Farmakologia: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 6 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Obliczanie dawek

Dawka ze stężenia
objętość = dawka / stężenie
Dawka zależna od masy ciała
dawka = mg/kg × masa ciała
Tabletki
liczba = dawka / dawka w tabletce
Jednostki
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Metoda

  1. Przelicz zleconą dawkę i moc preparatu na tę samą jednostkę.
  2. Użyj wzoru „potrzebne przez dostępne razy ilość”: (D/H) × Q.
  3. Przy dawkach zależnych od masy ciała najpierw pomnóż przez masę w kg, a potem podziel dawkę dobową przez liczbę dawek.
  4. Najpierw oszacuj wynik i sprawdź, czy odpowiedź jest rozsądna.

Farmakokinetyka kliniczna

Stała szybkości i okres półtrwania
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dwa stężenia
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca
LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca
R = CL·Css/(S·F)
Średni stan stacjonarny
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony
1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Korekta dawki przy niewydolności nerek
dawka × CrCl/norma; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/norma)

Metoda

  1. Przelicz okres półtrwania na stałą szybkości: k = 0,693/t½.
  2. Zamień wartości na kg na wartości całkowite: Vd (L) = L/kg × masa ciała, CL (L/h) = L/kg/h × masa ciała.
  3. Wybierz zależność: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), szybkość podtrzymująca = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k.
  4. Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
  5. Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.

2Zadania do ćwiczenia

1.FarmakologiaŚredni

Pacjentów przyjmujących starsze inhibitory MAO ostrzega się przed pokarmami bogatymi w tyraminę. Co może się zdarzyć?

  1. ACiężka hipoglikemia
  2. BNagła niewydolność nerek
  3. CWysypka alergiczna
  4. DPrzełom nadciśnieniowy
2.FarmakologiaTrudny

Why is pethidine (meperidine) avoided in older people and in kidney impairment?

  1. AIt is not absorbed from the gut when kidney function is poor
  2. BIts metabolite norpethidine builds up and can cause seizures
  3. CIt has no pain-relieving effect in older people
  4. DIt causes severe hypoglycaemia in these groups
3.Obliczanie dawekŚredni
0,5%50 mLm = ? mg

Ile miligramów leku m zawiera 50 mL roztworu 0,5% (w/v)?

0,5% w/v50 mL
m = mg
4.Obliczanie dawekTrudny
40 kg161 cmBSA = √(h·w/3600)75 mg/m²D = ? mg

Pacjent ma 161 cm wzrostu i waży 40 kg. Zlecono 75 mg/m². Korzystając ze wzoru Mostellera BSA = √(wzrost (cm) × masa ciała (kg)/3600), wyznacz dawkę D w mg.

161 cm40 kg75 mg/m²
D = mg
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
110t (h)C (mg/L)C₀ = 6 mg/Lt½ = 2,5 hC₀/2

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent otrzymuje bolus dożylny 110 mg leku (gentamicin). Stężenie ekstrapolowane wstecz do czasu zero wynosi 6 mg/L, a okres półtrwania 2,5 h. Oblicz klirens CL w L/h.

D = 110 mgC₀ = 6 mg/Lt½ = 2,5 h
CL = L/h
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
t (h)C (mg/L)Css​10 hC = ?

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Wlew leku (theophylline) biegnie z prędkością 52,5 mg/h bez dawki nasycającej. Klirens pacjenta wynosi 3,5 L/h, a okres półtrwania 6 h. Jakie jest stężenie C po 10 h?

R = 52,5 mg/hCL = 3,5 L/ht½ = 6 ht = 10 h
C = mg/L

3Roztwory

1.Farmakologia

Odpowiedź: D · Przełom nadciśnieniowy

Dlaczego to jest odpowiedź

MAO w przewodzie pokarmowym normalnie rozkłada tyraminę z pożywienia. Gdy MAO jest zahamowana, tyramina z pokarmów, takich jak dojrzewające sery, dociera do krążenia i uwalnia noradrenalinę, powodując niebezpieczny wzrost ciśnienia.

Odpowiedź

D · Przełom nadciśnieniowy
2.Farmakologia

Odpowiedź: B · Its metabolite norpethidine builds up and can cause seizures

Dlaczego to jest odpowiedź

Norpethidine is excreted by the kidney and is a CNS stimulant. When it accumulates, it causes tremor, agitation and seizures, so other opioids are preferred.

Odpowiedź

B · Its metabolite norpethidine builds up and can cause seizures
3.Obliczanie dawek

Odpowiedź: m = 250 mg

Solution strengths: a percentage strength is grams per 100 mL, so 1% = 1 g/100 mL = 10 mg/mL. A ratio strength 1:1000 means 1 g in 1000 mL = 1 mg/mL; 1:10 000 is 0,1 mg/mL. For a dilution the amount of drug stays the same: C₁·V₁ = C₂·V₂.

Stężenie

0,5% = 0,5 g/100 mL = 5 mg/mL

Masa leku

m = 5·50 = 250 mg

Odpowiedź

m = 250 mg
4.Obliczanie dawek

Odpowiedź: D = 100,3 mg

Body-surface-area dosing: many cytotoxic and some paediatric doses are prescribed per square metre of body surface area: dose (mg) = dose per m² × BSA (m²). The Mosteller formula estimates BSA = √(height (cm) × weight (kg)/3600).

Powierzchnia ciała

BSA = √(161·40/3600) = √1,789 = 1,337 m²

Dawka

D = 75·1,337 = 100,3 mg

Odpowiedź

D = 100,3 mg
5.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: CL = 5,083 L/h

Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Objętość dystrybucji

Vd = 110/6 = 18,33 L

Stała szybkości

k = 0,693/2,5 = 0,2773 h⁻¹

Klirens

CL = 0,2773·18,33 = 5,083 L/h

Odpowiedź

CL = 5,083 L/h
6.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: C = 10,28 mg/L

Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Stężenie w stanie stacjonarnym

Css = 52,5/3,5 = 15 mg/L

Stała szybkości

k = 0,693/6 = 0,1155 h⁻¹

Stężenie po podanym czasie

C = 15·(1 − e−0,1155·10) = 10,28 mg/L

Odpowiedź

C = 10,28 mg/L

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology