Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Który mięsień jest głównym prostownikiem stawu łokciowego?

  1. AMięsień dwugłowy ramienia
  2. BMięsień ramienny
  3. CMięsień kruczo-ramienny
  4. DMięsień trójgłowy ramienia
2.Anatomia człowiekaTrudny

Które więzadło podczas nakłucia lędźwiowego igła przebija jako ostatnie przed wejściem do przestrzeni nadtwardówkowej?

  1. AWięzadło żółte
  2. BWięzadło podłużne tylne
  3. CWięzadło nadkolcowe
  4. DWięzadło międzykolcowe
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Który receptor jest pobudzany przy uderzeniu w więzadło rzepki w odruchu kolanowym?

  1. ACiałko Paciniego
  2. BNocyceptor
  3. CWrzeciono mięśniowe
  4. DNarząd ścięgnisty Golgiego
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Dlaczego kwasica ketonowa rozwija się zwykle w nieleczonej cukrzycy typu 1, a rzadko w typie 2?

  1. APacjenci z typem 2 w ogóle nie mogą wytwarzać ciał ketonowych
  2. BPacjenci z typem 1 mają więcej receptorów glukagonu
  3. CNawet niskie stężenie insuliny hamuje lipolizę i ketogenezę
  4. DCiała ketonowe powstają tylko u dzieci
5.MikrobiologiaŚredni

W której fazie krzywej wzrostu bakterii komórki dzielą się z największą stałą szybkością?

  1. AW fazie zamierania
  2. BW fazie stacjonarnej (plateau)
  3. CW fazie adaptacji (lag)
  4. DW fazie logarytmicznej (wykładniczej)
6.MikrobiologiaTrudny

Na podłożu MacConkeya z próbki moczu wyrastają różowe kolonie. Co to oznacza?

  1. AOrganizm jest Gram-dodatnim ziarniakiem
  2. BOrganizm jest prawdopodobnie Gram-ujemną pałeczką fermentującą laktozę
  3. COrganizm jest grzybem
  4. DOrganizm nie fermentuje laktozy, więc prawdopodobnie jest to Salmonella
7.FarmakologiaŚredni

Which approach is usually recommended to prevent constipation in a patient on regular opioids?

  1. AA stimulant laxative such as senna, often with a stool softener
  2. BNo laxative until the patient has not opened the bowels for a week
  3. CBulk-forming fibre alone, with fluid intake restricted
  4. DAn antidiarrhoeal drug at night to slow the gut
8.FarmakologiaTrudny

Why is clavulanic acid combined with amoxicillin (co-amoxiclav)?

  1. AIt makes amoxicillin cross the blood–brain barrier more easily
  2. BIt slows the kidney excretion of amoxicillin
  3. CIt inhibits beta-lactamase enzymes that would destroy amoxicillin
  4. DIt reduces the risk of penicillin allergy
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Wartości do ćwiczeń: Na⁺ 135 mmol/L, glukoza 13,7 mmol/L i mocznik 4,5 mmol/L. Oblicz osmolalność surowicy Osm = 2·Na⁺ + glukoza + mocznik, zaokrąglając do liczby całkowitej.

Na⁺ 135 mmol/Lglukoza 13,7 mmol/Lmocznik 4,5 mmol/L
Osm = mOsm/kg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny

Gazometria do ćwiczeń pokazuje zasadowicę metaboliczną z HCO₃⁻ 31 mmol/L. Użyj oczekiwanego PaCO₂ = 0,7·HCO₃⁻ + 21, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂.

HCO₃⁻ 31 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mVprawidłowy rytm zatokowybradykardia zatokowablok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopniatachykardia zatokowa

Zinterpretuj ten zapis rytmu w odprowadzeniu II. Jaki to rytm? Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1prawidłowy rytm zatokowy
  2. 2bradykardia zatokowa
  3. 3blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia
  4. 4tachykardia zatokowa
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mV

Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje blok AV II stopnia typu I (Wenckebacha). Ile wynosi Załamki P w grupie, licząc także załamek nieprzewiedziony (liczba n w bloku n:(n − 1))?

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
Załamki P w grupie =
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
testchoroba obecnachoroba nieobecnarazemdodatnia103182285abujemna27388415cdrazem130570700

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W badaniu porównano nowy test ze standardem referencyjnym (zob. tabela 2 × 2). Oblicz ujemny iloraz wiarygodności LR−. Zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.

a = 103b = 182c = 27d = 388
LR− =
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
CER4%EER?RRR 29%

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Leczenie zmniejsza ryzyko zdarzenia o 29% w ujęciu względnym (RRR = 29%). W grupie pacjentów ryzyko bez leczenia (CER) wynosi 4% w ciągu pięciu lat. Oblicz liczbę pacjentów, których trzeba leczyć NNT przez pięć lat, aby zapobiec jednemu zdarzeniu. Zaokrąglij w górę do pełnej liczby pacjentów.

RRR = 29%CER = 4%
NNT =

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: D · Mięsień trójgłowy ramienia

Dlaczego to jest odpowiedź

Mięsień trójgłowy ramienia przyczepia się do wyrostka łokciowego kości łokciowej i prostuje staw łokciowy. Mięsień dwugłowy i ramienny zginają staw łokciowy.

Odpowiedź

D · Mięsień trójgłowy ramienia
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: A · Więzadło żółte

Dlaczego to jest odpowiedź

Igła przechodzi przez skórę, więzadło nadkolcowe i międzykolcowe, potem więzadło żółte do przestrzeni nadtwardówkowej, a następnie przez oponę twardą i pajęczynówkę do przestrzeni podpajęczynówkowej.

Odpowiedź

A · Więzadło żółte
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: C · Wrzeciono mięśniowe

Dlaczego to jest odpowiedź

Uderzenie w ścięgno rozciąga wrzeciona mięśniowe mięśnia czworogłowego. Ich włókna aferentne tworzą synapsy bezpośrednio z neuronami ruchowymi w odruchu monosynaptycznym, który kurczy mięsień.

Odpowiedź

C · Wrzeciono mięśniowe
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: C · Nawet niskie stężenie insuliny hamuje lipolizę i ketogenezę

Dlaczego to jest odpowiedź

Insulina silnie hamuje lipolizę i wytwarzanie ciał ketonowych w wątrobie. W typie 1 insuliny prawie nie ma, więc kwasy tłuszczowe zalewają wątrobę i gromadzą się ciała ketonowe.

Odpowiedź

C · Nawet niskie stężenie insuliny hamuje lipolizę i ketogenezę
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: D · W fazie logarytmicznej (wykładniczej)

Dlaczego to jest odpowiedź

Po fazie zastoju, w której komórki się przystosowują, wchodzą one w fazę logarytmiczną i rosną wykładniczo. W fazie stacjonarnej wzrost ustaje, bo wyczerpują się składniki odżywcze i gromadzą produkty przemiany materii.

Odpowiedź

D · W fazie logarytmicznej (wykładniczej)
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: B · Organizm jest prawdopodobnie Gram-ujemną pałeczką fermentującą laktozę

Dlaczego to jest odpowiedź

Podłoże MacConkeya zawiera sole żółciowe i fiolet krystaliczny hamujące bakterie Gram-dodatnie (wybiórczość) oraz laktozę ze wskaźnikiem pH (różnicowanie). Bakterie fermentujące laktozę, takie jak E. coli, wytwarzają kwas i barwią się na różowo.

Odpowiedź

B · Organizm jest prawdopodobnie Gram-ujemną pałeczką fermentującą laktozę
7.Farmakologia

Odpowiedź: A · A stimulant laxative such as senna, often with a stool softener

Dlaczego to jest odpowiedź

Opioid-induced constipation does not usually resolve with time, so a laxative is started with the opioid. Stimulant laxatives counter reduced motility; bulk-forming laxatives alone can worsen symptoms if fluid intake is low.

Odpowiedź

A · A stimulant laxative such as senna, often with a stool softener
8.Farmakologia

Odpowiedź: C · It inhibits beta-lactamase enzymes that would destroy amoxicillin

Dlaczego to jest odpowiedź

Many bacteria produce beta-lactamases that inactivate penicillins. Clavulanic acid inhibits these enzymes, so amoxicillin can work against these organisms.

Odpowiedź

C · It inhibits beta-lactamase enzymes that would destroy amoxicillin
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: Osm = 288 mOsm/kg

Wartości pochodne: obliczona osmolalność surowicy to 2·Na⁺ + glukoza + mocznik, gdy wszystkie wartości są w mmol/L (2·Na⁺ + glukoza/18 + BUN/2,8, gdy glukoza i BUN są w mg/dL); norma wynosi około 275–295 mOsm/kg. Wskaźnik P/F to PaO₂ podzielone przez FiO₂ jako ułamek. Ciśnienie tlenu pęcherzykowego na poziomie morza to PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg, a gradient A–a to PAO₂ − PaO₂.

Obliczona osmolalność

Osm = 2·135 + 13,7 + 4,5 = 288,2 ≈ 288 mOsm/kg

Odpowiedź

Osm = 288 mOsm/kg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: PaCO₂ = 42,7 mmHg

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Oczekiwane PaCO₂

0,7·31 + 21 = 42,7 mmHg

Odpowiedź

PaCO₂ = 42,7 mmHg

Wzrost ma granicę: samo wyrównanie rzadko podnosi PaCO₂ powyżej około 55 mmHg.

11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia

Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 26 małych kratek, 1500 ÷ 26 ≈ 58 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 1,04 s.
3. Załamki P: dodatnie, po jednym przed każdym zespołem QRS, wszystkie takie same.
4. Odstęp PR: 0,36 s, stały, dłuższy niż 0,20 s.
5. QRS: 0,10 s, wąski (poniżej 0,12 s).

Interpretacja

blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia

Odpowiedź

blok przedsionkowo-komorowy (AV) I stopnia
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: Załamki P w grupie = 4

Bloki AV: wyznacz kolejne załamki P i sprawdź, po których następuje zespół QRS. Blok I stopnia: każdy załamek P przewiedziony, PR stały i powyżej 0,20 s. Blok II stopnia typu I (Mobitz I, Wenckebacha): odstęp PR wydłuża się z pobudzenia na pobudzenie, aż jeden załamek P nie zostanie przewiedziony, po czym cykl zaczyna się od nowa (grupowanie pobudzeń). Blok II stopnia typu II (Mobitz II): odstęp PR pobudzeń przewiedzionych pozostaje stały, a załamki P nagle nie są przewodzone; zespół QRS jest często szeroki. Blok III stopnia (całkowity): załamki P i zespoły QRS są każde regularne, ale niezależne, odstęp PR zmienia się przypadkowo, a częstość przedsionków jest większa niż częstość rytmu zastępczego (węzłowy 40–60/min z wąskim zespołem QRS, komorowy 20–40/min z szerokim zespołem QRS). Bloku 2:1 nie można na podstawie jednego zapisu określić jako typ I lub typ II.

Wyznacz załamki P

P–P = 0,88 s, regularny; po jednym załamku P z każdych 4 nie następuje przewodzenie

PR w każdej grupie

PR₁ = 0,20 s, PR₂ = 0,34 s, PR₃ = 0,42 s

Odpowiedź

Załamki P w grupie = 4

Blok Wenckebacha 4:3.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: LR− = 0,31

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Czułość i swoistość

Se = 103/130 = 0,7923
Sp = 388/570 = 0,6807

Ujemny iloraz wiarygodności

LR− = (1 − 0,7923)/0,6807 = 0,3051 ≈ 0,31

Odpowiedź

LR− = 0,31
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: NNT = 87

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Zmniejszenie ryzyka bezwzględnego

ARR = 0,04·0,29 = 0,0116

Liczba pacjentów, których trzeba leczyć

NNT = 1/0,0116 = 86,21 → 87

Odpowiedź

NNT = 87

Ten sam efekt względny daje mniejsze NNT, gdy ryzyko wyjściowe jest wyższe.

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences