Farmakologia: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 6 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Obliczanie dawek

Dawka ze stężenia
objętość = dawka / stężenie
Dawka zależna od masy ciała
dawka = mg/kg × masa ciała
Tabletki
liczba = dawka / dawka w tabletce
Jednostki
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Metoda

  1. Przelicz zleconą dawkę i moc preparatu na tę samą jednostkę.
  2. Użyj wzoru „potrzebne przez dostępne razy ilość”: (D/H) × Q.
  3. Przy dawkach zależnych od masy ciała najpierw pomnóż przez masę w kg, a potem podziel dawkę dobową przez liczbę dawek.
  4. Najpierw oszacuj wynik i sprawdź, czy odpowiedź jest rozsądna.

Farmakokinetyka kliniczna

Stała szybkości i okres półtrwania
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dwa stężenia
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca
LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca
R = CL·Css/(S·F)
Średni stan stacjonarny
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony
1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Korekta dawki przy niewydolności nerek
dawka × CrCl/norma; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/norma)

Metoda

  1. Przelicz okres półtrwania na stałą szybkości: k = 0,693/t½.
  2. Zamień wartości na kg na wartości całkowite: Vd (L) = L/kg × masa ciała, CL (L/h) = L/kg/h × masa ciała.
  3. Wybierz zależność: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), szybkość podtrzymująca = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k.
  4. Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
  5. Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.

2Zadania do ćwiczenia

1.FarmakologiaŚredni

A patient takes theophylline for COPD. Which advice is most important?

  1. ATake extra doses when short of breath
  2. BLimit coffee, tea and cola, because caffeine adds to the side effects
  3. CAvoid potassium-rich foods such as bananas
  4. DDrink plenty of grapefruit juice each morning to improve absorption
2.FarmakologiaTrudny

A patient receiving a phenylephrine infusion has a rise in blood pressure and a fall in heart rate. What is the best explanation?

  1. APhenylephrine directly blocks beta-1 receptors in the heart's conduction system
  2. BPhenylephrine stimulates muscarinic receptors
  3. CAlpha-1 vasoconstriction raises blood pressure and causes reflex bradycardia
  4. DThe fall in heart rate shows phenylephrine toxicity of the AV node
3.Obliczanie dawekŚredni
20%2 mLm = ? mg

Ile miligramów leku m zawiera 2 mL roztworu 20% (w/v)?

20% w/v2 mL
m = mg
4.Obliczanie dawekTrudny
00,10,20,30,40,50,60,70,80,911 mL

Zlecona dawka to 8900 jednostek leku dostępnego jako 10000 jednostek/mL. Pobierz dawkę do strzykawki 1 mL: jaką objętość V podajesz?

8900 units10000 units/mL
V = mL
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
110t (h)C (mg/L)1 h6 mg/L6 h1,5 mg/L

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Po dawce dożylnej leku (gentamicin) stężenie wynosi 6 mg/L po 1 h i 1,5 mg/L po 6 h. Załóż eliminację pierwszego rzędu. Oblicz okres półtrwania t½.

C1 = 6 mg/L (1 h)C2 = 1,5 mg/L (6 h)
t½ = h
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
80 kg74 · kobietaSCr 1,7 mg/dLfe​ = 0,6D = ? mg

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Osoba w wieku 74 lat (płeć: kobieta) waży 80 kg i ma stężenie kreatyniny w surowicy 1,7 mg/dL (150 µmol/L). Oszacuj klirens kreatyniny według Cockcrofta–Gaulta: CrCl (mL/min) = (140 − wiek) × masa ciała (kg)/(72 × SCr w mg/dL), × 0,85 u kobiet. Zwykła dawka leku (ciprofloxacin) wynosi 500 mg przy klirensie kreatyniny 100 mL/min, a ułamek fe = 0,6 leku jest wydalany w postaci niezmienionej przez nerki. Używając współczynnika dawki Dettliego Q = 1 − fe·(1 − CrCl/prawidłowy CrCl), oblicz skorygowaną dawkę D. Zaokrąglij do najbliższej liczby całkowitej.

74 lata80 kgkobietaSCr = 1,7 mg/dL500 mgfe = 0,6CrCl wartości normalne 100 mL/min
D = mg

3Roztwory

1.Farmakologia

Odpowiedź: B · Limit coffee, tea and cola, because caffeine adds to the side effects

Dlaczego to jest odpowiedź

Theophylline has a narrow therapeutic range, and caffeine adds stimulant effects such as tachycardia, restlessness and insomnia. Toxicity can cause arrhythmias and seizures, so blood levels may be monitored.

Odpowiedź

B · Limit coffee, tea and cola, because caffeine adds to the side effects
2.Farmakologia

Odpowiedź: C · Alpha-1 vasoconstriction raises blood pressure and causes reflex bradycardia

Dlaczego to jest odpowiedź

Phenylephrine is a pure alpha-1 agonist with little direct cardiac action. The higher blood pressure activates baroreceptors, which increase vagal tone and slow the heart.

Odpowiedź

C · Alpha-1 vasoconstriction raises blood pressure and causes reflex bradycardia
3.Obliczanie dawek

Odpowiedź: m = 400 mg

Solution strengths: a percentage strength is grams per 100 mL, so 1% = 1 g/100 mL = 10 mg/mL. A ratio strength 1:1000 means 1 g in 1000 mL = 1 mg/mL; 1:10 000 is 0,1 mg/mL. For a dilution the amount of drug stays the same: C₁·V₁ = C₂·V₂.

Stężenie

20% = 20 g/100 mL = 200 mg/mL

Masa leku

m = 200·2 = 400 mg

Odpowiedź

m = 400 mg
4.Obliczanie dawek

Odpowiedź: V = 0,89 mL

Pobieranie dawki: objętość = (przepisana dawka/stężenie preparatu) × objętość preparatu. Najpierw zamień na te same jednostki, potem sprawdź, czy objętość mieści się w strzykawce i wypada na jednej z jej kresek.

Objętość

V = 8900/10000 = 0,89 mL

Na strzykawce

Na tej strzykawce 1 mL każda mała kreska to 0,01 mL.

Odpowiedź

V = 0,89 mL
5.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: t½ = 2,5 h

Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Stała szybkości eliminacji

k = ln(6/1,5)/5 = 1,386/5 = 0,2773 h⁻¹

Okres połowicznego rozpadu

t½ = 0,693/0,2773 = 2,5 h

Odpowiedź

t½ = 2,5 h
6.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: D = 310 mg

Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Klirens kreatyniny (Cockcroft–Gault)

CrCl = (140 − 74)·80/(72·1,7)·0,85 = 36,67 mL/min

Współczynnik dawki (Dettli)

Q = 1 − 0,6·(1 − 36,67/100) = 0,62

Skorygowana dawka

D = 0,62·500 = 310 mg

Odpowiedź

D = 310 mg

W praktyce dawkę zaokrągla się do wygodnej ilości i porównuje z charakterystyką produktu.

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology