Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Na której tętnicy najczęściej bada się tętno na nadgarstku?

  1. ATętnica łokciowa
  2. BTętnica ramienna
  3. CTętnica pachowa
  4. DTętnica promieniowa
2.Anatomia człowiekaTrudny

Dlaczego przemieszczone złamanie szyjki kości udowej niesie wysokie ryzyko martwicy jałowej głowy kości udowej?

  1. AUszkadza nerw kulszowy kontrolujący przepływ krwi
  2. BPrzecina główny pień tętnicy udowej
  3. CZamyka żyłę udową i powoduje przekrwienie
  4. DRozrywa gałęzie troczkowe tętnicy okalającej udo przyśrodkowej
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Pojemność życiowa płuc jest sumą których objętości?

  1. AObjętości oddechowej, wdechowej objętości zapasowej i wydechowej objętości zapasowej
  2. BObjętości zalegającej i wydechowej objętości zapasowej
  3. CObjętości oddechowej i objętości zalegającej
  4. DWdechowej objętości zapasowej i objętości zalegającej
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Skurcz tętniczki odprowadzającej kłębuszka przy niezmienionej tętniczce doprowadzającej powoduje zwykle:

  1. ABrak jakiegokolwiek wpływu na GFR
  2. BCałkowite zatrzymanie filtracji
  3. CWzrost ciśnienia w naczyniach włosowatych kłębuszka i GFR
  4. DSpadek ciśnienia w naczyniach włosowatych kłębuszka i GFR
5.MikrobiologiaŚredni

Które zakażenie jest typowym powikłaniem stosowania antybiotyków o szerokim spektrum i powoduje ciężką biegunkę?

  1. AWirusowe zapalenie wątroby typu A
  2. BZakażenie Clostridioides difficile
  3. CZakażenie Helicobacter pylori
  4. DZakażenie Salmonella
6.MikrobiologiaTrudny

Pacjent przyjmujący po przeszczepie duże dawki leków immunosupresyjnych ma zaplanowane szczepienia. Jakiego rodzaju szczepionek zwykle się unika?

  1. AInaktywowanych szczepionek zawierających cały wirus
  2. BPodjednostkowych
  3. CAnatoksyn
  4. DŻywych atenuowanych
7.FarmakologiaŚredni

Why are patients taking simvastatin often advised to avoid large amounts of grapefruit juice?

  1. AGrapefruit inhibits CYP3A4 in the gut, raising simvastatin levels and myopathy risk
  2. BGrapefruit speeds up simvastatin breakdown in the liver, so the drug stops working
  3. CGrapefruit blocks cholesterol absorption and causes low cholesterol
  4. DGrapefruit makes the tablet dissolve in the mouth
8.FarmakologiaTrudny

A patient taking digoxin has nausea, yellow-green vision and a dangerous arrhythmia. Which specific treatment can bind the drug?

  1. ADigoxin immune Fab (antibody fragments)
  2. BFlumazenil
  3. CIntravenous vitamin K (phytomenadione) given slowly
  4. DProtamine sulfate
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
pH7,357,457,27PaCO₂mmHg354525HCO₃⁻mmol/L222611niewyrównaneczęściowo wyrównanecałkowicie wyrównane

Gazometria krwi tętniczej do ćwiczeń pokazuje pH 7,27, PaCO₂ 25 mmHg (3,3 kPa) oraz HCO₃⁻ 11 mmol/L. Zaburzeniem pierwotnym jest kwasica metaboliczna. W jakim stopniu jest wyrównane? Kliknij odpowiedź.

pH 7,27PaCO₂ 25 mmHg (3,3 kPa)HCO₃⁻ 11 mmol/L
  1. 1niewyrównane
  2. 2częściowo wyrównane
  3. 3całkowicie wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
pH7,357,457,22PaCO₂mmHg354520HCO₃⁻mmol/L22268prawidłowe wyrównaniedodatkowa kwasica oddechowadodatkowa zasadowica oddechowa

Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną: pH 7,22, PaCO₂ 20 mmHg (2,7 kPa), HCO₃⁻ 8 mmol/L. Porównaj zmierzone PaCO₂ ze wzorem Wintersa. Kliknij swoją interpretację.

pH 7,22PaCO₂ 20 mmHg (2,7 kPa)HCO₃⁻ 8 mmol/L
  1. 1prawidłowe wyrównanie
  2. 2dodatkowa kwasica oddechowa
  3. 3dodatkowa zasadowica oddechowa
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mVtrzepotanie przedsionków, przewodzenie 4:1trzepotanie przedsionków, przewodzenie 3:1tachykardia zatokowamigotanie przedsionków

Zinterpretuj ten zapis rytmu w odprowadzeniu II. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1trzepotanie przedsionków, przewodzenie 4:1
  2. 2trzepotanie przedsionków, przewodzenie 3:1
  3. 3tachykardia zatokowa
  4. 4migotanie przedsionków
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVmigotanie przedsionkówczęstoskurcz nadkomorowy (SVT)częstoskurcz komorowytachykardia zatokowa

Rozpoznaj rytm na tym zapisie w odprowadzeniu II. Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1migotanie przedsionków
  2. 2częstoskurcz nadkomorowy (SVT)
  3. 3częstoskurcz komorowy
  4. 4tachykardia zatokowa
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
Se69%Sp91%LR+ = ?

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Test ma czułość 69% i swoistość 91%. Oblicz dodatni iloraz wiarygodności LR+. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.

Se = 69%Sp = 91%
LR+ =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
przedtestowe20%potestowe?p′LR+

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent ma przedtestowe prawdopodobieństwo choroby 20%. Test o czułości 72% i swoistości 80% daje wynik: dodatnia. Oblicz potestowe prawdopodobieństwo choroby p′ w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

przedtestowe 20%Se = 72%Sp = 80%dodatnia
p′ = %

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: D · Tętnica promieniowa

Dlaczego to jest odpowiedź

Tętnica promieniowa leży powierzchownie po stronie kciuka, na kości promieniowej, więc tętno łatwo wyczuć.

Odpowiedź

D · Tętnica promieniowa
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: D · Rozrywa gałęzie troczkowe tętnicy okalającej udo przyśrodkowej

Dlaczego to jest odpowiedź

Głowę kości udowej zaopatrują głównie gałęzie troczkowe tętnicy okalającej udo przyśrodkowej biegnące wzdłuż szyjki. Przemieszczone złamanie szyjki je rozrywa i głowa może obumrzeć.

Odpowiedź

D · Rozrywa gałęzie troczkowe tętnicy okalającej udo przyśrodkowej
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: A · Objętości oddechowej, wdechowej objętości zapasowej i wydechowej objętości zapasowej

Dlaczego to jest odpowiedź

Pojemność życiowa = IRV + TV + ERV. Nie obejmuje objętości zalegającej, która zawsze pozostaje w płucach.

Odpowiedź

A · Objętości oddechowej, wdechowej objętości zapasowej i wydechowej objętości zapasowej
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: C · Wzrost ciśnienia w naczyniach włosowatych kłębuszka i GFR

Dlaczego to jest odpowiedź

Skurcz tętniczki odprowadzającej zatrzymuje krew w kłębuszku, podnosząc w nim ciśnienie i GFR. Tak działa angiotensyna II, dlatego inhibitory ACE mogą obniżać GFR.

Odpowiedź

C · Wzrost ciśnienia w naczyniach włosowatych kłębuszka i GFR
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: B · Zakażenie Clostridioides difficile

Dlaczego to jest odpowiedź

Antybiotyki zabijają prawidłowe bakterie jelitowe, co pozwala nadmiernie namnożyć się toksynotwórczemu C. difficile. Jego przetrwalników nie zabija żel alkoholowy, więc trzeba myć ręce wodą z mydłem.

Odpowiedź

B · Zakażenie Clostridioides difficile
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: D · Żywych atenuowanych

Dlaczego to jest odpowiedź

Szczepionki żywe zawierają osłabione drobnoustroje, które przy ciężkiej immunosupresji mogą wywołać chorobę. Szczepionki inaktywowane, anatoksyny i szczepionki podjednostkowe są bezpieczne, choć odpowiedź może być słabsza.

Odpowiedź

D · Żywych atenuowanych
7.Farmakologia

Odpowiedź: A · Grapefruit inhibits CYP3A4 in the gut, raising simvastatin levels and myopathy risk

Dlaczego to jest odpowiedź

Grapefruit compounds inhibit intestinal CYP3A4, so more simvastatin is absorbed. Higher levels increase the risk of muscle damage; drugs such as some calcium channel blockers and ciclosporin are also affected.

Odpowiedź

A · Grapefruit inhibits CYP3A4 in the gut, raising simvastatin levels and myopathy risk
8.Farmakologia

Odpowiedź: A · Digoxin immune Fab (antibody fragments)

Dlaczego to jest odpowiedź

Digoxin immune Fab binds digoxin in the blood and makes it inactive. It is used for life-threatening toxicity, such as serious arrhythmias or severe hyperkalaemia.

Odpowiedź

A · Digoxin immune Fab (antibody fragments)
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: częściowo wyrównane

Czytanie gazometrii (ROME): najpierw pH: poniżej 7,35 to kwasica krwi, powyżej 7,45 zasadowica krwi. Potem znajdź wartość, która to tłumaczy. PaCO₂ (norma 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) to część oddechowa i w zaburzeniu oddechowym zmienia się odwrotnie do pH; HCO₃⁻ (norma 22–26 mmol/L) to część metaboliczna i zmienia się w tym samym kierunku co pH (ROME: Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Druga wartość pokazuje wyrównanie: prawidłowa oznacza brak wyrównania; nieprawidłowa w kierunku, który przywraca pH, gdy pH jest nadal nieprawidłowe, oznacza wyrównanie częściowe; prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite. Zakresy różnią się nieco między laboratoriami; to wartości do ćwiczeń.

ROME, wartość po wartości

pH 7,27: kwasica krwi (poniżej 7,35)
PaCO₂ 25 mmHg: niski (35–45)
HCO₃⁻ 11 mmol/L: niski (22–26)

Wyrównanie

częściowo wyrównane

Odpowiedź

częściowo wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: prawidłowe wyrównanie

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Oczekiwane PaCO₂

1,5·8 + 8 = 20 → 18–22 mmHg

Porównaj

zmierzone: 20 mmHg → prawidłowe wyrównanie

Odpowiedź

prawidłowe wyrównanie
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: trzepotanie przedsionków, przewodzenie 3:1

Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 15 małych kratek, 1500 ÷ 15 ≈ 100 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,60 s.
3. Załamki P: brak; regularne fale trzepotania o kształcie zębów piły co 0,20 s (300 na minutę), 3 na każdy zespół QRS.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: 0,08 s, wąski (poniżej 0,12 s).

Interpretacja

trzepotanie przedsionków, przewodzenie 3:1

Odpowiedź

trzepotanie przedsionków, przewodzenie 3:1
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: częstoskurcz komorowy

Rytmy komorowe: częstoskurcz komorowy to seria co najmniej trzech szerokich (0,12 s lub więcej) zespołów pod rząd z częstością powyżej 100/min, zwykle 150–250/min, regularna, bez związanych załamków P. Migotanie komór to chaotyczny, nieregularny przebieg bez możliwych do zidentyfikowania załamków P, zespołów QRS ani załamków T i bez możliwej do policzenia częstości. Asystolia to prawie płaska linia bez czynności komór; płaską linię zawsze potwierdza się, sprawdzając pacjenta, elektrody, wzmocnienie oraz drugie odprowadzenie. W wytycznych resuscytacji VF i VT bez tętna to rytmy do defibrylacji, a asystolia nie.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 10 małych kratek, 1500 ÷ 10 ≈ 150 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,40 s.
3. Załamki P: nie da się ich zidentyfikować.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: 0,14 s, szeroki (0,12 s lub więcej).

Interpretacja

częstoskurcz komorowy

Odpowiedź

częstoskurcz komorowy

W wytycznych resuscytacji VF i VT bez tętna to rytmy do defibrylacji. To jest wyłącznie ćwiczenie rozpoznawania.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: LR+ = 7,67

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Dodatni iloraz wiarygodności

LR+ = 0,69/(1 − 0,91) = 7,667 ≈ 7,67

Odpowiedź

LR+ = 7,67
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: p′ = 47,4 %

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Iloraz wiarygodności

LR+ = 0,72/(1 − 0,8) = 3,6

Szanse przedtestowe

0,2/(1 − 0,2) = 0,25

Szanse potestowe

0,25·3,6 = 0,9

Prawdopodobieństwo potestowe

p′ = 0,9/(1 + 0,9) = 0,4737 ≈ 47,4%

Odpowiedź

p′ = 47,4%

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences