Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Która tętnica zaopatruje większość przedniej ściany lewej komory i przednią część przegrody międzykomorowej?

  1. AGałąź międzykomorowa przednia lewej tętnicy wieńcowej
  2. BGałąź okalająca
  3. CGałąź międzykomorowa tylna
  4. DPrawa tętnica wieńcowa
2.Anatomia człowiekaTrudny

Który mięsień jest głównym zginaczem stawu biodrowego?

  1. ABiodrowo-lędźwiowy
  2. BPrzywodziciel wielki
  3. CDwugłowy uda
  4. DPośladkowy wielki
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Który hormon zwiększa wchłanianie zwrotne wody w kanalikach zbiorczych nerki?

  1. AHormon antydiuretyczny (ADH)
  2. BParathormon
  3. CAldosteron
  4. DPrzedsionkowy peptyd natriuretyczny
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Gdzie w układzie renina-angiotensyna-aldosteron angiotensyna I jest głównie przekształcana w angiotensynę II?

  1. AW płucach
  2. BW wątrobie
  3. CW komórkach przykłębuszkowych nerki
  4. DW korze nadnerczy
5.MikrobiologiaŚredni

Co dzieje się z DNA faga w cyklu lizogenicznym bakteriofaga?

  1. AZostaje zniszczone przez bakterię
  2. BZostaje zintegrowane z chromosomem bakterii jako profag
  3. CJest natychmiast wykorzystywane do wytworzenia nowych fagów, które rozrywają komórkę
  4. DOpuszcza komórkę przez pilus
6.MikrobiologiaTrudny

Dlaczego na grypę można chorować wiele razy, a na odrę zwykle tylko raz?

  1. AWirus odry nie ma antygenów powierzchniowych
  2. BOdrę wywołuje bakteria
  3. CGrypa atakuje i niszczy komórki pamięci powstałe po zakażeniu
  4. DWirusy grypy często zmieniają swoje antygeny powierzchniowe
7.FarmakologiaŚredni

After a vaccination, why is a person asked to wait for a short time before leaving?

  1. ATo measure the person's temperature for fever
  2. BTo check that the vaccine has already created protective antibodies
  3. CTo make sure the injection site does not bruise
  4. DTo watch for anaphylaxis, which usually starts within minutes
8.FarmakologiaTrudny

During general anaesthesia with a volatile agent and suxamethonium (succinylcholine), a patient develops muscle rigidity, rising end-tidal CO2 and a fast-rising temperature. Which drug is the specific treatment?

  1. ANaloxone
  2. BParacetamol
  3. CNeostigmine
  4. DDantrolene
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
pH7,357,457,36PaCO₂mmHg354524HCO₃⁻mmol/L222613niewyrównaneczęściowo wyrównanecałkowicie wyrównane

Gazometria krwi tętniczej do ćwiczeń pokazuje pH 7,36, PaCO₂ 24 mmHg (3,2 kPa) oraz HCO₃⁻ 13 mmol/L. Zaburzeniem pierwotnym jest kwasica metaboliczna. W jakim stopniu jest wyrównane? Kliknij odpowiedź.

pH 7,36PaCO₂ 24 mmHg (3,2 kPa)HCO₃⁻ 13 mmol/L
  1. 1niewyrównane
  2. 2częściowo wyrównane
  3. 3całkowicie wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny

Na poziomie morza gazometria do ćwiczeń pobrana przy 21% tlenu pokazuje PaO₂ 52 mmHg (6,9 kPa) oraz PaCO₂ 40 mmHg (5,3 kPa). Użyj PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8, aby znaleźć Gradient A–a.

FiO₂ 21%PaO₂ 52 mmHg (6,9 kPa)PaCO₂ 40 mmHg (5,3 kPa)
Gradient A–a = mmHg
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mVmigotanie przedsionkówprawidłowy rytm zatokowybradykardia zatokowarytm węzłowy

Zinterpretuj ten zapis rytmu w odprowadzeniu II. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1migotanie przedsionków
  2. 2prawidłowy rytm zatokowy
  3. 3bradykardia zatokowa
  4. 4rytm węzłowy
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mV

Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje blok AV z nieregularnym rytmem komór. Użyj metody 6-sekundowej, aby znaleźć częstość komór w uderzeniach na minutę.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
częstość komór = bpm
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
osobylata19012480135404nowe przypadki97

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W kohorcie obserwowano grupy osób przez różny czas (zob. tabela: liczba osób i lata obserwacji dla każdej). W trakcie obserwacji wystąpiło 97 nowych przypadków. Oblicz współczynnik zapadalności IR na 1000 osobolat. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

90 × 1 rok480 × 1 rok540 × 4 lata97 nowe przypadki
IR = na 1000 osobolat
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
p (%)PPV (%)30%PPV = ?100

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Test przesiewowy ma czułość 75% i swoistość 89%. Stosuje się go w populacji, w której chorobowość wynosi 30%. Oblicz dodatnią wartość predykcyjną PPV w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

Se = 75%Sp = 89%p = 30%
PPV = %

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: A · Gałąź międzykomorowa przednia lewej tętnicy wieńcowej

Dlaczego to jest odpowiedź

Gałąź międzykomorowa przednia (LAD) zaopatruje przednią ścianę lewej komory i przednie dwie trzecie przegrody. Jej zamknięcie powoduje zawał ściany przedniej.

Odpowiedź

A · Gałąź międzykomorowa przednia lewej tętnicy wieńcowej
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: A · Biodrowo-lędźwiowy

Dlaczego to jest odpowiedź

Mięsień biodrowo-lędźwiowy (lędźwiowy większy i biodrowy) jest najsilniejszym zginaczem biodra. Pośladkowy wielki prostuje biodro.

Odpowiedź

A · Biodrowo-lędźwiowy
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: A · Hormon antydiuretyczny (ADH)

Dlaczego to jest odpowiedź

ADH (wazopresyna) z tylnego płata przysadki wbudowuje akwaporyny-2, dzięki czemu kanalik zbiorczy przepuszcza wodę i mocz się zagęszcza.

Odpowiedź

A · Hormon antydiuretyczny (ADH)
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: A · W płucach

Dlaczego to jest odpowiedź

Renina (nerka) rozszczepia angiotensynogen (wątroba) do angiotensyny I, którą ACE, głównie na śródbłonku naczyń włosowatych płuc, przekształca w angiotensynę II.

Odpowiedź

A · W płucach
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: B · Zostaje zintegrowane z chromosomem bakterii jako profag

Dlaczego to jest odpowiedź

W lizogenii genom faga integruje się z chromosomem gospodarza i jest kopiowany razem z nim. Później może przejść w cykl lityczny, wytwarzając nowe fagi i powodując lizę komórki.

Odpowiedź

B · Zostaje zintegrowane z chromosomem bakterii jako profag
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: D · Wirusy grypy często zmieniają swoje antygeny powierzchniowe

Dlaczego to jest odpowiedź

Hemaglutynina i neuraminidaza wirusa grypy zmieniają się przez dryf (drobne mutacje) i skok (reasortację), więc stare przeciwciała mogą nie rozpoznawać nowych szczepów. Wirus odry jest antygenowo stabilny.

Odpowiedź

D · Wirusy grypy często zmieniają swoje antygeny powierzchniowe
7.Farmakologia

Odpowiedź: D · To watch for anaphylaxis, which usually starts within minutes

Dlaczego to jest odpowiedź

Anaphylaxis after vaccination is rare but usually begins soon after the injection. Staff and adrenaline must be available during the observation period.

Odpowiedź

D · To watch for anaphylaxis, which usually starts within minutes
8.Farmakologia

Odpowiedź: D · Dantrolene

Dlaczego to jest odpowiedź

Malignant hyperthermia is caused by uncontrolled calcium release from the sarcoplasmic reticulum. Dantrolene blocks this release, and the triggering agents are stopped at once.

Odpowiedź

D · Dantrolene
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: całkowicie wyrównane

Czytanie gazometrii (ROME): najpierw pH: poniżej 7,35 to kwasica krwi, powyżej 7,45 zasadowica krwi. Potem znajdź wartość, która to tłumaczy. PaCO₂ (norma 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) to część oddechowa i w zaburzeniu oddechowym zmienia się odwrotnie do pH; HCO₃⁻ (norma 22–26 mmol/L) to część metaboliczna i zmienia się w tym samym kierunku co pH (ROME: Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Druga wartość pokazuje wyrównanie: prawidłowa oznacza brak wyrównania; nieprawidłowa w kierunku, który przywraca pH, gdy pH jest nadal nieprawidłowe, oznacza wyrównanie częściowe; prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite. Zakresy różnią się nieco między laboratoriami; to wartości do ćwiczeń.

ROME, wartość po wartości

pH 7,36: w zakresie 7,35–7,45
PaCO₂ 24 mmHg: niski (35–45)
HCO₃⁻ 13 mmol/L: niski (22–26)

Wyrównanie

Klinicznie sprawdź też oczekiwaną kompensację: wzór Wintersa przewiduje PaCO₂ 25,5–29,5 mmHg, więc zmierzone 24 mmHg wskazuje na dodatkowa zasadowica oddechowa (zaburzenie mieszane). Powyższa odpowiedź to klasyfikacja egzaminacyjna metodą ROME.

całkowicie wyrównane

Odpowiedź

całkowicie wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: Gradient A–a = 47,73 mmHg

Wartości pochodne: obliczona osmolalność surowicy to 2·Na⁺ + glukoza + mocznik, gdy wszystkie wartości są w mmol/L (2·Na⁺ + glukoza/18 + BUN/2,8, gdy glukoza i BUN są w mg/dL); norma wynosi około 275–295 mOsm/kg. Wskaźnik P/F to PaO₂ podzielone przez FiO₂ jako ułamek. Ciśnienie tlenu pęcherzykowego na poziomie morza to PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg, a gradient A–a to PAO₂ − PaO₂.

Tlen pęcherzykowy

PAO₂ = 0,21·713 − 40/0,8 = 149,7 − 50 = 99,73 mmHg

Gradient

A–a = 99,73 − 52 = 47,73 mmHg

Odpowiedź

Gradient A–a = 47,73 mmHg
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: rytm węzłowy

Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 36 małych kratek, 1500 ÷ 36 ≈ 42 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 1,44 s.
3. Załamki P: niewidoczne.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: 0,08 s, wąski (poniżej 0,12 s).

Interpretacja

rytm węzłowy

Odpowiedź

rytm węzłowy
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: częstość komór = 50 bpm

Bloki AV: wyznacz kolejne załamki P i sprawdź, po których następuje zespół QRS. Blok I stopnia: każdy załamek P przewiedziony, PR stały i powyżej 0,20 s. Blok II stopnia typu I (Mobitz I, Wenckebacha): odstęp PR wydłuża się z pobudzenia na pobudzenie, aż jeden załamek P nie zostanie przewiedziony, po czym cykl zaczyna się od nowa (grupowanie pobudzeń). Blok II stopnia typu II (Mobitz II): odstęp PR pobudzeń przewiedzionych pozostaje stały, a załamki P nagle nie są przewodzone; zespół QRS jest często szeroki. Blok III stopnia (całkowity): załamki P i zespoły QRS są każde regularne, ale niezależne, odstęp PR zmienia się przypadkowo, a częstość przedsionków jest większa niż częstość rytmu zastępczego (węzłowy 40–60/min z wąskim zespołem QRS, komorowy 20–40/min z szerokim zespołem QRS). Bloku 2:1 nie można na podstawie jednego zapisu określić jako typ I lub typ II.

Częstość przedsionków

P–P = 23 małych kratek = 0,92 s → 1500 ÷ 23 = 65,22 ≈ 65 na minutę

Częstość komór

5 zespołów QRS w 6 s × 10 = 50 na minutę

Odpowiedź

częstość komór = 50 bpm

Odpowiedź

częstość komór = 50 bpm

Blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha): 3 załamków P na każde 2 zespołów QRS.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: IR = 35,5 na 1000 osobolat

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Osobolata

PY = 90·1 + 480·1 + 540·4 = 2730

Współczynnik zapadalności

IR = 97/2730·1000 = 35,5 na 1000 osobolat

Odpowiedź

IR = 35,5 na 1000 osobolat
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: PPV = 74,5 %

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Wyniki prawdziwie i fałszywie dodatnie (na osobę)

Se·p = 0,75·0,3 = 0,225
(1 − Sp)·(1 − p) = 0,11·0,7 = 0,077

Dodatnia wartość predykcyjna

PPV = 0,225/(0,225 + 0,077) = 0,745 ≈ 74,5%

Odpowiedź

PPV = 74,5%

Im niższa chorobowość, tym niższe PPV tego samego testu.

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences