Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.
2Zadania do ćwiczenia
1.FarmakologiaŚredni
1000 mL of IV fluid is to be given over 8 hours with a pump. What rate should be set?
A100 mL/h
B125 mL/h
C80 mL/h
D250 mL/h
2.FarmakologiaTrudny
Dlaczego w ciężkiej hiperkaliemii podaje się insulinę dożylnie z glukozą?
AInsulina bezpośrednio chroni mięsień sercowy przed potasem
BInsulina zwiększa wydalanie potasu przez nerki
CGlukoza wiąże potas we krwi
DInsulina przesuwa potas z krwi do komórek
3.Obliczanie dawekŚredni
Dziecko o masie 19 kg ma zlecone 10 mg/kg leku. Roztwór wyjściowy zawiera 50 mg/mL. Pobierz dawkę: jaką objętość V podajesz?
19 kg10 mg/kg50 mg/mL
V = mL
4.Obliczanie dawekTrudny
Wlew zawiera 20000 jednostek leku w 1000 mL. Zlecono 1250 jednostek na godzinę. Na jaką szybkość R ustawisz pompę, w mL/h?
20000 szt./1000 mL1250 szt./h
R = mL/h
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Po dawce dożylnej leku (gentamicin) stężenie wynosi 7 mg/L po 1 h i 0,9 mg/L po 7 h. Załóż eliminację pierwszego rzędu. Oblicz stałą szybkości eliminacji k.
C1 = 7 mg/L (1 h)C2 = 0,9 mg/L (7 h)
k = h⁻¹
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 64 kg przyjmujący regularne dawki leku (gentamicin) jest w stanie stacjonarnym. Cel to szczyt 6 mg/L i wartość dolna 1 mg/L, a objętość dystrybucji wynosi 0,3 L/kg. Zakładając szybkie dawki dożylne, jaka dawka D podnosi stężenie od wartości dolnej do szczytu?
64 kgVd = 0,3 L/kgCpeak = 6 mg/LCtrough = 1 mg/L
D = mg
3Roztwory
1.Farmakologia
Odpowiedź: B · 125 mL/h
Dlaczego to jest odpowiedź
1000 mL ÷ 8 h = 125 mL/h. Infusion pumps are set in mL per hour.
Odpowiedź
B · 125 mL/h
2.Farmakologia
Odpowiedź: D · Insulina przesuwa potas z krwi do komórek
Dlaczego to jest odpowiedź
Insulina aktywuje Na⁺/K⁺-ATPazę i przesuwa potas do komórek, obniżając jego stężenie w osoczu w ciągu kilku minut. Glukozę podaje się, by zapobiec hipoglikemii. Efekt jest przejściowy; potas trzeba jeszcze usunąć z organizmu.
Odpowiedź
D · Insulina przesuwa potas z krwi do komórek
3.Obliczanie dawek
Odpowiedź: V = 3,8 mL
Pobieranie dawki: objętość = (przepisana dawka/stężenie preparatu) × objętość preparatu. Najpierw zamień na te same jednostki, potem sprawdź, czy objętość mieści się w strzykawce i wypada na jednej z jej kresek.
Dawka z masy ciała
D = 10·19 = 190 mg
Objętość
V = 190/50 = 3,8 mL
Na strzykawce
Na tej strzykawce 10 mL każda mała kreska to 0,2 mL.
Odpowiedź
V = 3,8 mL
4.Obliczanie dawek
Odpowiedź: R = 62,5 mL/h
Obliczanie dawki: ilość do podania to dawka zlecona podzielona przez moc preparatu, razy ilość, w jakiej ta moc występuje: ilość = (dawka zlecona/moc) × objętość. Zawsze ujednolicaj jednostki (najpierw zamień g na mg, mg na µg) i sprawdzaj, czy wynik ma sens.
Stężenie
20000/1000 = 20 szt./mL
Szybkość pompy
R = 1250/20 = 62,5 mL/h
Odpowiedź
R = 62,5 mL/h
5.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: k = 0,3419 h⁻¹
Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Stała szybkości eliminacji
k = ln(7/0,9)/6 = 2,051/6 = 0,3419 h⁻¹
Odpowiedź
k = 0,3419 h⁻¹
6.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: D = 96 mg
Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Objętość dystrybucji
Vd = 0,3·64 = 19,2 L
Dawka
D = 19,2·(6 − 1) = 96 mg
Odpowiedź
D = 96 mg
W praktyce dawkę zaokrągla się do wygodnej ilości.