Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Interpretacja zapisu rytmu EKG
Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.
Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.
2Zadania do ćwiczenia
1.Anatomia człowiekaŚredni
Która żyła powierzchowna w przedniej okolicy łokcia jest najczęściej używana do wkłucia?
AŻyła odpiszczelowa
BŻyła pośrodkowa łokcia
CŻyła ramienna
DŻyła pachowa
2.Anatomia człowiekaTrudny
Typowa tylno-boczna przepuklina krążka między L4 a L5 najczęściej uciska który korzeń nerwowy?
AL5
BL4
CS1
DL3
3.Fizjologia człowiekaŚredni
Hormon sekretyna jest uwalniany, gdy kwas trafia do dwunastnicy. Jakie jest jego główne działanie?
ASkurcz pęcherzyka żółciowego
BWydzielanie wodorowęglanów przez trzustkę
CWydzielanie kwasu przez żołądek
DUwalnianie insuliny przez wewnątrzwydzielniczą część trzustki
4.Fizjologia człowiekaTrudny
Dlaczego pacjent z zatruciem tlenkiem węgla może mieć prawidłowe PaO₂, a mimo to ciężkie niedotlenienie tkanek?
ACO obniża ciśnienie barometryczne w pęcherzykach
BCO zajmuje miejsca wiązania w hemoglobinie, więc zawartość tlenu spada
CCO blokuje dyfuzję przez ścianę pęcherzyka płucnego
DCO uniemożliwia rozpuszczanie się tlenu w osoczu
5.MikrobiologiaŚredni
Dlaczego wysokie wyszczepienie chroni także niemowlęta zbyt małe, by je zaszczepić?
ANiemowlęta są naturalnie odporne na wszystkie choroby, którym zapobiegają szczepienia
BZaszczepione osoby przekazują przeciwciała wszystkim, których spotykają
CMniej osób może przekazać zakażenie, więc szerzy się ono słabiej
DSzczepionki zabijają patogen w środowisku
6.MikrobiologiaTrudny
Które wirusy zapalenia wątroby przenoszą się głównie przez skażoną żywność i wodę?
ATypu B i C
BTypu B i D
CTypu A i E
DTypu C i E
7.FarmakologiaŚredni
Warfaryna działa poprzez:
AAktywację antytrombiny
BHamowanie zależnej od witaminy K syntezy czynników krzepnięcia
CBezpośrednie hamowanie trombiny
DBlokowanie agregacji płytek przez nieodwracalne hamowanie COX-1
8.FarmakologiaTrudny
A drug is ordered at 5 micrograms/kg/min for an 80 kg patient. The infusion contains 1,600 micrograms per mL. What rate in mL/h is needed?
A15 mL/h
B25 mL/h
C4 mL/h
D150 mL/h
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną z HCO₃⁻ 8 mmol/L. Użyj wzoru Wintersa, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂ (środek zakresu) w mmHg.
HCO₃⁻ 8 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
Na poziomie morza gazometria do ćwiczeń pobrana przy 50% tlenu pokazuje PaO₂ 66 mmHg (8,8 kPa) oraz PaCO₂ 46 mmHg (6,1 kPa). Użyj PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8, aby znaleźć Gradient A–a.
Zmierz Odstęp QT na tym zapisie w odprowadzeniu II, w sekundach.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
QT = s
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
Rozpoznaj rytm na tym zapisie w odprowadzeniu II. Kliknij odpowiedź.
odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
1częstoskurcz nadkomorowy (SVT)
2częstoskurcz komorowy
3trzepotanie przedsionków, przewodzenie 2:1
4torsade de pointes
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Test ma czułość 60% i swoistość 61%. Oblicz dodatni iloraz wiarygodności LR+. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.
Se = 60%Sp = 61%
LR+ =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Bez leku 40% pacjentów ma w ciągu roku pewne działanie niepożądane. Lek zwiększa to ryzyko z ryzykiem względnym RR = 1,67. Oblicz liczbę pacjentów potrzebnych do wyrządzenia szkody NNH: ilu pacjentów musi przyjmować lek przez rok, aby u jednego dodatkowego pacjenta wystąpiło działanie niepożądane? Zaokrąglij w górę do pełnej liczby pacjentów.
kontrola 40%RR = 1,67
NNH =
3Roztwory
1.Anatomia człowieka
Odpowiedź: B · Żyła pośrodkowa łokcia
Dlaczego to jest odpowiedź
Żyła pośrodkowa łokcia przecina dół łokciowy między żyłą odpromieniową a odłokciową. Jest powierzchowna, duża i dość stabilna, więc łatwo ją nakłuć.
Odpowiedź
B · Żyła pośrodkowa łokcia
2.Anatomia człowieka
Odpowiedź: A · L5
Dlaczego to jest odpowiedź
Tylno-boczna przepuklina L4–L5 zwykle uciska przechodzący korzeń L5, powodując osłabienie prostowania palucha i drętwienie grzbietu stopy.
Odpowiedź
A · L5
3.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: B · Wydzielanie wodorowęglanów przez trzustkę
Dlaczego to jest odpowiedź
Sekretyna pobudza komórki przewodów trzustkowych do wydzielania płynu bogatego w wodorowęglany, który zobojętnia kwaśną treść pokarmową, by enzymy jelitowe mogły działać.
Odpowiedź
B · Wydzielanie wodorowęglanów przez trzustkę
4.Fizjologia człowieka
Odpowiedź: B · CO zajmuje miejsca wiązania w hemoglobinie, więc zawartość tlenu spada
Dlaczego to jest odpowiedź
CO wiąże się z hemoglobiną znacznie silniej niż tlen i przesuwa krzywą w lewo. Rozpuszczony O₂ (PaO₂) jest prawidłowy, ale całkowita zawartość tlenu i jego oddawanie tkankom gwałtownie spadają.
