Farmakologia: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 6 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Obliczanie dawek

Dawka ze stężenia
objętość = dawka / stężenie
Dawka zależna od masy ciała
dawka = mg/kg × masa ciała
Tabletki
liczba = dawka / dawka w tabletce
Jednostki
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Metoda

  1. Przelicz zleconą dawkę i moc preparatu na tę samą jednostkę.
  2. Użyj wzoru „potrzebne przez dostępne razy ilość”: (D/H) × Q.
  3. Przy dawkach zależnych od masy ciała najpierw pomnóż przez masę w kg, a potem podziel dawkę dobową przez liczbę dawek.
  4. Najpierw oszacuj wynik i sprawdź, czy odpowiedź jest rozsądna.

Farmakokinetyka kliniczna

Stała szybkości i okres półtrwania
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dwa stężenia
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca
LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca
R = CL·Css/(S·F)
Średni stan stacjonarny
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony
1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Korekta dawki przy niewydolności nerek
dawka × CrCl/norma; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/norma)

Metoda

  1. Przelicz okres półtrwania na stałą szybkości: k = 0,693/t½.
  2. Zamień wartości na kg na wartości całkowite: Vd (L) = L/kg × masa ciała, CL (L/h) = L/kg/h × masa ciała.
  3. Wybierz zależność: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), szybkość podtrzymująca = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k.
  4. Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
  5. Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.

2Zadania do ćwiczenia

1.FarmakologiaŚredni

A patient is starting olanzapine. Which monitoring is most important over the following months?

  1. APeak expiratory flow
  2. BINR and platelet count
  3. CHearing tests and vision tests every month
  4. DWeight, blood glucose and blood lipids
2.FarmakologiaTrudny

Lek ma objętość dystrybucji 40 L i pełną biodostępność. Jaka dawka nasycająca da docelowe stężenie w osoczu 2 mg/L?

  1. A80 mg
  2. B20 mg
  3. C160 mg
  4. D42 mg
3.Obliczanie dawekŚredni
2%100 mLm = ? mg

Ile miligramów leku m zawiera 100 mL roztworu 2% (w/v)?

2% w/v100 mL
m = mg
4.Obliczanie dawekTrudny
20%roztwór podstawowyV₁ = ? mL

Musisz przygotować 250 mL roztworu 2,5% (w/v) z roztworu podstawowego 20% (w/v). Jakiej objętości roztworu podstawowego V₁ potrzebujesz?

C₁ = 20%C₂ = 2,5%V₂ = 250 mL
V₁ = mL
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
110100t (h)C (mg/L)2 h35 mg/L14 h10,7 mg/L

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Po dawce dożylnej leku (vancomycin) stężenie wynosi 35 mg/L po 2 h i 10,7 mg/L po 14 h. Załóż eliminację pierwszego rzędu. Oblicz stałą szybkości eliminacji k.

C1 = 35 mg/L (2 h)C2 = 10,7 mg/L (14 h)
k = h⁻¹
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
84 kg77 · mężczyznaSCr 1,7 mg/dLCrCl → τ = ? h

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Osoba w wieku 77 lat (płeć: mężczyzna) waży 84 kg i ma stężenie kreatyniny w surowicy 1,7 mg/dL (150 µmol/L). Oszacuj klirens kreatyniny według Cockcrofta–Gaulta: CrCl (mL/min) = (140 − wiek) × masa ciała (kg)/(72 × SCr w mg/dL), × 0,85 u kobiet. Zwykły schemat leku (gentamicin) to 80 mg co 8 h przy klirensie kreatyniny 120 mL/min. Przy zachowaniu dawki odstęp wydłuża się proporcjonalnie do spadku klirensu. Oblicz nowy odstęp między dawkami τ. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

77 lata84 kgmężczyznaSCr = 1,7 mg/dL80 mg q8hCrCl wartości normalne 120 mL/min
τ = h

3Roztwory

1.Farmakologia

Odpowiedź: D · Weight, blood glucose and blood lipids

Dlaczego to jest odpowiedź

Olanzapine and several other atypical antipsychotics cause weight gain, insulin resistance and dyslipidaemia. Weight, waist size, glucose and lipids are checked regularly.

Odpowiedź

D · Weight, blood glucose and blood lipids
2.Farmakologia

Odpowiedź: A · 80 mg

Dlaczego to jest odpowiedź

Dawka nasycająca = 40 L × 2 mg/L = 80 mg. Dawka nasycająca zależy od Vd, a dawka podtrzymująca od klirensu.

Odpowiedź

A · 80 mg
3.Obliczanie dawek

Odpowiedź: m = 2000 mg

Solution strengths: a percentage strength is grams per 100 mL, so 1% = 1 g/100 mL = 10 mg/mL. A ratio strength 1:1000 means 1 g in 1000 mL = 1 mg/mL; 1:10 000 is 0,1 mg/mL. For a dilution the amount of drug stays the same: C₁·V₁ = C₂·V₂.

Stężenie

2% = 2 g/100 mL = 20 mg/mL

Masa leku

m = 20·100 = 2000 mg

Odpowiedź

m = 2000 mg
4.Obliczanie dawek

Odpowiedź: V₁ = 31,25 mL

Solution strengths: a percentage strength is grams per 100 mL, so 1% = 1 g/100 mL = 10 mg/mL. A ratio strength 1:1000 means 1 g in 1000 mL = 1 mg/mL; 1:10 000 is 0,1 mg/mL. For a dilution the amount of drug stays the same: C₁·V₁ = C₂·V₂.

Objętość roztworu podstawowego

V₁ = 2,5·250/20 = 31,25 mL

Odpowiedź

V₁ = 31,25 mL
5.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: k = 0,09876 h⁻¹

Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Stała szybkości eliminacji

k = ln(35/10,7)/12 = 1,185/12 = 0,09876 h⁻¹

Odpowiedź

k = 0,09876 h⁻¹
6.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: τ = 22,2 h

Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Klirens kreatyniny (Cockcroft–Gault)

CrCl = (140 − 77)·84/(72·1,7) = 43,24 mL/min

Nowy odstęp

τ = 8·120/43,24 = 22,2 h

Odpowiedź

τ = 22,2 h

W praktyce odstęp zaokrągla się do wygodnej wartości, takiej jak 12, 24, 36 lub 48 h.

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology