Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Z którą strukturą łączy się stawowo głowa kości udowej?

  1. AZ wydrążeniem stawowym łopatki
  2. BZ krętarzem większym
  3. CZ panewką stawu biodrowego (acetabulum)
  4. DZ otworem zasłonionym
2.Anatomia człowiekaTrudny

Po operacji węzłów chłonnych pachowych łopatka pacjenta odstaje od klatki piersiowej, gdy napiera on na ścianę. Który nerw został uszkodzony?

  1. ANerw piersiowo-grzbietowy
  2. BNerw nadłopatkowy
  3. CNerw pachowy
  4. DNerw piersiowy długi
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Zgodnie z prawem Poiseuille'a, jeśli promień tętniczki zmniejszy się o połowę, jej opór dla przepływu:

  1. APodwoi się
  2. BWzrośnie 4-krotnie
  3. CZmniejszy się o połowę
  4. DWzrośnie około 16-krotnie
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Młoda kobieta ma osłabienie mięśni, które nasila się przy powtarzanym wysiłku i ustępuje po inhibitorze acetylocholinoesterazy. Jaki jest najbardziej prawdopodobny mechanizm?

  1. ADemielinizacja dróg ośrodkowego układu nerwowego
  2. BUtrata neuronów ruchowych w rdzeniu kręgowym
  3. CDefekt białka dystrofiny w mięśniu
  4. DPrzeciwciała przeciw receptorom acetylocholiny w złączu nerwowo-mięśniowym
5.MikrobiologiaŚredni

Czym jest endotoksyna?

  1. ALipopolisacharydem błony zewnętrznej bakterii Gram-ujemnych
  2. BToksyną wytwarzaną wyłącznie wewnątrz komórek człowieka
  3. CToksyną wytwarzaną przez grzyby w wilgotnych budynkach
  4. DToksyną białkową wydzielaną przez bakterie Gram-dodatnie do otaczającej tkanki
6.MikrobiologiaTrudny

W jaki sposób typy HPV wysokiego ryzyka przyczyniają się do raka szyjki macicy?

  1. AWirus zabija komórki tak szybko, że zastępują je komórki nowotworowe
  2. BWirus niszczy limfocyty T CD4 w szyjce macicy
  3. CWirusowe białka E6 i E7 inaktywują supresory nowotworowe p53 i Rb
  4. DWirus wytwarza endotoksynę uszkadzającą DNA
7.FarmakologiaŚredni

Why are many drugs started at lower doses in older adults?

  1. AOlder adults always weigh more than younger adults, so drugs last longer
  2. BOlder adults absorb no drugs from the stomach
  3. CLower doses are cheaper for older patients
  4. DKidney and liver clearance often decline, and sensitivity to drugs increases
8.FarmakologiaTrudny

During an alteplase infusion for acute ischaemic stroke, the patient develops a sudden severe headache and her level of consciousness falls. What is the nurse's first action?

  1. AStop the alteplase infusion and notify the provider urgently
  2. BGive a bolus of heparin to prevent a new clot
  3. CSlow the infusion to half the rate and recheck in 30 minutes
  4. DGive paracetamol for the headache and continue the infusion
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
pH7,357,457,33PaCO₂mmHg354569HCO₃⁻mmol/L222635niewyrównaneczęściowo wyrównanecałkowicie wyrównane

Gazometria krwi tętniczej do ćwiczeń pokazuje pH 7,33, PaCO₂ 69 mmHg (9,2 kPa) oraz HCO₃⁻ 35 mmol/L. Zaburzeniem pierwotnym jest kwasica oddechowa. W jakim stopniu jest wyrównane? Kliknij odpowiedź.

pH 7,33PaCO₂ 69 mmHg (9,2 kPa)HCO₃⁻ 35 mmol/L
  1. 1niewyrównane
  2. 2częściowo wyrównane
  3. 3całkowicie wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny

Wartości do ćwiczeń: Na⁺ 146, Cl⁻ 115, HCO₃⁻ 21 mmol/L i albumina 22 g/L. Znajdź lukę anionową skorygowaną o albuminy AGc = AG + 0,25·(40 − albumina).

Na⁺ 146 mmol/LCl⁻ 115 mmol/LHCO₃⁻ 21 mmol/Lalbumina 22 g/L
AGc = mmol/L
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mVmigotanie przedsionkówtrzepotanie przedsionków, przewodzenie 4:1rytm zatokowy z pobudzeniami przedwczesnymi komorowymi (PVC)arytmia zatokowa

Zinterpretuj ten zapis rytmu w odprowadzeniu II. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1migotanie przedsionków
  2. 2trzepotanie przedsionków, przewodzenie 4:1
  3. 3rytm zatokowy z pobudzeniami przedwczesnymi komorowymi (PVC)
  4. 4arytmia zatokowa
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mV

Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje blok AV, więc przedsionki i komory pracują z różną częstością. Zespoły QRS są regularne: znajdź częstość komór w uderzeniach na minutę (metoda 1500, liczba całkowita).

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
częstość komór = bpm
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
osobylata15500,521002nowe przypadki10

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W kohorcie obserwowano grupy osób przez różny czas (zob. tabela: liczba osób i lata obserwacji dla każdej). W trakcie obserwacji wystąpiło 10 nowych przypadków. Oblicz współczynnik zapadalności IR na 1000 osobolat. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

550 × 0,5 lata100 × 2 lata10 nowe przypadki
IR = na 1000 osobolat
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
p (%)NPV (%)20%NPV = ?100

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Test przesiewowy ma czułość 72% i swoistość 86%. Stosuje się go w populacji, w której chorobowość wynosi 20%. Oblicz ujemną wartość predykcyjną NPV w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

Se = 72%Sp = 86%p = 20%
NPV = %

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: C · Z panewką stawu biodrowego (acetabulum)

Dlaczego to jest odpowiedź

Panewka stawu biodrowego to miseczkowate zagłębienie kości miednicznej, utworzone przez kość biodrową, kulszową i łonową. Wydrążenie stawowe łopatki to panewka stawu ramiennego.

Odpowiedź

C · Z panewką stawu biodrowego (acetabulum)
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: D · Nerw piersiowy długi

Dlaczego to jest odpowiedź

Nerw piersiowy długi unerwia mięsień zębaty przedni, który utrzymuje łopatkę przy ścianie klatki piersiowej. Uszkodzenie powoduje łopatkę skrzydlatą.

Odpowiedź

D · Nerw piersiowy długi
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: D · Wzrośnie około 16-krotnie

Dlaczego to jest odpowiedź

Opór jest proporcjonalny do 1/r⁴, więc zmniejszenie promienia o połowę zwiększa opór 2⁴ = 16 razy. Dlatego niewielkie zmiany średnicy tętniczek tak silnie regulują przepływ krwi.

Odpowiedź

D · Wzrośnie około 16-krotnie
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: D · Przeciwciała przeciw receptorom acetylocholiny w złączu nerwowo-mięśniowym

Dlaczego to jest odpowiedź

W miastenii autoprzeciwciała zmniejszają liczbę czynnych receptorów acetylocholiny. Zablokowanie acetylocholinoesterazy pozostawia więcej ACh do związania z pozostałymi receptorami.

Odpowiedź

D · Przeciwciała przeciw receptorom acetylocholiny w złączu nerwowo-mięśniowym
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: A · Lipopolisacharydem błony zewnętrznej bakterii Gram-ujemnych

Dlaczego to jest odpowiedź

Endotoksyna to lipid A lipopolisacharydu. Wywołuje silną odpowiedź immunologiczną z gorączką, a w dużych ilościach wstrząs septyczny.

Odpowiedź

A · Lipopolisacharydem błony zewnętrznej bakterii Gram-ujemnych
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: C · Wirusowe białka E6 i E7 inaktywują supresory nowotworowe p53 i Rb

Dlaczego to jest odpowiedź

E6 sprzyja rozkładowi p53, a E7 wiąże Rb, co znosi kontrolę podziałów komórkowych i naprawy DNA. Zakażone komórki mogą wtedy przez lata gromadzić mutacje i ulec transformacji nowotworowej.

Odpowiedź

C · Wirusowe białka E6 i E7 inaktywują supresory nowotworowe p53 i Rb
7.Farmakologia

Odpowiedź: D · Kidney and liver clearance often decline, and sensitivity to drugs increases

Dlaczego to jest odpowiedź

Ageing reduces kidney function, changes body composition and often slows liver metabolism. Many drugs also have stronger effects on the ageing brain, so doses are started low and increased slowly.

Odpowiedź

D · Kidney and liver clearance often decline, and sensitivity to drugs increases
8.Farmakologia

Odpowiedź: A · Stop the alteplase infusion and notify the provider urgently

Dlaczego to jest odpowiedź

A sudden headache and neurological decline during thrombolysis suggest intracranial haemorrhage. The infusion is stopped at once and the provider is called for urgent assessment and imaging.

Odpowiedź

A · Stop the alteplase infusion and notify the provider urgently
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: częściowo wyrównane

Czytanie gazometrii (ROME): najpierw pH: poniżej 7,35 to kwasica krwi, powyżej 7,45 zasadowica krwi. Potem znajdź wartość, która to tłumaczy. PaCO₂ (norma 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) to część oddechowa i w zaburzeniu oddechowym zmienia się odwrotnie do pH; HCO₃⁻ (norma 22–26 mmol/L) to część metaboliczna i zmienia się w tym samym kierunku co pH (ROME: Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Druga wartość pokazuje wyrównanie: prawidłowa oznacza brak wyrównania; nieprawidłowa w kierunku, który przywraca pH, gdy pH jest nadal nieprawidłowe, oznacza wyrównanie częściowe; prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite. Zakresy różnią się nieco między laboratoriami; to wartości do ćwiczeń.

ROME, wartość po wartości

pH 7,33: kwasica krwi (poniżej 7,35)
PaCO₂ 69 mmHg: wysoki (35–45)
HCO₃⁻ 35 mmol/L: wysoki (22–26)

Wyrównanie

częściowo wyrównane

Odpowiedź

częściowo wyrównane
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: AGc = 14,5 mmol/L

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Luka anionowa

AG = 146 − (115 + 21) = 10

Korekta na albuminy

10 + 0,25·(40 − 22) = 14,5 mmol/L

Odpowiedź

AGc = 14,5 mmol/L

Powyżej około 12 po korekcie: duża luka anionowa.

11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: migotanie przedsionków

Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.

Pięć kroków

1. Częstość: 8 zespołów QRS w 6 s, × 10 = 80 na minutę.
2. Rytm: całkowicie nieregularny, R–R od 0,48 do 1,00 s bez żadnego wzorca.
3. Załamki P: brak; linia podstawowa pokazuje drobne nieregularne fale migotania.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: 0,08 s, wąski (poniżej 0,12 s).

Interpretacja

migotanie przedsionków

Odpowiedź

migotanie przedsionków
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: częstość komór = 29 bpm

Bloki AV: wyznacz kolejne załamki P i sprawdź, po których następuje zespół QRS. Blok I stopnia: każdy załamek P przewiedziony, PR stały i powyżej 0,20 s. Blok II stopnia typu I (Mobitz I, Wenckebacha): odstęp PR wydłuża się z pobudzenia na pobudzenie, aż jeden załamek P nie zostanie przewiedziony, po czym cykl zaczyna się od nowa (grupowanie pobudzeń). Blok II stopnia typu II (Mobitz II): odstęp PR pobudzeń przewiedzionych pozostaje stały, a załamki P nagle nie są przewodzone; zespół QRS jest często szeroki. Blok III stopnia (całkowity): załamki P i zespoły QRS są każde regularne, ale niezależne, odstęp PR zmienia się przypadkowo, a częstość przedsionków jest większa niż częstość rytmu zastępczego (węzłowy 40–60/min z wąskim zespołem QRS, komorowy 20–40/min z szerokim zespołem QRS). Bloku 2:1 nie można na podstawie jednego zapisu określić jako typ I lub typ II.

Częstość przedsionków

P–P = 19 małych kratek = 0,76 s → 1500 ÷ 19 = 78,95 ≈ 79 na minutę

Częstość komór

R–R = 51 małych kratek = 2,04 s → 1500 ÷ 51 = 29,41 ≈ 29 na minutę

Odpowiedź

częstość komór = 29 bpm

Odpowiedź

częstość komór = 29 bpm

Blok AV III stopnia z szerokozespołowym rytmem zastępczym komorowym (zwykle 20–40 na minutę).

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: IR = 21,1 na 1000 osobolat

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Osobolata

PY = 550·0,5 + 100·2 = 475

Współczynnik zapadalności

IR = 10/475·1000 = 21,1 na 1000 osobolat

Odpowiedź

IR = 21,1 na 1000 osobolat
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: NPV = 92,5 %

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Wyniki prawdziwie i fałszywie ujemne (na osobę)

Sp·(1 − p) = 0,86·0,8 = 0,688
(1 − Se)·p = 0,28·0,2 = 0,056

Ujemna wartość predykcyjna

NPV = 0,688/(0,688 + 0,056) = 0,9247 ≈ 92,5%

Odpowiedź

NPV = 92,5%

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences