Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

W której strukturze plemniki dojrzewają i są magazynowane po opuszczeniu jądra?

  1. AW gruczole krokowym
  2. BW kanalikach nasiennych
  3. CW najądrzu
  4. DW pęcherzyku nasiennym
2.Anatomia człowiekaTrudny

Która struktura leży w śródpiersiu tylnym?

  1. AAorta wstępująca
  2. BPrzełyk
  3. CSerce
  4. DGrasica
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Który jon wnika do komórki i wywołuje fazę depolaryzacji typowego potencjału czynnościowego neuronu?

  1. ASód (Na⁺)
  2. BPotas (K⁺)
  3. CWapń (Ca²⁺)
  4. DChlorek (Cl⁻)
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Pacjent przez rok przyjmował duże dawki prednizolonu. W jakim stanie jest oś podwzgórze–przysadka–nadnercza?

  1. AACTH jest zahamowane, a kora nadnerczy uległa zanikowi
  2. BRdzeń nadnerczy przestał wytwarzać adrenalinę i noradrenalinę
  3. CACTH jest prawidłowe, a wytwarzanie kortyzolu zwiększone
  4. DACTH jest wysokie, a kora nadnerczy powiększona
5.MikrobiologiaŚredni

Co wykrywa test ELISA?

  1. AWzrost bakterii na stałych płytkach z agarem
  2. BSwoiste antygeny lub przeciwciała z użyciem enzymu wywołującego zmianę barwy
  3. CKształt bakterii pod mikroskopem
  4. DSekwencję DNA całego genomu bakterii
6.MikrobiologiaTrudny

Priony różnią się od wszystkich innych czynników zakaźnych, ponieważ:

  1. Aginą podczas zwykłego gotowania i dezynfekcji
  2. Bnie zawierają kwasu nukleinowego i składają się z nieprawidłowo sfałdowanego białka
  3. Cmogą zakażać tylko bakterie
  4. Dzawierają tylko RNA, bez otaczającego genom płaszcza białkowego
7.FarmakologiaŚredni

Benzathine benzylpenicillin (penicillin G benzathine) is ordered. Which route is correct?

  1. AIntravenous infusion over 30 minutes
  2. BIntravenous push
  3. CDeep intramuscular only
  4. DSubcutaneous in the abdomen
8.FarmakologiaTrudny

A patient taking co-trimoxazole develops fever, a spreading blistering rash and painful mouth sores. What is the most likely diagnosis?

  1. AA mild rash that will settle; continue the drug and give moisturiser
  2. BStevens–Johnson syndrome; stop the drug and get urgent medical care
  3. CSunburn caused by the drug; advise sunscreen only
  4. DOral thrush; start an antifungal and continue the antibiotic
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną z HCO₃⁻ 12 mmol/L. Użyj wzoru Wintersa, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂ (środek zakresu) w mmHg.

HCO₃⁻ 12 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
pH7,357,457,33PaCO₂mmHg354565HCO₃⁻mmol/L222633ostryprzewlekłyostra na tle przewlekłej

Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę oddechową: pH 7,33, PaCO₂ 65 mmHg (8,7 kPa), HCO₃⁻ 33 mmol/L. Użyj reguł „HCO₃⁻ rośnie o 1 mmol/L na 10 mmHg (ostra) lub o 3,5 mmol/L na 10 mmHg (przewlekła)”, aby ją sklasyfikować. Kliknij swoją odpowiedź.

pH 7,33PaCO₂ 65 mmHg (8,7 kPa)HCO₃⁻ 33 mmol/L
  1. 1ostry
  2. 2przewlekły
  3. 3ostra na tle przewlekłej
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mVtrzepotanie przedsionków, przewodzenie 4:1prawidłowy rytm zatokowytrzepotanie przedsionków, przewodzenie 3:1tachykardia zatokowa

Zinterpretuj ten zapis rytmu w odprowadzeniu II. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1trzepotanie przedsionków, przewodzenie 4:1
  2. 2prawidłowy rytm zatokowy
  3. 3trzepotanie przedsionków, przewodzenie 3:1
  4. 4tachykardia zatokowa
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mV

Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje blok AV, więc przedsionki i komory pracują z różną częstością. Zmierz odstęp P–P i znajdź częstość przedsionków w uderzeniach na minutę (metoda 1500, liczba całkowita).

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
częstość przedsionków = bpm
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
przypadkikontrolenarażeni88286abnienarażeni202264cd

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Badanie kliniczno-kontrolne porównuje 290 pacjentów z chorobą (przypadki) i 550 osób bez niej (kontrole). Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie było narażonych na czynnik ryzyka. Oblicz iloraz szans OR dla narażenia. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.

a = 88b = 286c = 202d = 264
OR =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
przedtestowe25%potestowe?p′LR−

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent ma przedtestowe prawdopodobieństwo choroby 25%. Test o czułości 78% i swoistości 97% daje wynik: ujemna. Oblicz potestowe prawdopodobieństwo choroby p′ w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

przedtestowe 25%Se = 78%Sp = 97%ujemna
p′ = %

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: C · W najądrzu

Dlaczego to jest odpowiedź

Plemniki powstają w kanalikach nasiennych, a następnie dojrzewają i są magazynowane w najądrzu, zanim przejdą do nasieniowodu.

Odpowiedź

C · W najądrzu
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: B · Przełyk

Dlaczego to jest odpowiedź

Śródpiersie tylne zawiera przełyk, aortę zstępującą, żyły nieparzyste i przewód piersiowy. Serce i aorta wstępująca są w śródpiersiu środkowym, a grasica w górnym i przednim.

Odpowiedź

B · Przełyk
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: A · Sód (Na⁺)

Dlaczego to jest odpowiedź

Kanały Na⁺ bramkowane napięciem otwierają się, Na⁺ wpływa i depolaryzuje błonę. Następnie wypływ K⁺ ją repolaryzuje.

Odpowiedź

A · Sód (Na⁺)
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: A · ACTH jest zahamowane, a kora nadnerczy uległa zanikowi

Dlaczego to jest odpowiedź

Egzogenny glikokortykosteroid hamuje CRH i ACTH, więc kora nadnerczy zanika. Nagłe odstawienie leku może wywołać przełom nadnerczowy, dlatego dawkę zmniejsza się stopniowo.

Odpowiedź

A · ACTH jest zahamowane, a kora nadnerczy uległa zanikowi
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: B · Swoiste antygeny lub przeciwciała z użyciem enzymu wywołującego zmianę barwy

Dlaczego to jest odpowiedź

W teście immunoenzymatycznym przeciwciała sprzężone z enzymem wiążą cel. Dodanie substratu wywołuje zabarwienie, pokazując, czy antygen lub przeciwciało są obecne.

Odpowiedź

B · Swoiste antygeny lub przeciwciała z użyciem enzymu wywołującego zmianę barwy
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: B · nie zawierają kwasu nukleinowego i składają się z nieprawidłowo sfałdowanego białka

Dlaczego to jest odpowiedź

Priony to nieprawidłowo sfałdowane białka, które wywołują błędne fałdowanie prawidłowych białek. Nie zawierają DNA ani RNA i są bardzo odporne na standardową sterylizację.

Odpowiedź

B · nie zawierają kwasu nukleinowego i składają się z nieprawidłowo sfałdowanego białka
7.Farmakologia

Odpowiedź: C · Deep intramuscular only

Dlaczego to jest odpowiedź

Benzathine penicillin is a depot suspension given deep IM. Accidental intravenous injection can cause cardiorespiratory arrest and death.

Odpowiedź

C · Deep intramuscular only
8.Farmakologia

Odpowiedź: B · Stevens–Johnson syndrome; stop the drug and get urgent medical care

Dlaczego to jest odpowiedź

Stevens–Johnson syndrome is a severe drug reaction with skin blistering and mucosal involvement. Sulfonamides are a common cause, and the drug must be stopped immediately.

Odpowiedź

B · Stevens–Johnson syndrome; stop the drug and get urgent medical care
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: PaCO₂ = 26 mmHg

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Wzór Wintersa

PaCO₂ = 1,5·12 + 8 = 26 mmHg
zasięg: 24–28 mmHg

Odpowiedź

PaCO₂ = 26 mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: przewlekły

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Oczekiwane HCO₃⁻

ostry: 24 + 1·2,5 = 26,5 mmol/L
przewlekły: 24 + 3,5·2,5 = 32,75 mmol/L

Porównaj

zmierzone: 33 mmol/L → przewlekły

Odpowiedź

przewlekły
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: trzepotanie przedsionków, przewodzenie 3:1

Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 15 małych kratek, 1500 ÷ 15 ≈ 100 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,60 s.
3. Załamki P: brak; regularne fale trzepotania o kształcie zębów piły co 0,20 s (300 na minutę), 3 na każdy zespół QRS.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: 0,08 s, wąski (poniżej 0,12 s).

Interpretacja

trzepotanie przedsionków, przewodzenie 3:1

Odpowiedź

trzepotanie przedsionków, przewodzenie 3:1
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: częstość przedsionków = 83 bpm

Bloki AV: wyznacz kolejne załamki P i sprawdź, po których następuje zespół QRS. Blok I stopnia: każdy załamek P przewiedziony, PR stały i powyżej 0,20 s. Blok II stopnia typu I (Mobitz I, Wenckebacha): odstęp PR wydłuża się z pobudzenia na pobudzenie, aż jeden załamek P nie zostanie przewiedziony, po czym cykl zaczyna się od nowa (grupowanie pobudzeń). Blok II stopnia typu II (Mobitz II): odstęp PR pobudzeń przewiedzionych pozostaje stały, a załamki P nagle nie są przewodzone; zespół QRS jest często szeroki. Blok III stopnia (całkowity): załamki P i zespoły QRS są każde regularne, ale niezależne, odstęp PR zmienia się przypadkowo, a częstość przedsionków jest większa niż częstość rytmu zastępczego (węzłowy 40–60/min z wąskim zespołem QRS, komorowy 20–40/min z szerokim zespołem QRS). Bloku 2:1 nie można na podstawie jednego zapisu określić jako typ I lub typ II.

Częstość przedsionków

P–P = 18 małych kratek = 0,72 s → 1500 ÷ 18 = 83,33 ≈ 83 na minutę

Częstość komór

R–R = 42 małych kratek = 1,68 s → 1500 ÷ 42 = 35,71 ≈ 36 na minutę

Odpowiedź

częstość przedsionków = 83 bpm

Odpowiedź

częstość przedsionków = 83 bpm

Blok AV III stopnia z szerokozespołowym rytmem zastępczym komorowym (zwykle 20–40 na minutę).

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: OR = 0,4

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Szanse narażenia

przypadki: 88/202 = 0,4356
kontrole: 286/264 = 1,083

Iloraz szans

OR = (88·264)/(286·202) = 0,4021 ≈ 0,4

Odpowiedź

OR = 0,4

OR poniżej 1: narażenie jest rzadsze wśród przypadków, co sugeruje działanie ochronne.

14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: p′ = 7 %

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Iloraz wiarygodności

LR− = (1 − 0,78)/0,97 = 0,2268

Szanse przedtestowe

0,25/(1 − 0,25) = 0,3333

Szanse potestowe

0,3333·0,2268 = 0,0756

Prawdopodobieństwo potestowe

p′ = 0,0756/(1 + 0,0756) = 0,07029 ≈ 7%

Odpowiedź

p′ = 7%

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences