Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Która struktura łączy ucho środkowe z częścią nosową gardła?

  1. ATrąbka słuchowa (Eustachiusza)
  2. BPrzewód słuchowy zewnętrzny
  3. CPrzewód nosowo-łzowy
  4. DPrzewód ślimakowy
2.Anatomia człowiekaTrudny

Który mięsień jest głównym zginaczem stawu biodrowego?

  1. ABiodrowo-lędźwiowy
  2. BPrzywodziciel wielki
  3. CPośladkowy wielki
  4. DDwugłowy uda
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Oprócz obniżania glikemii insulina przesuwa do komórek pewien jon, co wykorzystuje się w leczeniu hiperkaliemii. Który?

  1. AWapń
  2. BSód
  3. CChlorek
  4. DPotas
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Młoda kobieta ma osłabienie mięśni, które nasila się przy powtarzanym wysiłku i ustępuje po inhibitorze acetylocholinoesterazy. Jaki jest najbardziej prawdopodobny mechanizm?

  1. ADefekt białka dystrofiny w mięśniu
  2. BUtrata neuronów ruchowych w rdzeniu kręgowym
  3. CDemielinizacja dróg ośrodkowego układu nerwowego
  4. DPrzeciwciała przeciw receptorom acetylocholiny w złączu nerwowo-mięśniowym
5.MikrobiologiaŚredni

W jaki sposób szczepionka mRNA wywołuje odporność?

  1. AmRNA zawiera osłabionego żywego wirusa
  2. BmRNA zostaje trwale wbudowane w ludzkie DNA
  3. CKomórki organizmu wykorzystują mRNA do wytworzenia białka wirusowego, które układ odpornościowy uczy się rozpoznawać
  4. DmRNA bezpośrednio zabija wirusa we krwi
6.MikrobiologiaTrudny

Pacjent przyjmujący po przeszczepie duże dawki leków immunosupresyjnych ma zaplanowane szczepienia. Jakiego rodzaju szczepionek zwykle się unika?

  1. APodjednostkowych
  2. BŻywych atenuowanych
  3. CAnatoksyn
  4. DInaktywowanych szczepionek zawierających cały wirus
7.FarmakologiaŚredni

Which assessment is most important before giving a dose of IV morphine?

  1. ABowel sounds and urine colour
  2. BBlood glucose and temperature, checked before each dose
  3. CPupil size and hearing
  4. DRespiratory rate and level of sedation
8.FarmakologiaTrudny

Why is adenosine used with caution in patients with asthma?

  1. AIt causes severe hypertension in asthma
  2. BIt can cause bronchospasm
  3. CIt reduces the effect of inhaled steroids
  4. DIt is broken down too slowly in asthma
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną z HCO₃⁻ 8 mmol/L. Użyj wzoru Wintersa, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂ (środek zakresu) w mmHg.

HCO₃⁻ 8 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
pH7,357,457,27PaCO₂mmHg354568HCO₃⁻mmol/L222630ostryprzewlekłyostra na tle przewlekłej

Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę oddechową: pH 7,27, PaCO₂ 68 mmHg (9,1 kPa), HCO₃⁻ 30 mmol/L. Użyj reguł „HCO₃⁻ rośnie o 1 mmol/L na 10 mmHg (ostra) lub o 3,5 mmol/L na 10 mmHg (przewlekła)”, aby ją sklasyfikować. Kliknij swoją odpowiedź.

pH 7,27PaCO₂ 68 mmHg (9,1 kPa)HCO₃⁻ 30 mmol/L
  1. 1ostry
  2. 2przewlekły
  3. 3ostra na tle przewlekłej
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mVmigotanie przedsionkówtrzepotanie przedsionków, przewodzenie 2:1bradykardia zatokowatachykardia zatokowa

Zinterpretuj ten zapis rytmu w odprowadzeniu II. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1migotanie przedsionków
  2. 2trzepotanie przedsionków, przewodzenie 2:1
  3. 3bradykardia zatokowa
  4. 4tachykardia zatokowa
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVstawkarytmzałamki POdstęp PRCzas trwania QRS

Zinterpretuj ten zapis w odprowadzeniu II, stosując pięć kroków po kolei: częstość, rytm, załamki P, odstęp PR, czas trwania QRS. Na którym kroku znajdujesz pierwszą nieprawidłowość? Kliknij go.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1stawka
  2. 2rytm
  3. 3załamki P
  4. 4Odstęp PR
  5. 5Czas trwania QRS
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
osobylata11000,523205nowe przypadki53

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W kohorcie obserwowano grupy osób przez różny czas (zob. tabela: liczba osób i lata obserwacji dla każdej). W trakcie obserwacji wystąpiło 53 nowych przypadków. Oblicz współczynnik zapadalności IR na 1000 osobolat. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

100 × 0,5 lata320 × 5 lata53 nowe przypadki
IR = na 1000 osobolat
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
testchoroba obecnachoroba nieobecnarazemdodatnia?ujemnarazem10 000

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Przebadano 10 000 osób testem o czułości 98% i swoistości 95%. Chorobowość wynosi 23%. Ile wyników fałszywie dodatnich FP można oczekiwać?

N = 10 000p = 23%Se = 98%Sp = 95%
FP =

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: A · Trąbka słuchowa (Eustachiusza)

Dlaczego to jest odpowiedź

Trąbka słuchowa wyrównuje ciśnienie powietrza po obu stronach błony bębenkowej. U dzieci jest krótsza i bardziej pozioma, co sprzyja zapaleniom ucha środkowego.

Odpowiedź

A · Trąbka słuchowa (Eustachiusza)
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: A · Biodrowo-lędźwiowy

Dlaczego to jest odpowiedź

Mięsień biodrowo-lędźwiowy (lędźwiowy większy i biodrowy) jest najsilniejszym zginaczem biodra. Pośladkowy wielki prostuje biodro.

Odpowiedź

A · Biodrowo-lędźwiowy
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: D · Potas

Dlaczego to jest odpowiedź

Insulina pobudza Na⁺/K⁺-ATPazę i przesuwa potas do komórek. Dlatego insulinę z glukozą stosuje się do obniżenia niebezpiecznie wysokiego stężenia potasu w osoczu.

Odpowiedź

D · Potas
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: D · Przeciwciała przeciw receptorom acetylocholiny w złączu nerwowo-mięśniowym

Dlaczego to jest odpowiedź

W miastenii autoprzeciwciała zmniejszają liczbę czynnych receptorów acetylocholiny. Zablokowanie acetylocholinoesterazy pozostawia więcej ACh do związania z pozostałymi receptorami.

Odpowiedź

D · Przeciwciała przeciw receptorom acetylocholiny w złączu nerwowo-mięśniowym
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: C · Komórki organizmu wykorzystują mRNA do wytworzenia białka wirusowego, które układ odpornościowy uczy się rozpoznawać

Dlaczego to jest odpowiedź

Komórki tłumaczą mRNA na antygen, np. białko kolca koronawirusa. Układ odpornościowy reaguje na ten antygen. mRNA ulega rozkładowi i nie wnika do jądra komórkowego.

Odpowiedź

C · Komórki organizmu wykorzystują mRNA do wytworzenia białka wirusowego, które układ odpornościowy uczy się rozpoznawać
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: B · Żywych atenuowanych

Dlaczego to jest odpowiedź

Szczepionki żywe zawierają osłabione drobnoustroje, które przy ciężkiej immunosupresji mogą wywołać chorobę. Szczepionki inaktywowane, anatoksyny i szczepionki podjednostkowe są bezpieczne, choć odpowiedź może być słabsza.

Odpowiedź

B · Żywych atenuowanych
7.Farmakologia

Odpowiedź: D · Respiratory rate and level of sedation

Dlaczego to jest odpowiedź

Opioids can cause respiratory depression, which is usually preceded by increasing sedation. Both are checked before and after each dose.

Odpowiedź

D · Respiratory rate and level of sedation
8.Farmakologia

Odpowiedź: B · It can cause bronchospasm

Dlaczego to jest odpowiedź

Adenosine can trigger bronchospasm in people with asthma or COPD. Other treatment options, such as verapamil, may be chosen.

Odpowiedź

B · It can cause bronchospasm
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: PaCO₂ = 20 mmHg

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Wzór Wintersa

PaCO₂ = 1,5·8 + 8 = 20 mmHg
zasięg: 18–22 mmHg

Odpowiedź

PaCO₂ = 20 mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: ostra na tle przewlekłej

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Oczekiwane HCO₃⁻

ostry: 24 + 1·2,8 = 26,8 mmol/L
przewlekły: 24 + 3,5·2,8 = 33,8 mmol/L

Porównaj

zmierzone: 30 mmol/L → ostra na tle przewlekłej

Odpowiedź

ostra na tle przewlekłej
11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: tachykardia zatokowa

Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 14 małych kratek, 1500 ÷ 14 ≈ 107 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,56 s.
3. Załamki P: dodatnie, po jednym przed każdym zespołem QRS, wszystkie takie same.
4. Odstęp PR: 0,12 s, stały, w granicach 0,12–0,20 s.
5. QRS: 0,08 s, wąski (poniżej 0,12 s).

Interpretacja

tachykardia zatokowa

Odpowiedź

tachykardia zatokowa
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: Czas trwania QRS

Pięć kroków dla każdego zapisu: 1. częstość (metoda 300 lub 1500, albo 6-sekundowa, jeśli rytm jest nieregularny); 2. rytm: czy odstępy R–R są jednakowe; 3. załamki P: obecne, dodatnie w odprowadzeniu II, po jednym przed każdym zespołem QRS i wszystkie takie same; 4. odstęp PR: 0,12–0,20 s i stały; 5. czas trwania QRS: poniżej 0,12 s. Dopiero po tych pięciu krokach nazwij rytm. Prawidłowy rytm zatokowy spełnia wszystkie pięć: 60–100/min, regularny, dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, PR 0,12–0,20 s, QRS poniżej 0,12 s.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 19 małych kratek, 1500 ÷ 19 ≈ 79 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,76 s.
3. Załamki P: dodatnie, po jednym przed każdym zespołem QRS, wszystkie takie same.
4. Odstęp PR: 0,14 s, stały, w granicach 0,12–0,20 s.
5. QRS: 0,12 s, szeroki (0,12 s lub więcej).

Pierwszy nieprawidłowy krok

Czas trwania QRS → rytm zatokowy z szerokim zespołem QRS

Odpowiedź

Czas trwania QRS
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: IR = 32,1 na 1000 osobolat

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Osobolata

PY = 100·0,5 + 320·5 = 1650

Współczynnik zapadalności

IR = 53/1650·1000 = 32,1 na 1000 osobolat

Odpowiedź

IR = 32,1 na 1000 osobolat
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: FP = 385

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Z chorobą i bez choroby

10 000·0,23 = 2300
10 000 − 2300 = 7700

Wyniki fałszywie dodatnie

FP = 7700·0,05 = 385

Odpowiedź

FP = 385

Spośród 2639 wyników dodatnich tylko 2254 dotyczy osób z chorobą (PPV 85,4%).

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences