Farmakologia: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 6 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Obliczanie dawek

Dawka ze stężenia
objętość = dawka / stężenie
Dawka zależna od masy ciała
dawka = mg/kg × masa ciała
Tabletki
liczba = dawka / dawka w tabletce
Jednostki
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Metoda

  1. Przelicz zleconą dawkę i moc preparatu na tę samą jednostkę.
  2. Użyj wzoru „potrzebne przez dostępne razy ilość”: (D/H) × Q.
  3. Przy dawkach zależnych od masy ciała najpierw pomnóż przez masę w kg, a potem podziel dawkę dobową przez liczbę dawek.
  4. Najpierw oszacuj wynik i sprawdź, czy odpowiedź jest rozsądna.

Farmakokinetyka kliniczna

Stała szybkości i okres półtrwania
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dwa stężenia
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca
LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca
R = CL·Css/(S·F)
Średni stan stacjonarny
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony
1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Korekta dawki przy niewydolności nerek
dawka × CrCl/norma; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/norma)

Metoda

  1. Przelicz okres półtrwania na stałą szybkości: k = 0,693/t½.
  2. Zamień wartości na kg na wartości całkowite: Vd (L) = L/kg × masa ciała, CL (L/h) = L/kg/h × masa ciała.
  3. Wybierz zależność: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), szybkość podtrzymująca = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k.
  4. Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
  5. Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.

2Zadania do ćwiczenia

1.FarmakologiaŚredni

Który objaw jest typowy dla zatrucia opioidami?

  1. ASzybki, głęboki oddech
  2. BWysoka temperatura ciała
  3. CSzpilkowate źrenice
  4. DSzeroko rozszerzone źrenice
2.FarmakologiaTrudny

Dlaczego pirydoksynę (witaminę B6) często podaje się razem z izoniazydem w leczeniu gruźlicy?

  1. AAby zmniejszyć oporność bakterii
  2. BAby zapobiec uszkodzeniu wątroby przez izoniazyd
  3. CAby zapobiec neuropatii obwodowej
  4. DAby zwiększyć wchłanianie izoniazydu
3.Obliczanie dawekŚredni
024681010 mL

Dziecko o masie 10 kg ma zlecone 7,5 mg/kg leku. Roztwór wyjściowy zawiera 25 mg/mL. Pobierz dawkę: jaką objętość V podajesz?

10 kg7,5 mg/kg25 mg/mL
V = mL
4.Obliczanie dawekTrudny
64 kg188 cmBSA = √(h·w/3600)100 mg/m²D = ? mg

Pacjent ma 188 cm wzrostu i waży 64 kg. Zlecono 100 mg/m². Korzystając ze wzoru Mostellera BSA = √(wzrost (cm) × masa ciała (kg)/3600), wyznacz dawkę D w mg.

188 cm64 kg100 mg/m²
D = mg
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
110t (h)C (mg/L)C₀ = 8 mg/Lt½ = 2,5 hC₀/2

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent otrzymuje bolus dożylny 180 mg leku (gentamicin). Stężenie ekstrapolowane wstecz do czasu zero wynosi 8 mg/L, a okres półtrwania 2,5 h. Oblicz objętość dystrybucji Vd.

D = 180 mgC₀ = 8 mg/Lt½ = 2,5 h
Vd = L
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
Vd = 0,3 L/kg1 → 6 mg/LD = ? mg81 kg

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 81 kg przyjmujący regularne dawki leku (gentamicin) jest w stanie stacjonarnym. Cel to szczyt 6 mg/L i wartość dolna 1 mg/L, a objętość dystrybucji wynosi 0,3 L/kg. Zakładając szybkie dawki dożylne, jaka dawka D podnosi stężenie od wartości dolnej do szczytu?

81 kgVd = 0,3 L/kgCpeak = 6 mg/LCtrough = 1 mg/L
D = mg

3Roztwory

1.Farmakologia

Odpowiedź: C · Szpilkowate źrenice

Dlaczego to jest odpowiedź

Zatrucie opioidami klasycznie powoduje szpilkowate źrenice, wolny lub płytki oddech i obniżoną świadomość. Nalokson odwraca te objawy.

Odpowiedź

C · Szpilkowate źrenice
2.Farmakologia

Odpowiedź: C · Aby zapobiec neuropatii obwodowej

Dlaczego to jest odpowiedź

Izoniazyd powoduje niedobór pirydoksyny, co może prowadzić do neuropatii obwodowej. Ryzyko jest większe u wolnych acetylatorów, osób niedożywionych oraz chorych na cukrzycę lub uzależnionych od alkoholu.

Odpowiedź

C · Aby zapobiec neuropatii obwodowej
3.Obliczanie dawek

Odpowiedź: V = 3 mL

Pobieranie dawki: objętość = (przepisana dawka/stężenie preparatu) × objętość preparatu. Najpierw zamień na te same jednostki, potem sprawdź, czy objętość mieści się w strzykawce i wypada na jednej z jej kresek.

Dawka z masy ciała

D = 7,5·10 = 75 mg

Objętość

V = 75/25 = 3 mL

Na strzykawce

Na tej strzykawce 10 mL każda mała kreska to 0,2 mL.

Odpowiedź

V = 3 mL
4.Obliczanie dawek

Odpowiedź: D = 182,8 mg

Body-surface-area dosing: many cytotoxic and some paediatric doses are prescribed per square metre of body surface area: dose (mg) = dose per m² × BSA (m²). The Mosteller formula estimates BSA = √(height (cm) × weight (kg)/3600).

Powierzchnia ciała

BSA = √(188·64/3600) = √3,342 = 1,828 m²

Dawka

D = 100·1,828 = 182,8 mg

Odpowiedź

D = 182,8 mg
5.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: Vd = 22,5 L

Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Objętość dystrybucji

Vd = 180/8 = 22,5 L

Odpowiedź

Vd = 22,5 L
6.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: D = 121,5 mg

Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Objętość dystrybucji

Vd = 0,3·81 = 24,3 L

Dawka

D = 24,3·(6 − 1) = 121,5 mg

Odpowiedź

D = 121,5 mg

W praktyce dawkę zaokrągla się do wygodnej ilości.

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology