Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.
2Zadania do ćwiczenia
1.FarmakologiaŚredni
Which rule applies when giving phenytoin intravenously?
AMix it with glucose 5% to prevent low blood sugar
BGive it as a rapid push to stop seizures faster
CMix or flush it only with normal saline and give it slowly
DGive it in the same line as other drugs without flushing
2.FarmakologiaTrudny
U noworodków, którym podano chloramfenikol, może wystąpić „zespół szarego dziecka”. Jaka jest główna przyczyna?
ANerki noworodka zbyt szybko wydalają lek, więc podaje się wyższe dawki
BChloramfenikol jest u noworodków przekształcany w witaminę K
CNoworodki wytwarzają przeciwciała przeciw lekowi
DNiedojrzała glukuronidacja w wątrobie pozwala lekowi się kumulować
3.Obliczanie dawekŚredni
Pacjent waży 25 kg i ma zleconą jednorazową dawkę 5 mg/kg. Wyznacz dawkę D w mg.
25 kg5 mg/kg
D = mg
4.Obliczanie dawekTrudny
Wlew zawiera 20000 jednostek leku w 500 mL. Zlecono 500 jednostek na godzinę. Na jaką szybkość R ustawisz pompę, w mL/h?
20000 szt./500 mL500 szt./h
R = mL/h
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Po dawce dożylnej leku (gentamicin) stężenie wynosi 7 mg/L po 1 h i 2,3 mg/L po 5 h. Załóż eliminację pierwszego rzędu. Oblicz stałą szybkości eliminacji k.
C1 = 7 mg/L (1 h)C2 = 2,3 mg/L (5 h)
k = h⁻¹
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Osoba w wieku 57 lat (płeć: mężczyzna) waży 84 kg i ma stężenie kreatyniny w surowicy 1,5 mg/dL (133 µmol/L). Oszacuj klirens kreatyniny według Cockcrofta–Gaulta: CrCl (mL/min) = (140 − wiek) × masa ciała (kg)/(72 × SCr w mg/dL), × 0,85 u kobiet. Zwykła dawka leku (gentamicin) wynosi 120 mg co 8 h przy klirensie kreatyniny 100 mL/min. Przy zachowaniu odstępu dawkę zmniejsza się proporcjonalnie do klirensu kreatyniny. Oblicz skorygowaną dawkę D. Zaokrąglij do najbliższej liczby całkowitej.
Odpowiedź: C · Mix or flush it only with normal saline and give it slowly
Dlaczego to jest odpowiedź
Phenytoin precipitates in glucose solutions, so only normal saline is used. Rapid infusion can cause hypotension and arrhythmias, so the rate is limited and the patient is monitored.
Odpowiedź
C · Mix or flush it only with normal saline and give it slowly
2.Farmakologia
Odpowiedź: D · Niedojrzała glukuronidacja w wątrobie pozwala lekowi się kumulować
Dlaczego to jest odpowiedź
Noworodki mają niską aktywność glukuronylotransferazy, więc chloramfenikol nie jest sprzęgany i się kumuluje. Wysokie stężenia powodują zapaść krążeniową z szarym zabarwieniem skóry. Pokazuje to, jak niedojrzałość narządów zmienia farmakokinetykę.
Odpowiedź
D · Niedojrzała glukuronidacja w wątrobie pozwala lekowi się kumulować
3.Obliczanie dawek
Odpowiedź: D = 125 mg
Obliczanie dawki: ilość do podania to dawka zlecona podzielona przez moc preparatu, razy ilość, w jakiej ta moc występuje: ilość = (dawka zlecona/moc) × objętość. Zawsze ujednolicaj jednostki (najpierw zamień g na mg, mg na µg) i sprawdzaj, czy wynik ma sens.
Dawka
5·25 = 125 mg
Odpowiedź
D = 125 mg
4.Obliczanie dawek
Odpowiedź: R = 12,5 mL/h
Obliczanie dawki: ilość do podania to dawka zlecona podzielona przez moc preparatu, razy ilość, w jakiej ta moc występuje: ilość = (dawka zlecona/moc) × objętość. Zawsze ujednolicaj jednostki (najpierw zamień g na mg, mg na µg) i sprawdzaj, czy wynik ma sens.
Stężenie
20000/500 = 40 szt./mL
Szybkość pompy
R = 500/40 = 12,5 mL/h
Odpowiedź
R = 12,5 mL/h
5.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: k = 0,2783 h⁻¹
Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Stała szybkości eliminacji
k = ln(7/2,3)/4 = 1,113/4 = 0,2783 h⁻¹
Odpowiedź
k = 0,2783 h⁻¹
6.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: D = 77 mg
Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Klirens kreatyniny (Cockcroft–Gault)
CrCl = (140 − 57)·84/(72·1,5) = 64,56 mL/min
Skorygowana dawka
D = 120·64,56/100 = 77,47 ≈ 77 mg
Odpowiedź
D = 77 mg
W praktyce dawkę zaokrągla się do wygodnej ilości i porównuje z charakterystyką produktu.