Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.
2Zadania do ćwiczenia
1.FarmakologiaŚredni
Które poważne, ale rzadkie działanie niepożądane statyn pacjenci powinni natychmiast zgłaszać?
ASuchy kaszel
BMetaliczny smak w ustach
CObrzęk kostek
DNiewyjaśniony ból lub osłabienie mięśni
2.FarmakologiaTrudny
Carboprost is a prostaglandin used for postpartum haemorrhage. In which woman should it be avoided?
AA woman who had a vaginal birth
BA woman who is breastfeeding
CA woman with iron deficiency anaemia
DA woman with asthma
3.Obliczanie dawekŚredni
Dziecko o masie 36 kg ma zlecone 4 mg/kg leku. Roztwór wyjściowy zawiera 20 mg/mL. Pobierz dawkę: jaką objętość V podajesz?
36 kg4 mg/kg20 mg/mL
V = mL
4.Obliczanie dawekTrudny
Wlew zawiera 50000 jednostek leku w 500 mL. Zlecono 1500 jednostek na godzinę. Na jaką szybkość R ustawisz pompę, w mL/h?
50000 szt./500 mL1500 szt./h
R = mL/h
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent otrzymuje bolus dożylny 160 mg leku (tobramycin). Stężenie ekstrapolowane wstecz do czasu zero wynosi 10 mg/L, a okres półtrwania 2,5 h. Oblicz klirens CL w L/h.
D = 160 mgC₀ = 10 mg/Lt½ = 2,5 h
CL = L/h
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 74 kg przyjmujący regularne dawki leku (tobramycin) jest w stanie stacjonarnym. Cel to szczyt 6 mg/L i wartość dolna 1 mg/L, a objętość dystrybucji wynosi 0,25 L/kg. Zakładając szybkie dawki dożylne, jaka dawka D podnosi stężenie od wartości dolnej do szczytu?
74 kgVd = 0,25 L/kgCpeak = 6 mg/LCtrough = 1 mg/L
D = mg
3Roztwory
1.Farmakologia
Odpowiedź: D · Niewyjaśniony ból lub osłabienie mięśni
Dlaczego to jest odpowiedź
Statyny mogą wywołać miopatię, która rzadko przechodzi w rabdomiolizę z uszkodzeniem nerek. Niewyjaśniony ból mięśni należy zbadać, np. oznaczając aktywność kinazy kreatynowej.
Odpowiedź
D · Niewyjaśniony ból lub osłabienie mięśni
2.Farmakologia
Odpowiedź: D · A woman with asthma
Dlaczego to jest odpowiedź
Carboprost is a PGF2-alpha analogue that can cause bronchospasm. Oxytocin is first-line, and carboprost is avoided in asthma.
Odpowiedź
D · A woman with asthma
3.Obliczanie dawek
Odpowiedź: V = 7,2 mL
Pobieranie dawki: objętość = (przepisana dawka/stężenie preparatu) × objętość preparatu. Najpierw zamień na te same jednostki, potem sprawdź, czy objętość mieści się w strzykawce i wypada na jednej z jej kresek.
Dawka z masy ciała
D = 4·36 = 144 mg
Objętość
V = 144/20 = 7,2 mL
Na strzykawce
Na tej strzykawce 10 mL każda mała kreska to 0,2 mL.
Odpowiedź
V = 7,2 mL
4.Obliczanie dawek
Odpowiedź: R = 15 mL/h
Obliczanie dawki: ilość do podania to dawka zlecona podzielona przez moc preparatu, razy ilość, w jakiej ta moc występuje: ilość = (dawka zlecona/moc) × objętość. Zawsze ujednolicaj jednostki (najpierw zamień g na mg, mg na µg) i sprawdzaj, czy wynik ma sens.
Stężenie
50000/500 = 100 szt./mL
Szybkość pompy
R = 1500/100 = 15 mL/h
Odpowiedź
R = 15 mL/h
5.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: CL = 4,436 L/h
Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Objętość dystrybucji
Vd = 160/10 = 16 L
Stała szybkości
k = 0,693/2,5 = 0,2773 h⁻¹
Klirens
CL = 0,2773·16 = 4,436 L/h
Odpowiedź
CL = 4,436 L/h
6.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: D = 92,5 mg
Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Objętość dystrybucji
Vd = 0,25·74 = 18,5 L
Dawka
D = 18,5·(6 − 1) = 92,5 mg
Odpowiedź
D = 92,5 mg
W praktyce dawkę zaokrągla się do wygodnej ilości.