Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Z których segmentów rdzenia kręgowego układ współczulny wychodzi z ośrodkowego układu nerwowego?

  1. ATylko z szyjnych
  2. BZ czaszkowych i krzyżowych
  3. CZ piersiowych i górnych lędźwiowych (Th1–L2)
  4. DTylko z krzyżowych (S2–S4)
2.Anatomia człowiekaTrudny

W jakiej kolejności mocz przechodzi przez te struktury po opuszczeniu kanalików zbiorczych?

  1. AKielich większy, kielich mniejszy, miedniczka nerkowa, moczowód
  2. BMiedniczka nerkowa, kielich mniejszy, kielich większy, moczowód
  3. CKielich mniejszy, kielich większy, miedniczka nerkowa, moczowód
  4. DKielich mniejszy, miedniczka nerkowa, kielich większy, moczowód
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Który hormon powoduje skurcz pęcherzyka żółciowego po tłustym posiłku?

  1. AGastryna
  2. BCholecystokinina (CCK)
  3. CSekretyna
  4. DInsulina
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Pacjent z cukrzycową kwasicą ketonową oddycha głęboko i szybko. Jakiego obrazu można się spodziewać w gazometrii?

  1. AWysokie pH, niskie wodorowęglany i niskie PaCO₂
  2. BNiskie pH, prawidłowe wodorowęglany i wysokie PaCO₂
  3. CNiskie pH, niskie wodorowęglany i niskie PaCO₂
  4. DNiskie pH, wysokie wodorowęglany i wysokie PaCO₂
5.MikrobiologiaŚredni

W której fazie krzywej wzrostu bakterii komórki dzielą się z największą stałą szybkością?

  1. AW fazie stacjonarnej (plateau)
  2. BW fazie logarytmicznej (wykładniczej)
  3. CW fazie adaptacji (lag)
  4. DW fazie zamierania
6.MikrobiologiaTrudny

Zatrucie pokarmowe Staphylococcus aureus zaczyna się już 1–6 godzin po jedzeniu. Dlaczego tak szybko?

  1. ABakterie natychmiast wnikają do krwiobiegu
  2. BUkład odpornościowy reaguje na bakterie w ciągu kilku minut
  3. CBakterie bardzo szybko namnażają się w jelicie i wnikają w jego ścianę
  4. DBakterie wytworzyły w żywności termostabilną toksynę, zanim ją zjedzono
7.FarmakologiaŚredni

Which drug is used for torsades de pointes?

  1. AIntravenous verapamil
  2. BOral digoxin
  3. CIntravenous magnesium sulfate
  4. DIntravenous adenosine (rapid push)
8.FarmakologiaTrudny

During an alteplase infusion for acute ischaemic stroke, the patient develops a sudden severe headache and her level of consciousness falls. What is the nurse's first action?

  1. AStop the alteplase infusion and notify the provider urgently
  2. BGive paracetamol for the headache and continue the infusion
  3. CGive a bolus of heparin to prevent a new clot
  4. DSlow the infusion to half the rate and recheck in 30 minutes
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Gazometria do ćwiczeń pokazuje PaCO₂ 77 mmHg (10,3 kPa). Użyj reguły, że w ostrej kwasicy oddechowej HCO₃⁻ rośnie o 1 mmol/L na każde 10 mmHg, o które PaCO₂ przekracza 40. Zacznij od: HCO₃⁻ 24 mmol/L. Znajdź oczekiwane HCO₃⁻.

PaCO₂ 77 mmHg (10,3 kPa)wartość wyjściowa: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
pH7,357,457,17PaCO₂mmHg354517HCO₃⁻mmol/L22266prawidłowe wyrównaniedodatkowa kwasica oddechowadodatkowa zasadowica oddechowa

Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną: pH 7,17, PaCO₂ 17 mmHg (2,3 kPa), HCO₃⁻ 6 mmol/L. Porównaj zmierzone PaCO₂ ze wzorem Wintersa. Kliknij swoją interpretację.

pH 7,17PaCO₂ 17 mmHg (2,3 kPa)HCO₃⁻ 6 mmol/L
  1. 1prawidłowe wyrównanie
  2. 2dodatkowa kwasica oddechowa
  3. 3dodatkowa zasadowica oddechowa
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mV

Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje trzepotanie przedsionków o stałym stosunku przewodzenia. Znajdź częstość komór w uderzeniach na minutę.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
częstość komór = bpm
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVblok AV III stopnia (całkowity)rytm węzłowyczęstoskurcz komorowyrytm idiowentrykularny

Rozpoznaj rytm na tym zapisie w odprowadzeniu II. Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1blok AV III stopnia (całkowity)
  2. 2rytm węzłowy
  3. 3częstoskurcz komorowy
  4. 4rytm idiowentrykularny
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
przypadkikontrolenarażeni196323abnienarażeni104427cd

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Badanie kliniczno-kontrolne porównuje 300 pacjentów z chorobą (przypadki) i 750 osób bez niej (kontrole). Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie było narażonych na czynnik ryzyka. Oblicz iloraz szans OR dla narażenia. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.

a = 196b = 323c = 104d = 427
OR =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
testchoroba obecnachoroba nieobecnarazemdodatnia?ujemnarazem10 000

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Przebadano 10 000 osób testem o czułości 99% i swoistości 96%. Chorobowość wynosi 29%. Ile wyników dodatnich n₊ można oczekiwać łącznie?

N = 10 000p = 29%Se = 99%Sp = 96%
n₊ =

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: C · Z piersiowych i górnych lędźwiowych (Th1–L2)

Dlaczego to jest odpowiedź

Przedzwojowe neurony współczulne leżą w rogu bocznym od Th1 do L2. Układ przywspółczulny ma odpływ czaszkowo-krzyżowy.

Odpowiedź

C · Z piersiowych i górnych lędźwiowych (Th1–L2)
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: C · Kielich mniejszy, kielich większy, miedniczka nerkowa, moczowód

Dlaczego to jest odpowiedź

Kanaliki zbiorcze uchodzą na brodawkach nerkowych do kielichów mniejszych, które łączą się w kielichy większe, uchodzące do miedniczki, a potem do moczowodu.

Odpowiedź

C · Kielich mniejszy, kielich większy, miedniczka nerkowa, moczowód
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: B · Cholecystokinina (CCK)

Dlaczego to jest odpowiedź

Tłuszcz i białko w dwunastnicy uwalniają CCK, która powoduje skurcz pęcherzyka żółciowego i pobudza wydzielanie enzymów trzustkowych.

Odpowiedź

B · Cholecystokinina (CCK)
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: C · Niskie pH, niskie wodorowęglany i niskie PaCO₂

Dlaczego to jest odpowiedź

Ketokwasy zużywają wodorowęglany, powodując kwasicę metaboliczną. Oddech Kussmaula obniża PaCO₂ jako kompensacja oddechowa.

Odpowiedź

C · Niskie pH, niskie wodorowęglany i niskie PaCO₂
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: B · W fazie logarytmicznej (wykładniczej)

Dlaczego to jest odpowiedź

Po fazie zastoju, w której komórki się przystosowują, wchodzą one w fazę logarytmiczną i rosną wykładniczo. W fazie stacjonarnej wzrost ustaje, bo wyczerpują się składniki odżywcze i gromadzą produkty przemiany materii.

Odpowiedź

B · W fazie logarytmicznej (wykładniczej)
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: D · Bakterie wytworzyły w żywności termostabilną toksynę, zanim ją zjedzono

Dlaczego to jest odpowiedź

S. aureus wytwarza enterotoksyny w żywności pozostawionej w cieple. Toksyna jest już obecna w chwili jedzenia i przeżywa odgrzewanie, więc objawy pojawiają się szybko.

Odpowiedź

D · Bakterie wytworzyły w żywności termostabilną toksynę, zanim ją zjedzono
7.Farmakologia

Odpowiedź: C · Intravenous magnesium sulfate

Dlaczego to jest odpowiedź

IV magnesium is first-line for torsades de pointes, even when serum magnesium is normal. QT-prolonging drugs are stopped and potassium is corrected.

Odpowiedź

C · Intravenous magnesium sulfate
8.Farmakologia

Odpowiedź: A · Stop the alteplase infusion and notify the provider urgently

Dlaczego to jest odpowiedź

A sudden headache and neurological decline during thrombolysis suggest intracranial haemorrhage. The infusion is stopped at once and the provider is called for urgent assessment and imaging.

Odpowiedź

A · Stop the alteplase infusion and notify the provider urgently
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: HCO₃⁻ = 27,7 mmol/L

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Zmiana PaCO₂

|77 − 40| = 37 mmHg → 3,7 × 10 mmHg

Oczekiwane HCO₃⁻

HCO₃⁻ = 24 + 1·3,7 = 27,7 mmol/L

Odpowiedź

HCO₃⁻ = 27,7 mmol/L
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: prawidłowe wyrównanie

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Oczekiwane PaCO₂

1,5·6 + 8 = 17 → 15–19 mmHg

Porównaj

zmierzone: 17 mmHg → prawidłowe wyrównanie

Odpowiedź

prawidłowe wyrównanie
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: częstość komór = 75 bpm

Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.

Fale trzepotania

F–F = 5 małych kratek = 0,20 s → 1500 ÷ 5 = 300 na minutę

Zespoły QRS

R–R = 20 małych kratek = 0,80 s → 1500 ÷ 20 = 75 na minutę
stosunek przewodzenia = 300 ÷ 75 = 4:1

Odpowiedź

częstość komór = 75 bpm
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: rytm idiowentrykularny

Dalsze rytmy komorowe: torsade de pointes to wielokształtny częstoskurcz komorowy, zwykle 150–250/min, w którym szerokie zespoły zmieniają wysokość i skręcają się wokół linii podstawowej, przez kilka uderzeń skierowane w górę, a potem w dół. Podręczniki wiążą go z wydłużonym odstępem QT, a lekiem wskazywanym w wytycznych resuscytacji jest siarczan magnezu. Rytm idiowentrykularny to komorowy rytm zastępczy: regularny, z szerokim QRS (0,12 s lub więcej), bez załamków P, o częstości 20–40/min (przyspieszony rytm idiowentrykularny ma 40–100/min). Jednokształtny VT ma identyczne szerokie zespoły przy częstości powyżej 100/min. VF jest chaotyczne, bez żadnego powtarzającego się zespołu.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 43 małych kratek, 1500 ÷ 43 ≈ 35 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 1,72 s.
3. Załamki P: nie da się ich zidentyfikować.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: 0,16 s, szeroki (0,12 s lub więcej) i dziwaczny, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę.

Interpretacja

rytm idiowentrykularny

Odpowiedź

rytm idiowentrykularny

Rytm idiowentrykularny to rytm zastępczy: komory przejmują rolę, bo ośrodki nad nimi zawiodły.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: OR = 2,49

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Szanse narażenia

przypadki: 196/104 = 1,885
kontrole: 323/427 = 0,7564

Iloraz szans

OR = (196·427)/(323·104) = 2,491 ≈ 2,49

Odpowiedź

OR = 2,49

OR powyżej 1: narażenie jest częstsze wśród przypadków.

14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: n₊ = 3155

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Z chorobą i bez choroby

10 000·0,29 = 2900
10 000 − 2900 = 7100

Wszystkie wyniki dodatnie

TP = 2900·0,99 = 2871
FP = 7100·0,04 = 284
n₊ = 2871 + 284 = 3155

Odpowiedź

n₊ = 3155

Spośród 3155 wyników dodatnich tylko 2871 dotyczy osób z chorobą (PPV 91%).

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences