Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.
2Zadania do ćwiczenia
1.FarmakologiaŚredni
A patient with heart failure starts furosemide. Which self-monitoring instruction is most useful?
AWeigh daily at the same time on the same scales
BCount the respiratory rate each evening
CMeasure the temperature twice a day and record it in a diary
DCheck the blood glucose before every meal
2.FarmakologiaTrudny
Kodeina jest przekształcana w morfinę przez CYP2D6. Co dzieje się u pacjenta, który jest ultraszybkim metabolizerem CYP2D6?
AKodeina jest przekształcana wyłącznie w nieaktywny związek
BKodeina jest wydalana z moczem w niezmienionej postaci
CKodeina prawie nie łagodzi bólu, bo powstaje mało morfiny
DPowstaje więcej morfiny, co zwiększa ryzyko zatrucia opioidami
3.Obliczanie dawekŚredni
Pacjent waży 12 kg. Zlecona dawka to 25 mg/kg na dobę, podzielona na 2 równe dawki. Ile miligramów D podaje się w jednej dawce?
12 kg25 mg/kg/dobę2× na dobę
D = mg
4.Obliczanie dawekTrudny
Zlecona dawka to 630 jednostek leku dostępnego jako 1000 jednostek/mL. Pobierz dawkę do strzykawki 1 mL: jaką objętość V podajesz?
630 units1000 units/mL
V = mL
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Wankomycyna jest podawana we wlewie ciągłym pacjentowi, u którego klirens wankomycyny wynosi 3 L/h. Jaka szybkość wlewu R w mg/h daje stężenie w stanie stacjonarnym 25 mg/L?
CL = 3 L/hCss = 25 mg/L
R = mg/h
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Osoba w wieku 69 lat (płeć: mężczyzna) waży 78 kg i ma stężenie kreatyniny w surowicy 2,5 mg/dL (221 µmol/L). Oszacuj klirens kreatyniny według Cockcrofta–Gaulta: CrCl (mL/min) = (140 − wiek) × masa ciała (kg)/(72 × SCr w mg/dL), × 0,85 u kobiet. Zwykła dawka leku (levetiracetam) wynosi 1000 mg co 12 h przy klirensie kreatyniny 120 mL/min. Przy zachowaniu odstępu dawkę zmniejsza się proporcjonalnie do klirensu kreatyniny. Oblicz skorygowaną dawkę D. Zaokrąglij do najbliższej liczby całkowitej.
Odpowiedź: A · Weigh daily at the same time on the same scales
Dlaczego to jest odpowiedź
Daily weight is the best home measure of fluid balance. A rapid gain suggests fluid retention, and a rapid loss suggests overdiuresis and dehydration, both of which should be reported.
Odpowiedź
A · Weigh daily at the same time on the same scales
2.Farmakologia
Odpowiedź: D · Powstaje więcej morfiny, co zwiększa ryzyko zatrucia opioidami
Dlaczego to jest odpowiedź
Ultraszybcy metabolizerzy przekształcają więcej kodeiny w morfinę, co może wywołać depresję oddechową. Słabi metabolizerzy wytwarzają mało morfiny i uzyskują słabą analgezję. To klasyczny przykład farmakogenetyki.
Odpowiedź
D · Powstaje więcej morfiny, co zwiększa ryzyko zatrucia opioidami
3.Obliczanie dawek
Odpowiedź: D = 150 mg
Obliczanie dawki: ilość do podania to dawka zlecona podzielona przez moc preparatu, razy ilość, w jakiej ta moc występuje: ilość = (dawka zlecona/moc) × objętość. Zawsze ujednolicaj jednostki (najpierw zamień g na mg, mg na µg) i sprawdzaj, czy wynik ma sens.
Łącznie na dobę
25·12 = 300 mg
Na dawkę
D = 300/2 = 150 mg
Odpowiedź
D = 150 mg
4.Obliczanie dawek
Odpowiedź: V = 0,63 mL
Pobieranie dawki: objętość = (przepisana dawka/stężenie preparatu) × objętość preparatu. Najpierw zamień na te same jednostki, potem sprawdź, czy objętość mieści się w strzykawce i wypada na jednej z jej kresek.
Objętość
V = 630/1000 = 0,63 mL
Na strzykawce
Na tej strzykawce 1 mL każda mała kreska to 0,01 mL.
Odpowiedź
V = 0,63 mL
5.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: R = 75 mg/h
Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Szybkość wlewu
R = 3·25 = 75 mg/h
Odpowiedź
R = 75 mg/h
6.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: D = 256 mg
Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Klirens kreatyniny (Cockcroft–Gault)
CrCl = (140 − 69)·78/(72·2,5) = 30,77 mL/min
Skorygowana dawka
D = 1000·30,77/120 = 256,4 ≈ 256 mg
Odpowiedź
D = 256 mg
W praktyce dawkę zaokrągla się do wygodnej ilości i porównuje z charakterystyką produktu.