Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.
2Zadania do ćwiczenia
1.FarmakologiaŚredni
A patient with a fentanyl patch is given home-care advice. Which instruction is correct?
AThrow used patches loose into the household bin with the packaging
BCut the patch in half if the pain is mild
CApply each new patch over the same skin area
DAvoid heating pads, hot baths and saunas over or near the patch
2.FarmakologiaTrudny
In myxoedema coma, why is hydrocortisone often given before or with thyroid hormone?
AThyroid hormone is inactive unless hydrocortisone is given
BThyroid hormone can trigger adrenal crisis if cortisol is also low
CHydrocortisone prevents the hypoglycaemia caused by levothyroxine
DHydrocortisone makes thyroid hormone work faster
3.Obliczanie dawekŚredni
Pacjent waży 70 kg i ma zleconą jednorazową dawkę 7,5 mg/kg. Wyznacz dawkę D w mg.
70 kg7,5 mg/kg
D = mg
4.Obliczanie dawekTrudny
Zlecona dawka to 170 mikrogramów. Ampułka zawiera 1 mg/mL. Pobierz dawkę do strzykawki 1 mL: jaką objętość V podajesz?
170 mcg1 mg/mL
V = mL
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Po dawce dożylnej leku (tobramycin) stężenie wynosi 8 mg/L po 2 h i 2,5 mg/L po 7 h. Załóż eliminację pierwszego rzędu. Oblicz stałą szybkości eliminacji k.
C1 = 8 mg/L (2 h)C2 = 2,5 mg/L (7 h)
k = h⁻¹
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Wlew leku (vancomycin) rozpoczęto bez dawki nasycającej. Okres półtrwania u tego pacjenta wynosi 8 h. Po jakim czasie t osiąga się 80% stężenia w stanie stacjonarnym?
t½ = 8 h80% Css
t = h
3Roztwory
1.Farmakologia
Odpowiedź: D · Avoid heating pads, hot baths and saunas over or near the patch
Dlaczego to jest odpowiedź
Heat increases fentanyl absorption and can cause overdose. Sites are rotated, patches are never cut, and used patches are folded sticky sides together and disposed of safely, away from children and pets.
Odpowiedź
D · Avoid heating pads, hot baths and saunas over or near the patch
2.Farmakologia
Odpowiedź: B · Thyroid hormone can trigger adrenal crisis if cortisol is also low
Dlaczego to jest odpowiedź
Restoring thyroid hormone increases metabolic rate and cortisol clearance. If adrenal reserve is also low, this can precipitate adrenal crisis, so steroid cover is given until adrenal insufficiency is excluded.
Odpowiedź
B · Thyroid hormone can trigger adrenal crisis if cortisol is also low
3.Obliczanie dawek
Odpowiedź: D = 525 mg
Obliczanie dawki: ilość do podania to dawka zlecona podzielona przez moc preparatu, razy ilość, w jakiej ta moc występuje: ilość = (dawka zlecona/moc) × objętość. Zawsze ujednolicaj jednostki (najpierw zamień g na mg, mg na µg) i sprawdzaj, czy wynik ma sens.
Dawka
7,5·70 = 525 mg
Odpowiedź
D = 525 mg
4.Obliczanie dawek
Odpowiedź: V = 0,17 mL
Pobieranie dawki: objętość = (przepisana dawka/stężenie preparatu) × objętość preparatu. Najpierw zamień na te same jednostki, potem sprawdź, czy objętość mieści się w strzykawce i wypada na jednej z jej kresek.
Te same jednostki
1 mg/mL = 1000 mcg/mL
Objętość
V = 170/1000 = 0,17 mL
Odpowiedź
V = 0,17 mL
5.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: k = 0,2326 h⁻¹
Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Stała szybkości eliminacji
k = ln(8/2,5)/5 = 1,163/5 = 0,2326 h⁻¹
Odpowiedź
k = 0,2326 h⁻¹
6.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: t = 18,58 h
Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Stała szybkości
k = 0,693/8 = 0,08664 h⁻¹
Czas do osiągnięcia podanego ułamka stanu stacjonarnego
t = −ln(1 − 0,8)/0,08664 = 1,609/0,08664 = 18,58 h