Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Która żyła powierzchowna w przedniej okolicy łokcia jest najczęściej używana do wkłucia?

  1. AŻyła odpiszczelowa
  2. BŻyła pośrodkowa łokcia
  3. CŻyła ramienna
  4. DŻyła pachowa
2.Anatomia człowiekaTrudny

Typowa tylno-boczna przepuklina krążka między L4 a L5 najczęściej uciska który korzeń nerwowy?

  1. AL5
  2. BL4
  3. CS1
  4. DL3
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Hormon sekretyna jest uwalniany, gdy kwas trafia do dwunastnicy. Jakie jest jego główne działanie?

  1. ASkurcz pęcherzyka żółciowego
  2. BWydzielanie wodorowęglanów przez trzustkę
  3. CWydzielanie kwasu przez żołądek
  4. DUwalnianie insuliny przez wewnątrzwydzielniczą część trzustki
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Dlaczego pacjent z zatruciem tlenkiem węgla może mieć prawidłowe PaO₂, a mimo to ciężkie niedotlenienie tkanek?

  1. ACO obniża ciśnienie barometryczne w pęcherzykach
  2. BCO zajmuje miejsca wiązania w hemoglobinie, więc zawartość tlenu spada
  3. CCO blokuje dyfuzję przez ścianę pęcherzyka płucnego
  4. DCO uniemożliwia rozpuszczanie się tlenu w osoczu
5.MikrobiologiaŚredni

Dlaczego wysokie wyszczepienie chroni także niemowlęta zbyt małe, by je zaszczepić?

  1. ANiemowlęta są naturalnie odporne na wszystkie choroby, którym zapobiegają szczepienia
  2. BZaszczepione osoby przekazują przeciwciała wszystkim, których spotykają
  3. CMniej osób może przekazać zakażenie, więc szerzy się ono słabiej
  4. DSzczepionki zabijają patogen w środowisku
6.MikrobiologiaTrudny

Które wirusy zapalenia wątroby przenoszą się głównie przez skażoną żywność i wodę?

  1. ATypu B i C
  2. BTypu B i D
  3. CTypu A i E
  4. DTypu C i E
7.FarmakologiaŚredni

Warfaryna działa poprzez:

  1. AAktywację antytrombiny
  2. BHamowanie zależnej od witaminy K syntezy czynników krzepnięcia
  3. CBezpośrednie hamowanie trombiny
  4. DBlokowanie agregacji płytek przez nieodwracalne hamowanie COX-1
8.FarmakologiaTrudny

A drug is ordered at 5 micrograms/kg/min for an 80 kg patient. The infusion contains 1,600 micrograms per mL. What rate in mL/h is needed?

  1. A15 mL/h
  2. B25 mL/h
  3. C4 mL/h
  4. D150 mL/h
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną z HCO₃⁻ 8 mmol/L. Użyj wzoru Wintersa, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂ (środek zakresu) w mmHg.

HCO₃⁻ 8 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny

Na poziomie morza gazometria do ćwiczeń pobrana przy 50% tlenu pokazuje PaO₂ 66 mmHg (8,8 kPa) oraz PaCO₂ 46 mmHg (6,1 kPa). Użyj PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8, aby znaleźć Gradient A–a.

FiO₂ 50%PaO₂ 66 mmHg (8,8 kPa)PaCO₂ 46 mmHg (6,1 kPa)
Gradient A–a = mmHg
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mV

Zmierz Odstęp QT na tym zapisie w odprowadzeniu II, w sekundach.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
QT = s
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVczęstoskurcz nadkomorowy (SVT)częstoskurcz komorowytrzepotanie przedsionków, przewodzenie 2:1torsade de pointes

Rozpoznaj rytm na tym zapisie w odprowadzeniu II. Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1częstoskurcz nadkomorowy (SVT)
  2. 2częstoskurcz komorowy
  3. 3trzepotanie przedsionków, przewodzenie 2:1
  4. 4torsade de pointes
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Se60%Sp61%LR+ = ?

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Test ma czułość 60% i swoistość 61%. Oblicz dodatni iloraz wiarygodności LR+. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.

Se = 60%Sp = 61%
LR+ =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
kontrola40%leczenie?

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Bez leku 40% pacjentów ma w ciągu roku pewne działanie niepożądane. Lek zwiększa to ryzyko z ryzykiem względnym RR = 1,67. Oblicz liczbę pacjentów potrzebnych do wyrządzenia szkody NNH: ilu pacjentów musi przyjmować lek przez rok, aby u jednego dodatkowego pacjenta wystąpiło działanie niepożądane? Zaokrąglij w górę do pełnej liczby pacjentów.

kontrola 40%RR = 1,67
NNH =

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: B · Żyła pośrodkowa łokcia

Dlaczego to jest odpowiedź

Żyła pośrodkowa łokcia przecina dół łokciowy między żyłą odpromieniową a odłokciową. Jest powierzchowna, duża i dość stabilna, więc łatwo ją nakłuć.

Odpowiedź

B · Żyła pośrodkowa łokcia
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: A · L5

Dlaczego to jest odpowiedź

Tylno-boczna przepuklina L4–L5 zwykle uciska przechodzący korzeń L5, powodując osłabienie prostowania palucha i drętwienie grzbietu stopy.

Odpowiedź

A · L5
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: B · Wydzielanie wodorowęglanów przez trzustkę

Dlaczego to jest odpowiedź

Sekretyna pobudza komórki przewodów trzustkowych do wydzielania płynu bogatego w wodorowęglany, który zobojętnia kwaśną treść pokarmową, by enzymy jelitowe mogły działać.

Odpowiedź

B · Wydzielanie wodorowęglanów przez trzustkę
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: B · CO zajmuje miejsca wiązania w hemoglobinie, więc zawartość tlenu spada

Dlaczego to jest odpowiedź

CO wiąże się z hemoglobiną znacznie silniej niż tlen i przesuwa krzywą w lewo. Rozpuszczony O₂ (PaO₂) jest prawidłowy, ale całkowita zawartość tlenu i jego oddawanie tkankom gwałtownie spadają.

Odpowiedź

B · CO zajmuje miejsca wiązania w hemoglobinie, więc zawartość tlenu spada
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: C · Mniej osób może przekazać zakażenie, więc szerzy się ono słabiej

Dlaczego to jest odpowiedź

Gdy odpornych jest wystarczająco wiele osób, łańcuchy transmisji się przerywają, a patogen rzadko dociera do osób wrażliwych, takich jak małe niemowlęta czy pacjenci z immunosupresją.

Odpowiedź

C · Mniej osób może przekazać zakażenie, więc szerzy się ono słabiej
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: C · Typu A i E

Dlaczego to jest odpowiedź

Wirusy typu A i E przenoszą się drogą fekalno-oralną. B, C i D przenoszą się przez krew i płyny ustrojowe i mogą powodować przewlekłe zakażenie.

Odpowiedź

C · Typu A i E
7.Farmakologia

Odpowiedź: B · Hamowanie zależnej od witaminy K syntezy czynników krzepnięcia

Dlaczego to jest odpowiedź

Warfaryna hamuje reduktazę epoksydu witaminy K, zmniejszając syntezę czynników II, VII, IX i X. Monitoruje się ją za pomocą INR, a odwraca witaminą K.

Odpowiedź

B · Hamowanie zależnej od witaminy K syntezy czynników krzepnięcia
8.Farmakologia

Odpowiedź: A · 15 mL/h

Dlaczego to jest odpowiedź

5 × 80 = 400 micrograms/min, × 60 = 24,000 micrograms/h, ÷ 1,600 micrograms/mL = 15 mL/h. Weight-based infusions are double-checked because errors are easy to make.

Odpowiedź

A · 15 mL/h
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: PaCO₂ = 20 mmHg

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Wzór Wintersa

PaCO₂ = 1,5·8 + 8 = 20 mmHg
zasięg: 18–22 mmHg

Odpowiedź

PaCO₂ = 20 mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: Gradient A–a = 233 mmHg

Wartości pochodne: obliczona osmolalność surowicy to 2·Na⁺ + glukoza + mocznik, gdy wszystkie wartości są w mmol/L (2·Na⁺ + glukoza/18 + BUN/2,8, gdy glukoza i BUN są w mg/dL); norma wynosi około 275–295 mOsm/kg. Wskaźnik P/F to PaO₂ podzielone przez FiO₂ jako ułamek. Ciśnienie tlenu pęcherzykowego na poziomie morza to PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg, a gradient A–a to PAO₂ − PaO₂.

Tlen pęcherzykowy

PAO₂ = 0,5·713 − 46/0,8 = 356,5 − 57,5 = 299 mmHg

Gradient

A–a = 299 − 66 = 233 mmHg

Odpowiedź

Gradient A–a = 233 mmHg
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: QT = 0,4 s

QT i QTc: odstęp QT biegnie od początku zespołu QRS do końca załamka T. Skraca się wraz ze wzrostem częstości akcji serca, dlatego koryguje się go o częstość za pomocą odstępu R–R w sekundach: QTc według Bazetta = QT/√RR, a QTc według Fridericii = QT/∛RR. Wzór Bazetta jest używany w większości podręczników; nadmiernie koryguje przy szybkiej częstości, gdzie preferuje się wzór Fridericii. Granice różnią się w zależności od źródła: QTc powyżej około 0,45 s u mężczyzn lub 0,46 s u kobiet zwykle uznaje się za wydłużony, a powyżej 0,50 s za znacznie wydłużony.

Pomiar

10 małych kratek od początku zespołu QRS do końca załamka T

Zamień

QT = 10 × 0,04 s = 0,4 s

Odpowiedź

QT = 0,4 s

Przybliżona zasada: przy prawidłowej częstości QT powinien być krótszy niż połowa odstępu R–R (tu R–R = 1,04 s).

12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: częstoskurcz komorowy

Rytmy komorowe: częstoskurcz komorowy to seria co najmniej trzech szerokich (0,12 s lub więcej) zespołów pod rząd z częstością powyżej 100/min, zwykle 150–250/min, regularna, bez związanych załamków P. Migotanie komór to chaotyczny, nieregularny przebieg bez możliwych do zidentyfikowania załamków P, zespołów QRS ani załamków T i bez możliwej do policzenia częstości. Asystolia to prawie płaska linia bez czynności komór; płaską linię zawsze potwierdza się, sprawdzając pacjenta, elektrody, wzmocnienie oraz drugie odprowadzenie. W wytycznych resuscytacji VF i VT bez tętna to rytmy do defibrylacji, a asystolia nie.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 10 małych kratek, 1500 ÷ 10 ≈ 150 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,40 s.
3. Załamki P: nie da się ich zidentyfikować.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: 0,14 s, szeroki (0,12 s lub więcej).

Interpretacja

częstoskurcz komorowy

Odpowiedź

częstoskurcz komorowy

W wytycznych resuscytacji VF i VT bez tętna to rytmy do defibrylacji. To jest wyłącznie ćwiczenie rozpoznawania.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: LR+ = 1,54

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Dodatni iloraz wiarygodności

LR+ = 0,6/(1 − 0,61) = 1,538 ≈ 1,54

Odpowiedź

LR+ = 1,54
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: NNH = 4

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Ryzyko z lekiem

0,4·1,67 = 0,668

Zwiększenie ryzyka bezwzględnego

ARI = 0,668 − 0,4 = 0,268

Liczba pacjentów potrzebnych do wyrządzenia szkody

NNH = 1/0,268 = 3,731 → 4

Odpowiedź

NNH = 4

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences