Farmakologia: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 6 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Obliczanie dawek

Dawka ze stężenia
objętość = dawka / stężenie
Dawka zależna od masy ciała
dawka = mg/kg × masa ciała
Tabletki
liczba = dawka / dawka w tabletce
Jednostki
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Metoda

  1. Przelicz zleconą dawkę i moc preparatu na tę samą jednostkę.
  2. Użyj wzoru „potrzebne przez dostępne razy ilość”: (D/H) × Q.
  3. Przy dawkach zależnych od masy ciała najpierw pomnóż przez masę w kg, a potem podziel dawkę dobową przez liczbę dawek.
  4. Najpierw oszacuj wynik i sprawdź, czy odpowiedź jest rozsądna.

Farmakokinetyka kliniczna

Stała szybkości i okres półtrwania
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dwa stężenia
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca
LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca
R = CL·Css/(S·F)
Średni stan stacjonarny
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony
1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Korekta dawki przy niewydolności nerek
dawka × CrCl/norma; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/norma)

Metoda

  1. Przelicz okres półtrwania na stałą szybkości: k = 0,693/t½.
  2. Zamień wartości na kg na wartości całkowite: Vd (L) = L/kg × masa ciała, CL (L/h) = L/kg/h × masa ciała.
  3. Wybierz zależność: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), szybkość podtrzymująca = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k.
  4. Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
  5. Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.

2Zadania do ćwiczenia

1.FarmakologiaŚredni

Which side effects are most common when starting gabapentin?

  1. ACough and runny nose
  2. BInsomnia and agitation
  3. CHair loss and weight loss
  4. DDrowsiness and dizziness
2.FarmakologiaTrudny

A ventilated ICU patient receives vecuronium, a neuromuscular blocker. Why must sedation and pain relief also be given?

  1. ASedatives are needed to prevent vecuronium from causing seizures and agitation
  2. BVecuronium stops working unless a sedative is also given
  3. CVecuronium causes severe pain at the injection site
  4. DNeuromuscular blockers paralyse muscles but do not cause sedation or analgesia
3.Obliczanie dawekŚredni
024681010 mL

Dziecko o masie 39 kg ma zlecone 5 mg/kg leku. Roztwór wyjściowy zawiera 25 mg/mL. Pobierz dawkę: jaką objętość V podajesz?

39 kg5 mg/kg25 mg/mL
V = mL
4.Obliczanie dawekTrudny
00,10,20,30,40,50,60,70,80,911 mL

Zlecona dawka to 105 mikrogramów. Ampułka zawiera 0,5 mg/mL. Pobierz dawkę do strzykawki 1 mL: jaką objętość V podajesz?

105 mcg0,5 mg/mL
V = mL
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
VCss​ = 10 mg/LR = ? mg/h · S = 0,8CL = 0,05 L/kg/h57 kg

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 57 kg ma otrzymać wlew aminofiliny (współczynnik soli S = 0,8: 80% aminofiliny to teofilina). Klirens teofiliny wynosi 0,05 L/kg/h. Jaka szybkość wlewu aminofiliny R w mg/h daje stężenie teofiliny w stanie stacjonarnym 10 mg/L?

57 kgCL = 0,05 L/kg/hCss = 10 mg/LS = 0,8
R = mg/h
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
t (h)C (mg/L)Css​5 hC = ?

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Wlew leku (theophylline) biegnie z prędkością 20 mg/h bez dawki nasycającej. Klirens pacjenta wynosi 2 L/h, a okres półtrwania 8 h. Jakie jest stężenie C po 5 h?

R = 20 mg/hCL = 2 L/ht½ = 8 ht = 5 h
C = mg/L

3Roztwory

1.Farmakologia

Odpowiedź: D · Drowsiness and dizziness

Dlaczego to jest odpowiedź

Gabapentin and pregabalin commonly cause sedation, dizziness and unsteadiness, which raise the risk of falls. They also increase sedation when combined with opioids.

Odpowiedź

D · Drowsiness and dizziness
2.Farmakologia

Odpowiedź: D · Neuromuscular blockers paralyse muscles but do not cause sedation or analgesia

Dlaczego to jest odpowiedź

Neuromuscular blockers cause paralysis but leave awareness and pain sensation intact. Without sedation and analgesia, the patient could be awake and in pain while unable to move.

Odpowiedź

D · Neuromuscular blockers paralyse muscles but do not cause sedation or analgesia
3.Obliczanie dawek

Odpowiedź: V = 7,8 mL

Pobieranie dawki: objętość = (przepisana dawka/stężenie preparatu) × objętość preparatu. Najpierw zamień na te same jednostki, potem sprawdź, czy objętość mieści się w strzykawce i wypada na jednej z jej kresek.

Dawka z masy ciała

D = 5·39 = 195 mg

Objętość

V = 195/25 = 7,8 mL

Na strzykawce

Na tej strzykawce 10 mL każda mała kreska to 0,2 mL.

Odpowiedź

V = 7,8 mL
4.Obliczanie dawek

Odpowiedź: V = 0,21 mL

Pobieranie dawki: objętość = (przepisana dawka/stężenie preparatu) × objętość preparatu. Najpierw zamień na te same jednostki, potem sprawdź, czy objętość mieści się w strzykawce i wypada na jednej z jej kresek.

Te same jednostki

0,5 mg/mL = 500 mcg/mL

Objętość

V = 105/500 = 0,21 mL

Odpowiedź

V = 0,21 mL
5.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: R = 35,63 mg/h

Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Klirens

CL = 0,05·57 = 2,85 L/h

Szybkość wlewu

R = CL·Css/S = 2,85·10/0,8 = 35,63 mg/h

Odpowiedź

R = 35,63 mg/h
6.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: C = 3,516 mg/L

Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Stężenie w stanie stacjonarnym

Css = 20/2 = 10 mg/L

Stała szybkości

k = 0,693/8 = 0,08664 h⁻¹

Stężenie po podanym czasie

C = 10·(1 − e−0,08664·5) = 3,516 mg/L

Odpowiedź

C = 3,516 mg/L

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology