Farmakologia: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 6 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Obliczanie dawek

Dawka ze stężenia
objętość = dawka / stężenie
Dawka zależna od masy ciała
dawka = mg/kg × masa ciała
Tabletki
liczba = dawka / dawka w tabletce
Jednostki
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Metoda

  1. Przelicz zleconą dawkę i moc preparatu na tę samą jednostkę.
  2. Użyj wzoru „potrzebne przez dostępne razy ilość”: (D/H) × Q.
  3. Przy dawkach zależnych od masy ciała najpierw pomnóż przez masę w kg, a potem podziel dawkę dobową przez liczbę dawek.
  4. Najpierw oszacuj wynik i sprawdź, czy odpowiedź jest rozsądna.

Farmakokinetyka kliniczna

Stała szybkości i okres półtrwania
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dwa stężenia
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca
LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca
R = CL·Css/(S·F)
Średni stan stacjonarny
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony
1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Korekta dawki przy niewydolności nerek
dawka × CrCl/norma; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/norma)

Metoda

  1. Przelicz okres półtrwania na stałą szybkości: k = 0,693/t½.
  2. Zamień wartości na kg na wartości całkowite: Vd (L) = L/kg × masa ciała, CL (L/h) = L/kg/h × masa ciała.
  3. Wybierz zależność: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), szybkość podtrzymująca = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k.
  4. Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
  5. Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.

2Zadania do ćwiczenia

1.FarmakologiaŚredni

A patient starting niacin (nicotinic acid) complains of flushing and warmth after doses. Which advice may reduce this?

  1. ATake aspirin 30 minutes before the niacin, if the prescriber agrees
  2. BDouble the dose to build tolerance faster
  3. CTake it on an empty stomach in a hot bath
  4. DTake the niacin with a hot drink so that it dissolves and acts faster
2.FarmakologiaTrudny

Why may omeprazole be avoided in a patient taking clopidogrel?

  1. AIt increases clopidogrel absorption from the gut and causes bleeding
  2. BIt binds clopidogrel in the stomach and makes it insoluble
  3. CIt inhibits CYP2C19, so less clopidogrel is converted to its active form
  4. DIt speeds up kidney excretion of clopidogrel
3.Obliczanie dawekŚredni
84 kgBSA = 1,74 m²75 mg/m²D = ? mg

Pacjent o masie ciała 84 kg ma powierzchnię ciała 1,74 m². Zlecono 75 mg/m². Wyznacz dawkę D w mg.

84 kgBSA = 1,74 m²75 mg/m²
D = mg
4.Obliczanie dawekTrudny
55 kg139 cmBSA = √(h·w/3600)135 mg/m²D = ? mg

Pacjent ma 139 cm wzrostu i waży 55 kg. Zlecono 135 mg/m². Korzystając ze wzoru Mostellera BSA = √(wzrost (cm) × masa ciała (kg)/3600), wyznacz dawkę D w mg.

139 cm55 kg135 mg/m²
D = mg
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
Vd = 0,5 L/kgC = 10 mg/LLD = ? mg100 kg · S = 0,8 · F = 1

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 100 kg ma otrzymać dożylną dawkę nasycającą leku (aminophylline), aby osiągnąć stężenie substancji czynnej (theophylline) 10 mg/L. Objętość dystrybucji wynosi 0,5 L/kg, a współczynnik soli S = 0,8. Oblicz dawkę nasycającą LD leku (aminophylline) w mg.

100 kgVd = 0,5 L/kgC = 10 mg/LS = 0,8
LD = mg
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
t (h)C (mg/L)Css​t = ?75%

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Wlew leku (vancomycin) rozpoczęto bez dawki nasycającej. Okres półtrwania u tego pacjenta wynosi 8 h. Po jakim czasie t osiąga się 75% stężenia w stanie stacjonarnym?

t½ = 8 h75% Css
t = h

3Roztwory

1.Farmakologia

Odpowiedź: A · Take aspirin 30 minutes before the niacin, if the prescriber agrees

Dlaczego to jest odpowiedź

Niacin causes prostaglandin-mediated vasodilation and flushing. Aspirin beforehand, taking it with food and avoiding hot drinks and alcohol reduce this effect.

Odpowiedź

A · Take aspirin 30 minutes before the niacin, if the prescriber agrees
2.Farmakologia

Odpowiedź: C · It inhibits CYP2C19, so less clopidogrel is converted to its active form

Dlaczego to jest odpowiedź

Clopidogrel must be activated by liver enzymes, mainly CYP2C19. Omeprazole inhibits this enzyme and can reduce its antiplatelet effect, so another acid suppressant may be chosen.

Odpowiedź

C · It inhibits CYP2C19, so less clopidogrel is converted to its active form
3.Obliczanie dawek

Odpowiedź: D = 130,5 mg

Body-surface-area dosing: many cytotoxic and some paediatric doses are prescribed per square metre of body surface area: dose (mg) = dose per m² × BSA (m²). The Mosteller formula estimates BSA = √(height (cm) × weight (kg)/3600).

Dawka

D = 75·1,74 = 130,5 mg

Odpowiedź

D = 130,5 mg
4.Obliczanie dawek

Odpowiedź: D = 196,7 mg

Body-surface-area dosing: many cytotoxic and some paediatric doses are prescribed per square metre of body surface area: dose (mg) = dose per m² × BSA (m²). The Mosteller formula estimates BSA = √(height (cm) × weight (kg)/3600).

Powierzchnia ciała

BSA = √(139·55/3600) = √2,124 = 1,457 m²

Dawka

D = 135·1,457 = 196,7 mg

Odpowiedź

D = 196,7 mg
5.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: LD = 625 mg

Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Objętość dystrybucji

Vd = 0,5·100 = 50 L

Potrzebna ilość substancji czynnej

Vd·C = 50·10 = 500 mg

Dawka nasycająca

LD = 500/(0,8·1) = 625 mg

Odpowiedź

LD = 625 mg

W praktyce dawkę zaokrągla się do wygodnej ilości.

6.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: t = 16 h

Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Stała szybkości

k = 0,693/8 = 0,08664 h⁻¹

Czas do osiągnięcia podanego ułamka stanu stacjonarnego

t = −ln(1 − 0,75)/0,08664 = 1,386/0,08664 = 16 h

Odpowiedź

t = 16 h

To jest 2 okresów półtrwania.

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology