Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Która część pnia mózgu zawiera główne ośrodki krążenia i oddychania?

  1. AMóżdżek
  2. BRdzeń przedłużony
  3. CŚródmózgowie
  4. DMost
2.Anatomia człowiekaTrudny

Dlaczego przemieszczone złamanie szyjki kości udowej niesie wysokie ryzyko martwicy jałowej głowy kości udowej?

  1. ARozrywa gałęzie troczkowe tętnicy okalającej udo przyśrodkowej
  2. BZamyka żyłę udową i powoduje przekrwienie
  3. CPrzecina główny pień tętnicy udowej
  4. DUszkadza nerw kulszowy kontrolujący przepływ krwi
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Czym jest anatomiczna przestrzeń martwa?

  1. APęcherzykami płucnymi, które całkowicie się zapadły
  2. BPrzestrzenią między dwiema blaszkami opłucnej
  3. CPowietrzem pozostającym w płucach po pełnym wydechu (objętość zalegająca)
  4. DObjętością dróg oddechowych przewodzących, w których nie zachodzi wymiana gazowa
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Jaki jest główny powód, dla którego komory nie kurczą się jednocześnie z przedsionkami?

  1. APrzewodzenie jest opóźnione w węźle przedsionkowo-komorowym
  2. BKomory mają jedynie dłuższy okres refrakcji
  3. CWłókna Purkinjego przewodzą wolno
  4. DWęzeł zatokowy pobudza się dwa razy na jedno uderzenie
5.MikrobiologiaŚredni

Która bakteria jest najczęstszą przyczyną wrzodów żołądka?

  1. AHelicobacter pylori
  2. BClostridioides difficile
  3. CStaphylococcus aureus
  4. DEscherichia coli
6.MikrobiologiaTrudny

Które wirusy zapalenia wątroby przenoszą się głównie przez skażoną żywność i wodę?

  1. ATypu B i D
  2. BTypu C i E
  3. CTypu A i E
  4. DTypu B i C
7.FarmakologiaŚredni

Pacjentom przyjmującym metronidazol zwykle zaleca się unikanie:

  1. AProduktów mlecznych
  2. BAlkoholu
  3. CSoku grejpfrutowego
  4. DŚwiatła słonecznego
8.FarmakologiaTrudny

A postoperative patient using morphine PCA is very drowsy, hard to rouse and has a respiratory rate of 7 per minute. What should the nurse do first?

  1. AEncourage the patient to press the button only when awake and in pain
  2. BReduce the PCA dose and leave the pump running
  3. CLet the patient sleep and recheck in one hour
  4. DStop the PCA, try to rouse the patient and give naloxone as per protocol
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Gazometria do ćwiczeń pokazuje PaCO₂ 50 mmHg (6,7 kPa). Użyj reguły, że w ostrej kwasicy oddechowej HCO₃⁻ rośnie o 1 mmol/L na każde 10 mmHg, o które PaCO₂ przekracza 40. Zacznij od: HCO₃⁻ 24 mmol/L. Znajdź oczekiwane HCO₃⁻.

PaCO₂ 50 mmHg (6,7 kPa)wartość wyjściowa: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny

Wartości do ćwiczeń: Na⁺ 136, Cl⁻ 93 oraz HCO₃⁻ 14 mmol/L. Oblicz wskaźnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻), używając AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻). Podaj dwa miejsca po przecinku.

Na⁺ 136 mmol/LCl⁻ 93 mmol/LHCO₃⁻ 14 mmol/L
wskaźnik delta =
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mV

Zmierz odstęp QT i odstęp R–R na tym regularnym zapisie w odprowadzeniu II, a następnie oblicz QTc (skorygowany o częstość) według wzoru Bazetta QTc = QT/√RR (oba w sekundach). Podaj odpowiedź w sekundach z trzema miejscami po przecinku.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
QTc = s
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVrytm stymulowany, brak przechwyceniablok AV II stopnia typu IIrytm idiowentrykularnyrytm stymulowany dwujamowo (AV)

Ten pacjent ma stymulator serca. Zinterpretuj zapis w odprowadzeniu II. Kliknij swoją odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1rytm stymulowany, brak przechwycenia
  2. 2blok AV II stopnia typu II
  3. 3rytm idiowentrykularny
  4. 4rytm stymulowany dwujamowo (AV)
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
testchoroba obecnachoroba nieobecnarazemdodatnia7338111abujemna4718721919cdrazem12019102030

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W badaniu porównano nowy test ze standardem referencyjnym (zob. tabela 2 × 2). Oblicz ujemny iloraz wiarygodności LR−. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.

a = 73b = 38c = 47d = 1872
LR− =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
p (%)NPV (%)1%NPV = ?100

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Test przesiewowy ma czułość 77% i swoistość 91%. Stosuje się go w populacji, w której chorobowość wynosi 1%. Oblicz ujemną wartość predykcyjną NPV w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

Se = 77%Sp = 91%p = 1%
NPV = %

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: B · Rdzeń przedłużony

Dlaczego to jest odpowiedź

Rdzeń przedłużony zawiera ośrodki życiowe regulujące częstość pracy serca, ciśnienie tętnicze i rytm oddychania.

Odpowiedź

B · Rdzeń przedłużony
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: A · Rozrywa gałęzie troczkowe tętnicy okalającej udo przyśrodkowej

Dlaczego to jest odpowiedź

Głowę kości udowej zaopatrują głównie gałęzie troczkowe tętnicy okalającej udo przyśrodkowej biegnące wzdłuż szyjki. Przemieszczone złamanie szyjki je rozrywa i głowa może obumrzeć.

Odpowiedź

A · Rozrywa gałęzie troczkowe tętnicy okalającej udo przyśrodkowej
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: D · Objętością dróg oddechowych przewodzących, w których nie zachodzi wymiana gazowa

Dlaczego to jest odpowiedź

Anatomiczna przestrzeń martwa (około 150 ml) to powietrze w nosie, tchawicy i oskrzelach. Jest przemieszczane przy każdym oddechu, ale nigdy nie dociera do pęcherzyków.

Odpowiedź

D · Objętością dróg oddechowych przewodzących, w których nie zachodzi wymiana gazowa
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: A · Przewodzenie jest opóźnione w węźle przedsionkowo-komorowym

Dlaczego to jest odpowiedź

Węzeł AV przewodzi wolno (opóźnienie ok. 0,1 s), więc skurcz przedsionków kończy wypełnianie komór, zanim zacznie się ich depolaryzacja.

Odpowiedź

A · Przewodzenie jest opóźnione w węźle przedsionkowo-komorowym
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: A · Helicobacter pylori

Dlaczego to jest odpowiedź

H. pylori kolonizuje błonę śluzową żołądka i wytwarza ureazę, by miejscowo zobojętniać kwas. Odpowiada za większość wrzodów trawiennych i leczy się ją antybiotykami z IPP.

Odpowiedź

A · Helicobacter pylori
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: C · Typu A i E

Dlaczego to jest odpowiedź

Wirusy typu A i E przenoszą się drogą fekalno-oralną. B, C i D przenoszą się przez krew i płyny ustrojowe i mogą powodować przewlekłe zakażenie.

Odpowiedź

C · Typu A i E
7.Farmakologia

Odpowiedź: B · Alkoholu

Dlaczego to jest odpowiedź

Metronidazol z alkoholem może wywołać reakcję disulfiramopodobną z zaczerwienieniem, nudnościami i kołataniem serca. Alkoholu unika się w czasie leczenia i przez krótki czas po nim.

Odpowiedź

B · Alkoholu
8.Farmakologia

Odpowiedź: D · Stop the PCA, try to rouse the patient and give naloxone as per protocol

Dlaczego to jest odpowiedź

Excessive sedation and a low respiratory rate signal opioid-induced respiratory depression. The opioid is stopped, the patient is stimulated and supported with oxygen, naloxone is given as per protocol and help is called.

Odpowiedź

D · Stop the PCA, try to rouse the patient and give naloxone as per protocol
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: HCO₃⁻ = 25 mmol/L

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Zmiana PaCO₂

|50 − 40| = 10 mmHg → 1 × 10 mmHg

Oczekiwane HCO₃⁻

HCO₃⁻ = 24 + 1·1 = 25 mmol/L

Odpowiedź

HCO₃⁻ = 25 mmol/L
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: wskaźnik delta = 1,7

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Luka anionowa

AG = 136 − (93 + 14) = 29

Wskaźnik delta

(29 − 12)/(24 − 14) = 17/10 = 1,7

Odpowiedź

wskaźnik delta = 1,7

Między 1 a 2: czysta kwasica z dużą luką anionową.

11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: QTc = 0,52 s

QT i QTc: odstęp QT biegnie od początku zespołu QRS do końca załamka T. Skraca się wraz ze wzrostem częstości akcji serca, dlatego koryguje się go o częstość za pomocą odstępu R–R w sekundach: QTc według Bazetta = QT/√RR, a QTc według Fridericii = QT/∛RR. Wzór Bazetta jest używany w większości podręczników; nadmiernie koryguje przy szybkiej częstości, gdzie preferuje się wzór Fridericii. Granice różnią się w zależności od źródła: QTc powyżej około 0,45 s u mężczyzn lub 0,46 s u kobiet zwykle uznaje się za wydłużony, a powyżej 0,50 s za znacznie wydłużony.

Pomiar

QT = 13 × 0,04 = 0,52 s
RR = 25 × 0,04 = 1,00 s

Wzór Bazetta

QTc = 0,52/√1,00 = 0,52/1 = 0,52 s

Odpowiedź

QTc = 0,52 s

Powyżej 0,50 s: znacznie wydłużony. (520 ms)

12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: rytm stymulowany, brak przechwycenia

Rytmy stymulowane: impuls stymulatora widać jako wąski pionowy szpilkowy artefakt. Po impulsie komorowym QRS jest szeroki (0,12 s lub więcej), bo pobudzenie rozchodzi się od elektrody przez mięsień, a nie przez układ przewodzący; przy stymulacji prawej komory jest często głównie ujemny w odprowadzeniu II. Impuls przed każdym załamkiem P oznacza stymulację przedsionka, a stymulator dwujamowy (AV) pokazuje impuls przedsionkowy i załamek P, a następnie, po zaprogramowanym opóźnieniu AV, impuls komorowy i szeroki QRS. Przechwycenie oznacza, że po każdym impulsie następuje depolaryzacja. Brak przechwycenia to impuls bez następującego po nim załamka P lub QRS; brak wykrywania (impulsy ignorujące własne pobudzenia pacjenta) i brak stymulacji (brak impulsu, gdy powinien być) to inne klasyczne awarie.

Pięć kroków

1. Częstość: 5 zespołów QRS w 6 s, × 10 = 50 na minutę.
2. Rytm: impulsy stymulatora są regularne (co 0,96 s), ale R–R nie jest, bo po niektórych impulsach brakuje QRS.
3. Załamki P: niewidoczne.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: 0,14 s i szeroki po impulsach z przechwyceniem; po jednym impulsie nie następuje QRS (brak przechwycenia).

Interpretacja

rytm stymulowany, brak przechwycenia

Odpowiedź

rytm stymulowany, brak przechwycenia

Brak przechwycenia: stymulator wysyła impuls, ale serce nie odpowiada. Podręczniki traktują to jako pilne do zgłoszenia, bo pacjent może zależeć od stymulatora.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: LR− = 0,4

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Czułość i swoistość

Se = 73/120 = 0,6083
Sp = 1872/1910 = 0,9801

Ujemny iloraz wiarygodności

LR− = (1 − 0,6083)/0,9801 = 0,3996 ≈ 0,4

Odpowiedź

LR− = 0,4
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: NPV = 99,7 %

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Wyniki prawdziwie i fałszywie ujemne (na osobę)

Sp·(1 − p) = 0,91·0,99 = 0,9009
(1 − Se)·p = 0,23·0,01 = 0,0023

Ujemna wartość predykcyjna

NPV = 0,9009/(0,9009 + 0,0023) = 0,9975 ≈ 99,7%

Odpowiedź

NPV = 99,7%

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences