Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.
2Zadania do ćwiczenia
1.FarmakologiaŚredni
Które działanie niepożądane cyprofloksacyny pacjent powinien zgłosić natychmiast?
ALekko gorzki lub metaliczny smak przez pewien czas po każdej dawce
BCiemniejsze niż zwykle stolce
CBól lub obrzęk ścięgna, np. ścięgna Achillesa
DLekkie zmęczenie w pierwszych dniach
2.FarmakologiaTrudny
Dlaczego petydyny (meperydyny) unika się u osób starszych i przy niewydolności nerek?
AU osób starszych nie ma działania przeciwbólowego
BJej metabolit norpetydyna kumuluje się i może wywołać drgawki
CPowoduje w tych grupach ciężką hipoglikemię
DNie wchłania się z jelita, gdy czynność nerek jest słaba
3.Obliczanie dawekŚredni
Fiolka zawiera 1 g proszku. Na etykiecie napisano: dodaj 3,4 mL wody do wstrzykiwań, aby otrzymać całkowitą objętość 4 mL. Zlecono 750 mg. Jaką objętość V przygotowanego roztworu podasz?
1 g+ 3,4 mL → 4 mL750 mg
V = mL
4.Obliczanie dawekTrudny
Musisz przygotować 250 mL roztworu 2,5% (w/v) z roztworu podstawowego 10% (w/v). Jakiej objętości roztworu podstawowego V₁ potrzebujesz?
C₁ = 10%C₂ = 2,5%V₂ = 250 mL
V₁ = mL
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Wankomycyna jest podawana we wlewie ciągłym pacjentowi, u którego klirens wankomycyny wynosi 4 L/h. Jaka szybkość wlewu R w mg/h daje stężenie w stanie stacjonarnym 20 mg/L?
CL = 4 L/hCss = 20 mg/L
R = mg/h
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 100 kg przyjmuje doustnie aminofilinę (S = 0,8, F = 1) co 12 h. Klirens teofiliny wynosi 0,035 L/kg/h. Jaka dawka D w mg daje średnie stężenie w stanie stacjonarnym 15 mg/L?
Odpowiedź: C · Ból lub obrzęk ścięgna, np. ścięgna Achillesa
Dlaczego to jest odpowiedź
Fluorochinolony mogą wywołać zapalenie ścięgien i zerwanie ścięgna. Pacjenci powinni przerwać ćwiczenia i niezwłocznie zgłosić ból ścięgna.
Odpowiedź
C · Ból lub obrzęk ścięgna, np. ścięgna Achillesa
2.Farmakologia
Odpowiedź: B · Jej metabolit norpetydyna kumuluje się i może wywołać drgawki
Dlaczego to jest odpowiedź
Norpetydyna jest wydalana przez nerki i pobudza ośrodkowy układ nerwowy. Gdy się kumuluje, powoduje drżenie, pobudzenie i drgawki, dlatego preferuje się inne opioidy.
Odpowiedź
B · Jej metabolit norpetydyna kumuluje się i może wywołać drgawki
3.Obliczanie dawek
Odpowiedź: V = 3 mL
Obliczanie dawki: ilość do podania to dawka zlecona podzielona przez moc preparatu, razy ilość, w jakiej ta moc występuje: ilość = (dawka zlecona/moc) × objętość. Zawsze ujednolicaj jednostki (najpierw zamień g na mg, mg na µg) i sprawdzaj, czy wynik ma sens.
Stężenie po zmieszaniu
1000 mg/4 mL = 250 mg/mL
Objętość
V = 750/250 = 3 mL
Odpowiedź
V = 3 mL
4.Obliczanie dawek
Odpowiedź: V₁ = 62,5 mL
Stężenia roztworów: stężenie procentowe to gramy na 100 mL, więc 1 % = 1 g/100 mL = 10 mg/mL. Stężenie wyrażone proporcją 1:1000 oznacza 1 g w 1000 mL = 1 mg/mL; 1:10 000 to 0,1 mg/mL. Przy rozcieńczaniu ilość leku się nie zmienia: C₁·V₁ = C₂·V₂.
Objętość roztworu podstawowego
V₁ = 2,5·250/10 = 62,5 mL
Odpowiedź
V₁ = 62,5 mL
5.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: R = 80 mg/h
Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Szybkość wlewu
R = 4·20 = 80 mg/h
Odpowiedź
R = 80 mg/h
6.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: D = 787,5 mg
Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Klirens
CL = 0,035·100 = 3,5 L/h
Dawka
D = Css,avg·CL·τ/(S·F) = 15·3,5·12/(0,8·1) = 787,5 mg