Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Interpretacja zapisu rytmu EKG
Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.
Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Jakiego zestawu objawów można się spodziewać u pacjenta we wczesnym wstrząsie hipowolemicznym po dużym krwotoku?
ABradykardia, ciepła zaczerwieniona skóra i duże wydalanie moczu
BTachykardia, ciepła zaczerwieniona skóra i duże wydalanie moczu
CTachykardia, chłodna blada skóra i zmniejszone wydalanie moczu
DBradykardia, chłodna blada skóra i duże wydalanie moczu
5.MikrobiologiaŚredni
Do jakiej rodziny wirusów należą wirusy wywołujące opryszczkę wargową i ospę wietrzną?
APikornawirusy
BHerpeswirusy
CRetrowirusy
DKoronawirusy
6.MikrobiologiaTrudny
Joseph Lister w latach 60. XIX wieku ograniczył zakażenia pooperacyjne. Jaka była jego główna innowacja?
APodawanie sulfonamidów po każdej operacji
BStosowanie kwasu karbolowego (fenolu) jako środka antyseptycznego na rany i narzędzia
CSterylizowanie wszystkich narzędzi chirurgicznych w autoklawach parowych przed każdą operacją
DSzczepienie chirurgów przeciw gronkowcom
7.FarmakologiaŚredni
Which group of signs suggests opioid withdrawal?
APinpoint pupils, slow breathing and drowsiness
BYawning, runny nose, sweating, dilated pupils and diarrhoea
CConstipation, itching and a slow heart rate
DDry mouth, urinary retention, blurred vision and confusion
8.FarmakologiaTrudny
A patient with severe liver cirrhosis needs a benzodiazepine for alcohol withdrawal. Why is lorazepam often chosen instead of diazepam?
ALorazepam is excreted unchanged in the urine without any metabolism
BLorazepam is cleared by simple conjugation and has no active metabolites
CLorazepam does not cause sedation in liver disease
DLorazepam is a stronger anticonvulsant than all other benzodiazepines
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Gazometria krwi tętniczej do ćwiczeń pokazuje pH 7,53, PaCO₂ 30 mmHg (4,0 kPa) oraz HCO₃⁻ 24 mmol/L. Zaburzeniem pierwotnym jest zasadowica oddechowa. W jakim stopniu jest wyrównane? Kliknij odpowiedź.
pH 7,53PaCO₂ 30 mmHg (4,0 kPa)HCO₃⁻ 24 mmol/L
1niewyrównane
2częściowo wyrównane
3całkowicie wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
Wartości do ćwiczeń: Na⁺ 139, Cl⁻ 95 oraz HCO₃⁻ 10 mmol/L. Oblicz wskaźnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻), używając AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻). Podaj dwa miejsca po przecinku.
Na⁺ 139 mmol/LCl⁻ 95 mmol/LHCO₃⁻ 10 mmol/L
wskaźnik delta =
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
Zinterpretuj ten zapis rytmu w odprowadzeniu II. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
1blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia
2prawidłowy rytm zatokowy
3rytm węzłowy
4migotanie przedsionków
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje zaburzenie przewodzenia między przedsionkami a komorami. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
1blok AV II stopnia typu II
2blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)
3migotanie przedsionków
4blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Badanie kliniczno-kontrolne porównuje 320 pacjentów z chorobą (przypadki) i 450 osób bez niej (kontrole). Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie było narażonych na czynnik ryzyka. Oblicz iloraz szans OR dla narażenia. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.
a = 61b = 144c = 259d = 306
OR =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent ma przedtestowe prawdopodobieństwo choroby 60%. Test o czułości 61% i swoistości 63% daje wynik: ujemna. Oblicz potestowe prawdopodobieństwo choroby p′ w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
przedtestowe 60%Se = 61%Sp = 63%ujemna
p′ = %
3Roztwory
1.Anatomia człowieka
Odpowiedź: A · Żyła pośrodkowa łokcia
Dlaczego to jest odpowiedź
Żyła pośrodkowa łokcia przecina dół łokciowy między żyłą odpromieniową a odłokciową. Jest powierzchowna, duża i dość stabilna, więc łatwo ją nakłuć.
Odpowiedź
A · Żyła pośrodkowa łokcia
2.Anatomia człowieka
Odpowiedź: A · Prawa tętnica wieńcowa
Dlaczego to jest odpowiedź
Tętnica węzła zatokowego odchodzi od prawej tętnicy wieńcowej u ok. 60% ludzi, a u pozostałych od gałęzi okalającej.
Odpowiedź
A · Prawa tętnica wieńcowa
3.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: C · Związanie jednej cząsteczki tlenu ułatwia wiązanie następnej
Dlaczego to jest odpowiedź
Hemoglobina wykazuje wiązanie kooperatywne: każda związana cząsteczka O₂ zwiększa powinowactwo pozostałych miejsc, co daje krzywą sigmoidalną.
Odpowiedź
C · Związanie jednej cząsteczki tlenu ułatwia wiązanie następnej
4.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: C · Tachykardia, chłodna blada skóra i zmniejszone wydalanie moczu
Dlaczego to jest odpowiedź
Aktywacja współczulna wyzwolona przez baroreceptory przyspiesza akcję serca i obkurcza naczynia skóry. Zmniejszona perfuzja nerek, ADH i aldosteron zmniejszają wydalanie moczu.
Odpowiedź
C · Tachykardia, chłodna blada skóra i zmniejszone wydalanie moczu
5.Mikrobiologia
Odpowiedź: B · Herpeswirusy
Dlaczego to jest odpowiedź
Wirus opryszczki pospolitej (opryszczka wargowa) i wirus ospy wietrznej i półpaśca to herpeswirusy, które pozostają utajone w zwojach czuciowych i mogą się reaktywować.
Odpowiedź
B · Herpeswirusy
6.Mikrobiologia
Odpowiedź: B · Stosowanie kwasu karbolowego (fenolu) jako środka antyseptycznego na rany i narzędzia
Dlaczego to jest odpowiedź
Lister stosował kwas karbolowy na rany, opatrunki i narzędzia, co znacznie zmniejszyło liczbę zakażeń pooperacyjnych. Dało to początek chirurgii antyseptycznej.
Odpowiedź
B · Stosowanie kwasu karbolowego (fenolu) jako środka antyseptycznego na rany i narzędzia
7.Farmakologia
Odpowiedź: B · Yawning, runny nose, sweating, dilated pupils and diarrhoea
Dlaczego to jest odpowiedź
Opioid withdrawal causes rhinorrhoea, lacrimation, yawning, sweating, mydriasis, cramps, diarrhoea and anxiety. It is very unpleasant but rarely life-threatening in healthy adults.
Odpowiedź
B · Yawning, runny nose, sweating, dilated pupils and diarrhoea
8.Farmakologia
Odpowiedź: B · Lorazepam is cleared by simple conjugation and has no active metabolites
Dlaczego to jest odpowiedź
Diazepam is metabolised by CYP enzymes into long-acting active metabolites, which accumulate in liver failure. Lorazepam, oxazepam and temazepam are glucuronidated, a process better preserved in liver disease.
Odpowiedź
B · Lorazepam is cleared by simple conjugation and has no active metabolites
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: niewyrównane
Czytanie gazometrii (ROME): najpierw pH: poniżej 7,35 to kwasica krwi, powyżej 7,45 zasadowica krwi. Potem znajdź wartość, która to tłumaczy. PaCO₂ (norma 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) to część oddechowa i w zaburzeniu oddechowym zmienia się odwrotnie do pH; HCO₃⁻ (norma 22–26 mmol/L) to część metaboliczna i zmienia się w tym samym kierunku co pH (ROME: Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Druga wartość pokazuje wyrównanie: prawidłowa oznacza brak wyrównania; nieprawidłowa w kierunku, który przywraca pH, gdy pH jest nadal nieprawidłowe, oznacza wyrównanie częściowe; prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite. Zakresy różnią się nieco między laboratoriami; to wartości do ćwiczeń.
ROME, wartość po wartości
pH 7,53: zasadowica krwi (powyżej 7,45)
PaCO₂ 30 mmHg: niski (35–45)
HCO₃⁻ 24 mmol/L: wartości normalne (22–26)
Wyrównanie
niewyrównane
Odpowiedź
niewyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: wskaźnik delta = 1,571
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Luka anionowa
AG = 139 − (95 + 10) = 34
Wskaźnik delta
(34 − 12)/(24 − 10) = 22/14 = 1,571
Odpowiedź
wskaźnik delta = 1,571
Między 1 a 2: czysta kwasica z dużą luką anionową.
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: rytm węzłowy
Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.
Pięć kroków
1. Częstość: R–R = 32 małych kratek, 1500 ÷ 32 ≈ 47 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 1,28 s.
3. Załamki P: odwrócone, tuż po każdym zespole QRS.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: 0,08 s, wąski (poniżej 0,12 s).
Interpretacja
rytm węzłowy
Odpowiedź
rytm węzłowy
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)
Bloki AV: wyznacz kolejne załamki P i sprawdź, po których następuje zespół QRS. Blok I stopnia: każdy załamek P przewiedziony, PR stały i powyżej 0,20 s. Blok II stopnia typu I (Mobitz I, Wenckebacha): odstęp PR wydłuża się z pobudzenia na pobudzenie, aż jeden załamek P nie zostanie przewiedziony, po czym cykl zaczyna się od nowa (grupowanie pobudzeń). Blok II stopnia typu II (Mobitz II): odstęp PR pobudzeń przewiedzionych pozostaje stały, a załamki P nagle nie są przewodzone; zespół QRS jest często szeroki. Blok III stopnia (całkowity): załamki P i zespoły QRS są każde regularne, ale niezależne, odstęp PR zmienia się przypadkowo, a częstość przedsionków jest większa niż częstość rytmu zastępczego (węzłowy 40–60/min z wąskim zespołem QRS, komorowy 20–40/min z szerokim zespołem QRS). Bloku 2:1 nie można na podstawie jednego zapisu określić jako typ I lub typ II.
Pięć kroków
1. Częstość: 4 zespołów QRS w 6 s, × 10 = 40 na minutę.
2. Rytm: regularnie nieregularny, zespoły QRS występują w grupach oddzielonych przerwą (grupowanie pobudzeń).
3. Załamki P: dodatnie i regularne (P–P 0,96 s, 63 na minutę); po jednym z każdych 4 załamków P nie następuje zespół QRS.
4. Odstęp PR: wydłuża się o 0,20 → 0,32 → 0,38 s, po czym jeden załamek P nie zostaje przewiedziony.
5. QRS: 0,08 s, wąski (poniżej 0,12 s).
Interpretacja
blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)
Odpowiedź
blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha)
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: OR = 0,5
Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.
Szanse narażenia
przypadki: 61/259 = 0,2355
kontrole: 144/306 = 0,4706
Iloraz szans
OR = (61·306)/(144·259) = 0,5005 ≈ 0,5
Odpowiedź
OR = 0,5
OR poniżej 1: narażenie jest rzadsze wśród przypadków, co sugeruje działanie ochronne.
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: p′ = 48,1 %
Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.