Odpowiedź
B · CO zajmuje miejsca wiązania w hemoglobinie, więc zawartość tlenu spada
5.Mikrobiologia
Odpowiedź: C · Mniej osób może przekazać zakażenie, więc szerzy się ono słabiej
Dlaczego to jest odpowiedź
Gdy odpornych jest wystarczająco wiele osób, łańcuchy transmisji się przerywają, a patogen rzadko dociera do osób wrażliwych, takich jak małe niemowlęta czy pacjenci z immunosupresją.
Odpowiedź
C · Mniej osób może przekazać zakażenie, więc szerzy się ono słabiej
6.Mikrobiologia
Odpowiedź: C · Typu A i E
Dlaczego to jest odpowiedź
Wirusy typu A i E przenoszą się drogą fekalno-oralną. B, C i D przenoszą się przez krew i płyny ustrojowe i mogą powodować przewlekłe zakażenie.
Odpowiedź
C · Typu A i E
7.Farmakologia
Odpowiedź: B · Hamowanie zależnej od witaminy K syntezy czynników krzepnięcia
Dlaczego to jest odpowiedź
Warfaryna hamuje reduktazę epoksydu witaminy K, zmniejszając syntezę czynników II, VII, IX i X. Monitoruje się ją za pomocą INR, a odwraca witaminą K.
Odpowiedź
B · Hamowanie zależnej od witaminy K syntezy czynników krzepnięcia
8.Farmakologia
Odpowiedź: A · 15 mL/h
Dlaczego to jest odpowiedź
5 × 80 = 400 micrograms/min, × 60 = 24,000 micrograms/h, ÷ 1,600 micrograms/mL = 15 mL/h. Weight-based infusions are double-checked because errors are easy to make.
Odpowiedź
A · 15 mL/h
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: PaCO₂ = 20 mmHg
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·8 + 8 = 20 mmHg
zasięg: 18–22 mmHg
Odpowiedź
PaCO₂ = 20 mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: Gradient A–a = 233 mmHg
Wartości pochodne: obliczona osmolalność surowicy to 2·Na⁺ + glukoza + mocznik, gdy wszystkie wartości są w mmol/L (2·Na⁺ + glukoza/18 + BUN/2,8, gdy glukoza i BUN są w mg/dL); norma wynosi około 275–295 mOsm/kg. Wskaźnik P/F to PaO₂ podzielone przez FiO₂ jako ułamek. Ciśnienie tlenu pęcherzykowego na poziomie morza to PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg, a gradient A–a to PAO₂ − PaO₂.
Tlen pęcherzykowy
PAO₂ = 0,5·713 − 46/0,8 = 356,5 − 57,5 = 299 mmHg
Gradient
A–a = 299 − 66 = 233 mmHg
Odpowiedź
Gradient A–a = 233 mmHg
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: QT = 0,4 s
QT i QTc: odstęp QT biegnie od początku zespołu QRS do końca załamka T. Skraca się wraz ze wzrostem częstości akcji serca, dlatego koryguje się go o częstość za pomocą odstępu R–R w sekundach: QTc według Bazetta = QT/√RR, a QTc według Fridericii = QT/∛RR. Wzór Bazetta jest używany w większości podręczników; nadmiernie koryguje przy szybkiej częstości, gdzie preferuje się wzór Fridericii. Granice różnią się w zależności od źródła: QTc powyżej około 0,45 s u mężczyzn lub 0,46 s u kobiet zwykle uznaje się za wydłużony, a powyżej 0,50 s za znacznie wydłużony.
Pomiar
10 małych kratek od początku zespołu QRS do końca załamka T
Zamień
QT = 10 × 0,04 s = 0,4 s
Odpowiedź
QT = 0,4 s
Przybliżona zasada: przy prawidłowej częstości QT powinien być krótszy niż połowa odstępu R–R (tu R–R = 1,04 s).
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG
Odpowiedź: częstoskurcz komorowy
Rytmy komorowe: częstoskurcz komorowy to seria co najmniej trzech szerokich (0,12 s lub więcej) zespołów pod rząd z częstością powyżej 100/min, zwykle 150–250/min, regularna, bez związanych załamków P. Migotanie komór to chaotyczny, nieregularny przebieg bez możliwych do zidentyfikowania załamków P, zespołów QRS ani załamków T i bez możliwej do policzenia częstości. Asystolia to prawie płaska linia bez czynności komór; płaską linię zawsze potwierdza się, sprawdzając pacjenta, elektrody, wzmocnienie oraz drugie odprowadzenie. W wytycznych resuscytacji VF i VT bez tętna to rytmy do defibrylacji, a asystolia nie.
Pięć kroków
1. Częstość: R–R = 10 małych kratek, 1500 ÷ 10 ≈ 150 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,40 s.
3. Załamki P: nie da się ich zidentyfikować.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: 0,14 s, szeroki (0,12 s lub więcej).
Interpretacja
częstoskurcz komorowy
Odpowiedź
częstoskurcz komorowy
W wytycznych resuscytacji VF i VT bez tętna to rytmy do defibrylacji. To jest wyłącznie ćwiczenie rozpoznawania.
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: LR+ = 1,54
Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.
Dodatni iloraz wiarygodności
LR+ = 0,6/(1 − 0,61) = 1,538 ≈ 1,54
Odpowiedź
LR+ = 1,54
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach
Odpowiedź: NNH = 4
Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.
Ryzyko z lekiem
0,4·1,67 = 0,668
Zwiększenie ryzyka bezwzględnego
ARI = 0,668 − 0,4 = 0,268
Liczba pacjentów potrzebnych do wyrządzenia szkody