a soft toothbrush and rinse with saline or a bland mouthwash
BBrush hard with a firm toothbrush to remove debris
CEat spicy and acidic foods to stimulate healing
DUse an alcohol-based mouthwash several times a day to kill germs
8.FarmakologiaTrudny
A patient receiving a phenylephrine infusion has a rise in blood pressure and a fall in heart rate. What is the best explanation?
APhenylephrine stimulates muscarinic receptors
BThe fall in heart rate shows phenylephrine toxicity of the AV node
CAlpha-1 vasoconstriction raises blood pressure and causes reflex bradycardia
DPhenylephrine directly blocks beta-1 receptors in the heart's conduction system
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną z HCO₃⁻ 10 mmol/L. Użyj wzoru Wintersa, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂ (środek zakresu) w mmHg.
HCO₃⁻ 10 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
Gazometria do ćwiczeń pokazuje zasadowicę metaboliczną z HCO₃⁻ 43 mmol/L. Użyj oczekiwanego PaCO₂ = 0,7·HCO₃⁻ + 21, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂.
HCO₃⁻ 43 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
Zmierz odstęp QT i odstęp R–R na tym regularnym zapisie w odprowadzeniu II, a następnie oblicz QTc (skorygowany o częstość) według wzoru Fridericii QTc = QT/∛RR (oba w sekundach). Podaj odpowiedź w sekundach z trzema miejscami po przecinku.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
QTc = s
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
Zinterpretuj ten zapis w odprowadzeniu II, stosując pięć kroków po kolei: częstość, rytm, załamki P, odstęp PR, czas trwania QRS. Na którym kroku znajdujesz pierwszą nieprawidłowość? Kliknij go.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
1stawka
2rytm
3załamki P
4Odstęp PR
5Czas trwania QRS
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W badaniu kohortowym osoby narażone wniosły 1900 osobolat z 71 nowymi przypadkami, a osoby nienarażone 4800 osobolat z 72 nowymi przypadkami. Oblicz iloraz współczynników zapadalności IRR (narażeni w porównaniu z nienarażonymi). Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.
narażeni: 71/1900 PYnienarażeni: 72/4800 PY
IRR =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent ma przedtestowe prawdopodobieństwo choroby 25%. Test o czułości 77% i swoistości 63% daje wynik: dodatnia. Oblicz potestowe prawdopodobieństwo choroby p′ w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
przedtestowe 25%Se = 77%Sp = 63%dodatnia
p′ = %
3Roztwory
1.Anatomia człowieka
Odpowiedź: D · Od C5 do Th1
Dlaczego to jest odpowiedź
Splot ramienny tworzą gałęzie przednie nerwów C5, C6, C7, C8 i Th1. Odchodzą od niego główne nerwy kończyny górnej.
Odpowiedź
D · Od C5 do Th1
2.Anatomia człowieka
Odpowiedź: A · Nerw udowy, tętnica udowa, żyła udowa
Dlaczego to jest odpowiedź
Od strony bocznej do przyśrodkowej: nerw, tętnica, żyła, potem pusta przestrzeń i naczynia chłonne (NAVEL). Dlatego tętno tętnicy udowej wyczuwa się między nerwem a żyłą.
Odpowiedź
A · Nerw udowy, tętnica udowa, żyła udowa
3.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: D · Kortyzol
Dlaczego to jest odpowiedź
ACTH z przedniego płata przysadki pobudza warstwę pasmowatą do wydzielania kortyzolu. Adrenalina pochodzi z rdzenia nadnerczy.
Odpowiedź
D · Kortyzol
4.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: A · Niestrawiona laktoza wciąga wodę do jelita i jest fermentowana przez bakterie okrężnicy
Dlaczego to jest odpowiedź
Niewchłonięta laktoza działa osmotycznie, wciągając wodę do światła jelita. Bakterie okrężnicy ją fermentują, wytwarzając gazy i krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe.
Odpowiedź
A · Niestrawiona laktoza wciąga wodę do jelita i jest fermentowana przez bakterie okrężnicy
5.Mikrobiologia
Odpowiedź: A · Drobnoustrój musi wywołać tę samą chorobę po wprowadzeniu do zdrowego, wrażliwego gospodarza
Dlaczego to jest odpowiedź
Postulaty Kocha mówią, że drobnoustrój musi występować w każdym przypadku, dać się wyhodować w czystej hodowli, wywołać chorobę u zdrowego gospodarza i zostać ponownie od niego wyizolowany. Niektórych patogenów nie da się hodować, więc postulaty mają ograniczenia.
Odpowiedź
A · Drobnoustrój musi wywołać tę samą chorobę po wprowadzeniu do zdrowego, wrażliwego gospodarza
6.Mikrobiologia
Odpowiedź: D · Organizm nie wytworzył jeszcze wystarczającej ilości przeciwciał, by je wykryć
Dlaczego to jest odpowiedź
Przeciwciała pojawiają się po kilku tygodniach. Testy złożone, wykrywające także antygen p24, lub testy na RNA wirusa skracają to okienko.
Odpowiedź
D · Organizm nie wytworzył jeszcze wystarczającej ilości przeciwciał, by je wykryć
7.Farmakologia
Odpowiedź: A · Use a soft toothbrush and rinse with saline or a bland mouthwash
Dlaczego to jest odpowiedź
Chemotherapy damages rapidly dividing mucosal cells. Gentle oral care, saline rinses and avoiding alcohol, spicy and acidic foods reduce pain and infection risk.
Odpowiedź
A · Use a soft toothbrush and rinse with saline or a bland mouthwash
8.Farmakologia
Odpowiedź: C · Alpha-1 vasoconstriction raises blood pressure and causes reflex bradycardia
Dlaczego to jest odpowiedź
Phenylephrine is a pure alpha-1 agonist with little direct cardiac action. The higher blood pressure activates baroreceptors, which increase vagal tone and slow the heart.
Odpowiedź
C · Alpha-1 vasoconstriction raises blood pressure and causes reflex bradycardia
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: PaCO₂ = 23 mmHg
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·10 + 8 = 23 mmHg
zasięg: 21–25 mmHg
Odpowiedź
PaCO₂ = 23 mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: PaCO₂ = 51,1 mmHg
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Oczekiwane PaCO₂
0,7·43 + 21 = 51,1 mmHg
Odpowiedź
PaCO₂ = 51,1 mmHg
Wzrost ma granicę: samo wyrównanie rzadko podnosi PaCO₂ powyżej około 55 mmHg.
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: QTc = 0,448 s
QT i QTc: odstęp QT biegnie od początku zespołu QRS do końca załamka T. Skraca się wraz ze wzrostem częstości akcji serca, dlatego koryguje się go o częstość za pomocą odstępu R–R w sekundach: QTc według Bazetta = QT/√RR, a QTc według Fridericii = QT/∛RR. Wzór Bazetta jest używany w większości podręczników; nadmiernie koryguje przy szybkiej częstości, gdzie preferuje się wzór Fridericii. Granice różnią się w zależności od źródła: QTc powyżej około 0,45 s u mężczyzn lub 0,46 s u kobiet zwykle uznaje się za wydłużony, a powyżej 0,50 s za znacznie wydłużony.
Pomiar
QT = 11,5 × 0,04 = 0,46 s
RR = 27 × 0,04 = 1,08 s
Wzór Fridericii
QTc = 0,46/∛1,08 = 0,46/1,026 = 0,448 s
Odpowiedź
QTc = 0,448 s
W zwykłych granicach (około 0,45 s dla mężczyzn, 0,46 s dla kobiet). (448 ms)
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: stawka
Pięć kroków dla każdego zapisu: 1. częstość (metoda 300 lub 1500, albo 6-sekundowa, jeśli rytm jest nieregularny); 2. rytm: czy odstępy R–R są jednakowe; 3. załamki P: obecne, dodatnie w odprowadzeniu II, po jednym przed każdym zespołem QRS i wszystkie takie same; 4. odstęp PR: 0,12–0,20 s i stały; 5. czas trwania QRS: poniżej 0,12 s. Dopiero po tych pięciu krokach nazwij rytm. Prawidłowy rytm zatokowy spełnia wszystkie pięć: 60–100/min, regularny, dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, PR 0,12–0,20 s, QRS poniżej 0,12 s.
Pięć kroków
1. Częstość: R–R = 30 małych kratek, 1500 ÷ 30 ≈ 50 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 1,20 s.
3. Załamki P: dodatnie, po jednym przed każdym zespołem QRS, wszystkie takie same.
4. Odstęp PR: 0,20 s, stały, w granicach 0,12–0,20 s.
5. QRS: 0,08 s, wąski (poniżej 0,12 s).
Pierwszy nieprawidłowy krok
stawka → bradykardia zatokowa
Odpowiedź
stawka
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: IRR = 2,49
Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.
Współczynniki zapadalności
narażeni: 71/1900 = 37,37 na 1000 osobolat
nienarażeni: 72/4800 = 15 na 1000 osobolat
Iloraz współczynników
IRR = 37,37/15 = 2,491 ≈ 2,49
Odpowiedź
IRR = 2,49
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: p′ = 41 %
Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.