Farmakologia: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 6 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Obliczanie dawek

Dawka ze stężenia
objętość = dawka / stężenie
Dawka zależna od masy ciała
dawka = mg/kg × masa ciała
Tabletki
liczba = dawka / dawka w tabletce
Jednostki
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Metoda

  1. Przelicz zleconą dawkę i moc preparatu na tę samą jednostkę.
  2. Użyj wzoru „potrzebne przez dostępne razy ilość”: (D/H) × Q.
  3. Przy dawkach zależnych od masy ciała najpierw pomnóż przez masę w kg, a potem podziel dawkę dobową przez liczbę dawek.
  4. Najpierw oszacuj wynik i sprawdź, czy odpowiedź jest rozsądna.

Farmakokinetyka kliniczna

Stała szybkości i okres półtrwania
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dwa stężenia
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca
LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca
R = CL·Css/(S·F)
Średni stan stacjonarny
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony
1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Korekta dawki przy niewydolności nerek
dawka × CrCl/norma; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/norma)

Metoda

  1. Przelicz okres półtrwania na stałą szybkości: k = 0,693/t½.
  2. Zamień wartości na kg na wartości całkowite: Vd (L) = L/kg × masa ciała, CL (L/h) = L/kg/h × masa ciała.
  3. Wybierz zależność: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), szybkość podtrzymująca = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k.
  4. Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
  5. Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.

2Zadania do ćwiczenia

1.FarmakologiaŚredni

Why is a progestogen added to oestrogen in hormone replacement therapy for a woman who still has her uterus?

  1. ATo protect against endometrial hyperplasia and cancer
  2. BTo lower the risk of blood clots to zero
  3. CTo reduce hot flushes much more than oestrogen alone can
  4. DTo prevent breast cancer completely
2.FarmakologiaTrudny

A patient with severe liver cirrhosis needs a benzodiazepine for alcohol withdrawal. Why is lorazepam often chosen instead of diazepam?

  1. ALorazepam does not cause sedation in liver disease
  2. BLorazepam is a stronger anticonvulsant than all other benzodiazepines
  3. CLorazepam is cleared by simple conjugation and has no active metabolites
  4. DLorazepam is excreted unchanged in the urine without any metabolism
3.Obliczanie dawekŚredni
024681010 mL

Dziecko o masie 32 kg ma zlecone 10 mg/kg leku. Roztwór wyjściowy zawiera 40 mg/mL. Pobierz dawkę: jaką objętość V podajesz?

32 kg10 mg/kg40 mg/mL
V = mL
4.Obliczanie dawekTrudny
31 kg110 cmBSA = √(h·w/3600)25 mg/m²D = ? mg

Pacjent ma 110 cm wzrostu i waży 31 kg. Zlecono 25 mg/m². Korzystając ze wzoru Mostellera BSA = √(wzrost (cm) × masa ciała (kg)/3600), wyznacz dawkę D w mg.

110 cm31 kg25 mg/m²
D = mg
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
VCss​ = 12 mg/LR = ? mg/h · S = 0,8CL = 0,03 L/kg/h68 kg

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 68 kg ma otrzymać wlew aminofiliny (współczynnik soli S = 0,8: 80% aminofiliny to teofilina). Klirens teofiliny wynosi 0,03 L/kg/h. Jaka szybkość wlewu aminofiliny R w mg/h daje stężenie teofiliny w stanie stacjonarnym 12 mg/L?

68 kgCL = 0,03 L/kg/hCss = 12 mg/LS = 0,8
R = mg/h
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
t (h)C (mg/L)Css​19 hC = ?

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Wlew leku (theophylline) biegnie z prędkością 37,5 mg/h bez dawki nasycającej. Klirens pacjenta wynosi 2,5 L/h, a okres półtrwania 8 h. Jakie jest stężenie C po 19 h?

R = 37,5 mg/hCL = 2,5 L/ht½ = 8 ht = 19 h
C = mg/L

3Roztwory

1.Farmakologia

Odpowiedź: A · To protect against endometrial hyperplasia and cancer

Dlaczego to jest odpowiedź

Oestrogen alone causes endometrial proliferation and increases the risk of endometrial cancer. A progestogen protects the endometrium; women without a uterus can take oestrogen alone.

Odpowiedź

A · To protect against endometrial hyperplasia and cancer
2.Farmakologia

Odpowiedź: C · Lorazepam is cleared by simple conjugation and has no active metabolites

Dlaczego to jest odpowiedź

Diazepam is metabolised by CYP enzymes into long-acting active metabolites, which accumulate in liver failure. Lorazepam, oxazepam and temazepam are glucuronidated, a process better preserved in liver disease.

Odpowiedź

C · Lorazepam is cleared by simple conjugation and has no active metabolites
3.Obliczanie dawek

Odpowiedź: V = 8 mL

Pobieranie dawki: objętość = (przepisana dawka/stężenie preparatu) × objętość preparatu. Najpierw zamień na te same jednostki, potem sprawdź, czy objętość mieści się w strzykawce i wypada na jednej z jej kresek.

Dawka z masy ciała

D = 10·32 = 320 mg

Objętość

V = 320/40 = 8 mL

Na strzykawce

Na tej strzykawce 10 mL każda mała kreska to 0,2 mL.

Odpowiedź

V = 8 mL
4.Obliczanie dawek

Odpowiedź: D = 24,33 mg

Body-surface-area dosing: many cytotoxic and some paediatric doses are prescribed per square metre of body surface area: dose (mg) = dose per m² × BSA (m²). The Mosteller formula estimates BSA = √(height (cm) × weight (kg)/3600).

Powierzchnia ciała

BSA = √(110·31/3600) = √0,9472 = 0,9733 m²

Dawka

D = 25·0,9733 = 24,33 mg

Odpowiedź

D = 24,33 mg
5.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: R = 30,6 mg/h

Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Klirens

CL = 0,03·68 = 2,04 L/h

Szybkość wlewu

R = CL·Css/S = 2,04·12/0,8 = 30,6 mg/h

Odpowiedź

R = 30,6 mg/h
6.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: C = 12,11 mg/L

Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Stężenie w stanie stacjonarnym

Css = 37,5/2,5 = 15 mg/L

Stała szybkości

k = 0,693/8 = 0,08664 h⁻¹

Stężenie po podanym czasie

C = 15·(1 − e−0,08664·19) = 12,11 mg/L

Odpowiedź

C = 12,11 mg/L

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology