Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.
2Zadania do ćwiczenia
1.FarmakologiaŚredni
Która frakcja leku w osoczu może dotrzeć do receptora i wywołać efekt?
AFrakcja związana z globulinami
BFrakcja niezwiązana (wolna)
CFrakcja związana z albuminą
DFrakcja zmagazynowana w krwinkach czerwonych
2.FarmakologiaTrudny
A patient taking long-term morphine for cancer pain becomes very sedated with slow breathing. Why is naloxone given in small, diluted doses?
ATo restore breathing without causing severe withdrawal and pain
BTo make the effect of naloxone last longer than morphine
CBecause naloxone is toxic to the liver in large doses
DBecause naloxone is much more potent and toxic in patients with cancer
3.Obliczanie dawekŚredni
Potrzebna jest dawka 500 mg z roztworu 5% (w/v). Jaka objętość V zawiera tę dawkę?
500 mg5% w/v
V = mL
4.Obliczanie dawekTrudny
Zlecona dawka to 0,46 mg. Ampułka zawiera 1000 mikrogramów na mL. Pobierz dawkę do strzykawki 1 mL: jaką objętość V podajesz?
0,46 mg1000 mcg/mL
V = mL
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Klirens lidokainy u pacjenta wynosi 850 mL/min. Jaka szybkość wlewu R w mg/min utrzymuje stężenie w stanie stacjonarnym na poziomie 3 mg/L?
CL = 850 mL/minCss = 3 mg/L
R = mg/min
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Okres półtrwania leku (gentamicin) u pacjenta wynosi 3 h. Cel to szczyt 6 mg/L i wartość dolna 1 mg/L. Zakładając szybkie dawki dożylne i eliminację pierwszego rzędu, jaki odstęp między dawkami τ pozwala, aby stężenie spadło od szczytu do wartości dolnej? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
t½ = 3 hCpeak = 6 mg/LCtrough = 1 mg/L
τ = h
3Roztwory
1.Farmakologia
Odpowiedź: B · Frakcja niezwiązana (wolna)
Dlaczego to jest odpowiedź
Tylko wolny lek może przenikać do tkanek, działać na receptory oraz być metabolizowany lub wydalany. Lek związany z białkami działa jak rezerwuar.
Odpowiedź
B · Frakcja niezwiązana (wolna)
2.Farmakologia
Odpowiedź: A · To restore breathing without causing severe withdrawal and pain
Dlaczego to jest odpowiedź
In opioid-dependent patients, a large dose of naloxone can cause abrupt withdrawal, severe pain and agitation. Small titrated doses aim to restore adequate breathing while keeping some analgesia.
Odpowiedź
A · To restore breathing without causing severe withdrawal and pain
3.Obliczanie dawek
Odpowiedź: V = 10 mL
Solution strengths: a percentage strength is grams per 100 mL, so 1% = 1 g/100 mL = 10 mg/mL. A ratio strength 1:1000 means 1 g in 1000 mL = 1 mg/mL; 1:10 000 is 0,1 mg/mL. For a dilution the amount of drug stays the same: C₁·V₁ = C₂·V₂.
Stężenie
5% = 50 mg/mL
Objętość
V = 500/50 = 10 mL
Odpowiedź
V = 10 mL
4.Obliczanie dawek
Odpowiedź: V = 0,46 mL
Pobieranie dawki: objętość = (przepisana dawka/stężenie preparatu) × objętość preparatu. Najpierw zamień na te same jednostki, potem sprawdź, czy objętość mieści się w strzykawce i wypada na jednej z jej kresek.
Te same jednostki
0,46 mg = 460 mcg
Objętość
V = 460/1000 = 0,46 mL
Odpowiedź
V = 0,46 mL
5.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: R = 2,55 mg/min
Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Klirens w L/min
850 mL/min = 0,85 L/min
Szybkość wlewu
R = 0,85·3 = 2,55 mg/min
Odpowiedź
R = 2,55 mg/min
6.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: τ = 7,8 h
Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Stała szybkości
k = 0,693/3 = 0,231 h⁻¹
Odstęp między dawkami
τ = ln(6/1)/0,231 = 1,792/0,231 = 7,755 ≈ 7,8 h
Odpowiedź
τ = 7,8 h
W praktyce odstęp zaokrągla się do wygodnej wartości, takiej jak 8, 12, 24 lub 36 h, i ponownie sprawdza stężenia.