Farmakologia: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 6 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Obliczanie dawek

Dawka ze stężenia
objętość = dawka / stężenie
Dawka zależna od masy ciała
dawka = mg/kg × masa ciała
Tabletki
liczba = dawka / dawka w tabletce
Jednostki
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Metoda

  1. Przelicz zleconą dawkę i moc preparatu na tę samą jednostkę.
  2. Użyj wzoru „potrzebne przez dostępne razy ilość”: (D/H) × Q.
  3. Przy dawkach zależnych od masy ciała najpierw pomnóż przez masę w kg, a potem podziel dawkę dobową przez liczbę dawek.
  4. Najpierw oszacuj wynik i sprawdź, czy odpowiedź jest rozsądna.

Farmakokinetyka kliniczna

Stała szybkości i okres półtrwania
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dwa stężenia
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca
LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca
R = CL·Css/(S·F)
Średni stan stacjonarny
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony
1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Korekta dawki przy niewydolności nerek
dawka × CrCl/norma; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/norma)

Metoda

  1. Przelicz okres półtrwania na stałą szybkości: k = 0,693/t½.
  2. Zamień wartości na kg na wartości całkowite: Vd (L) = L/kg × masa ciała, CL (L/h) = L/kg/h × masa ciała.
  3. Wybierz zależność: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), szybkość podtrzymująca = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k.
  4. Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
  5. Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.

2Zadania do ćwiczenia

1.FarmakologiaŚredni

A man takes finasteride. What should be explained about handling the tablets?

  1. AAnyone can handle the tablets, as they contain no active drug
  2. BThe tablets must be crushed before swallowing
  3. CThe tablets must be stored in the fridge
  4. DPregnant women should not handle crushed or broken tablets
2.FarmakologiaTrudny

Which regimen is standard for eradicating Helicobacter pylori?

  1. AA single dose of an antibiotic given intravenously
  2. BAcid suppression plus at least two antibiotics, often with bismuth, for 14 days
  3. CAn antacid alone, taken after meals and at bedtime for six months
  4. DAn H2 blocker taken only when pain occurs
3.Obliczanie dawekŚredni
45 kg20 mg/kg/dobę4× na dobęD = ? mg

Pacjent waży 45 kg. Zlecona dawka to 20 mg/kg na dobę, podzielona na 4 równe dawki. Ile miligramów D podaje się w jednej dawce?

45 kg20 mg/kg/dobę4× na dobę
D = mg
4.Obliczanie dawekTrudny
200 mg/5 mLV = ? mL

Pacjent waży 189,2 lb. Zlecono 10 mg/kg jednorazowo, a roztwór podstawowy zawiera 200 mg w 5 mL. Przyjmując 1 kg = 2,2 lb, jaką objętość V podasz?

189,2 lb10 mg/kg200 mg/5 mL1 kg = 2,2 lb
V = mL
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
110t (h)C (mg/L)1 h7 mg/L5 h1,8 mg/L

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Po dawce dożylnej leku (gentamicin) stężenie wynosi 7 mg/L po 1 h i 1,8 mg/L po 5 h. Załóż eliminację pierwszego rzędu. Oblicz okres półtrwania t½.

C1 = 7 mg/L (1 h)C2 = 1,8 mg/L (5 h)
t½ = h
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
VCss,avg​ = 15 mg/LD = ? mg · q12hCL = 0,05 L/kg/h54 kg · S = 1 · F = 1

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 54 kg przyjmuje doustnie teofilinę (F = 1) co 12 h. Klirens wynosi 0,05 L/kg/h. Jaka dawka D w mg daje średnie stężenie w stanie stacjonarnym 15 mg/L?

CL = 0,05 L/kg/hτ = 12 hS = 1F = 154 kgCss,avg = 15 mg/L
D = mg

3Roztwory

1.Farmakologia

Odpowiedź: D · Pregnant women should not handle crushed or broken tablets

Dlaczego to jest odpowiedź

Finasteride can be absorbed through the skin and may affect genital development of a male fetus. Women who are or may become pregnant should avoid contact with crushed or broken tablets.

Odpowiedź

D · Pregnant women should not handle crushed or broken tablets
2.Farmakologia

Odpowiedź: B · Acid suppression plus at least two antibiotics, often with bismuth, for 14 days

Dlaczego to jest odpowiedź

Eradication combines acid suppression (usually a PPI) with at least two antibiotics; bismuth quadruple therapy for 14 days is now often first-line because clarithromycin resistance makes older triple therapy fail. Taking every dose matters, and cure is confirmed with a breath or stool test.

Odpowiedź

B · Acid suppression plus at least two antibiotics, often with bismuth, for 14 days
3.Obliczanie dawek

Odpowiedź: D = 225 mg

Obliczanie dawki: ilość do podania to dawka zlecona podzielona przez moc preparatu, razy ilość, w jakiej ta moc występuje: ilość = (dawka zlecona/moc) × objętość. Zawsze ujednolicaj jednostki (najpierw zamień g na mg, mg na µg) i sprawdzaj, czy wynik ma sens.

Łącznie na dobę

20·45 = 900 mg

Na dawkę

D = 900/4 = 225 mg

Odpowiedź

D = 225 mg
4.Obliczanie dawek

Odpowiedź: V = 21,5 mL

Dose calculation: the amount to give equals what is prescribed divided by what you have, times the quantity it comes in: amount = (desired dose/stock strength) × stock volume. Always keep the units the same (convert g to mg, mg to mcg first) and check that the answer is sensible.

Masa ciała w kg

189,2/2,2 = 86 kg

Dawka

10·86 = 860 mg

Objętość

V = (860/200)·5 = 21,5 mL

Odpowiedź

V = 21,5 mL
5.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: t½ = 2,041 h

Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Stała szybkości eliminacji

k = ln(7/1,8)/4 = 1,358/4 = 0,3395 h⁻¹

Okres połowicznego rozpadu

t½ = 0,693/0,3395 = 2,041 h

Odpowiedź

t½ = 2,041 h
6.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: D = 486 mg

Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Klirens

CL = 0,05·54 = 2,7 L/h

Dawka

D = Css,avg·CL·τ/(S·F) = 15·2,7·12/(1·1) = 486 mg

Odpowiedź

D = 486 mg

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology